<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><?xml-model href="http://capitularia.uni-koeln.de/cap/publ/schemata/capitularia-msDesc-Transcription.rnc" type="application/relax-ng-compact-syntax"?><?xml-model href="http://capitularia.uni-koeln.de/cap/publ/schemata/capitularia.sch" type="application/xml"
schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="de" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title type="main" xml:lang="ger">Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. Lat.
               5359</title>
            <title type="sub" xml:lang="ger">Beschreibung der Handschrift nach Mordek und
               Transkription der foll. 142v-146r</title>
            <title type="sub" xml:lang="eng">Manuscript description according to Mordek and
               transcription of fols 142v-146r</title>
            <respStmt>
               <persName key="KU">
                  <forename>Karl</forename>
                  <surname>Ubl</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Projektleitung</resp>
               <resp xml:lang="eng">Project lead</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="DT">
                  <forename>Dominik</forename>
                  <surname>Trump</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Transkription, Beschreibung und Auszeichnung nach TEI P5
                  Standard</resp>
               <resp xml:lang="eng">Transcription, description and text encoding according to the
                  TEI P5 standard</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="BM">
                  <forename>Britta</forename>
                  <surname>Mischke</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="SH">
                  <forename>Semih</forename>
                  <surname>Heinen</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Zweite Überprüfung der Transkription und Ergänzungen</resp>
               <resp xml:lang="eng">Second revision of transcription and additions</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="FF">
                  <forename>Franz</forename>
                  <surname>Fischer</surname>
                  <affiliation>Cologne Center for eHumanities (CCeH), Universität zu
                     Köln</affiliation>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Datenmodellierung</resp>
               <resp xml:lang="eng">Data Modelling</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="CR">
                  <forename>Clemens</forename>
                  <surname>Radl</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Kodierung von Mordek, Bibliotheca in TEI, Vorbereitung für
                  Übergabe an Capitularia</resp>
               <resp xml:lang="eng">TEI encoding of Mordek, Bibliotheca, preparation of data</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="DS">
                  <forename>Daniela</forename>
                  <surname>Schulz</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Technische Umsetzung, Generierung der
                  Handschriftenbeschreibungen aus Mordek, Bibliotheca</resp>
               <resp xml:lang="eng">technical support, generating of manuscript description
                  according to Mordek, Bibliotheca</resp>
            </respStmt>
            <funder>Akademie der Wissenschaften und Künste Nordrhein-Westfalen</funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>
               <persName>Karl Ubl</persName>
               <orgName xml:lang="ger">Historisches Institut, Lehrstuhl für Geschichte des
                  Mittelalters, Universität zu Köln</orgName>
               <orgName xml:lang="eng">History Department, Chair for Medieval History, Cologne
                  University</orgName>
               <address xml:lang="ger">
                  <addrLine>Albertus-Magnus-Platz</addrLine>
                  <addrLine>50923 <settlement>Köln</settlement>
                  </addrLine>
                  <addrLine>Philosophikum Raum 4.108</addrLine>
                  <addrLine>0221-470 2717</addrLine>
                  <country>Deutschland</country>
               </address>
               <address xml:lang="eng">
                  <addrLine>Albertus-Magnus-Platz</addrLine>
                  <addrLine>50923 <settlement>Cologne</settlement>
                  </addrLine>
                  <addrLine>Philosophikum Room 4.108</addrLine>
                  <addrLine>+49 221-470 2717</addrLine>
                  <country>Germany</country>
               </address>
            </publisher>
            <availability>
               <p xml:lang="ger">Die Inhalte sind frei zugänglich und nicht-kommerziell. Einige
                  Digitalisate und Texte sind aus rechtlichen Gründen jedoch Mitarbeitern
                  vorbehalten.</p>
               <p xml:lang="eng">Content is freely available on a non-commercial basis. Some digital
                  images and texts are only available to staff due to copyright issues.</p>
            </availability>
            <date when="2016-03-03">03.03.2016</date>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc>
               <msIdentifier>
                  <settlement>Vatikan</settlement>
                  <repository>Biblioteca Apostolica Vaticana</repository>
                  <idno>Vat. Lat. 5359</idno>
                  <msName/>
                  <altIdentifier type="former">
                     <settlement/>
                     <repository/>
                     <idno/>
                     <note type="date">
                        <date/>
                     </note>
                  </altIdentifier>
                  <altIdentifier type="siglum">
                     <idno>V25</idno>
                     <note/>
                  </altIdentifier>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title type="main">Vatikan, Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. Lat. 5359</title>
                  <origDate notAfter="0900" notBefore="0851"> 9. Jh., 2. Hälfte</origDate>
                  <origPlace ref="http://d-nb.info/gnd/4042547-2 http://viaf.org/viaf/246519243">
                     Oberitalien (<placeName
                        ref="http://www.geonames.org/6541865/verona.html http://d-nb.info/gnd/4063110-2 http://viaf.org/viaf/142469996"
                        >Verona</placeName>?)</origPlace> (Verona auch bei Bischoff) </head>
               <msContents>
                  <summary>
                     <p>Großteils Palimpsest; Erstschrift foll. 1-50, 53-118, 139: Psalterium cum
                        canticis, Unziale und Halbunziale des 7./8. Jh., Oberitalien (Verona?);
                        foll. 51-52: Minuskel 9. Jh. Das eindeutig italienische Rechtswerk des
                        spätkarolingischen Cod. Vatikan Vat. Lat. 5359 fügt zu den Leges
                        Langobardorum nur wenige Kapitularien Lothars I. von Pavia (a. 832) und
                        Olonna (a. 825).</p>
                  </summary>
                  <msItem n="1">
                     <p>
                        <locus>1r-142v</locus> Leges Langobardorum mit dem Edictus Rothari (MGH LL
                        4, S. 1-90; Text S. 64 Z. 2 - S. 65 Z. 5 fehlt wegen Blattverlusts nach fol.
                        48) und den Leges Grimoalds (S. 91-95), Liutprands (S. 96-175, mit geringen
                        Auslassungen; Textumstellungen S. 135-137 und 142-144 in der
                        durcheinandergeratenen 14. Lage; S. 150 Z. 4 - S. 151 Z. 17 fehlt wegen
                        Blattverlusts nach fol. 115), Ratchis’ (S. 183, 185, 187-193, ohne [I.] und
                        ohne Capitulatio) und Aistulfs (S. 194, 198-204; ohne Capitulatio, erst ab
                        c. 10 einsetzend); vgl. die Übersicht MGH LL 4, S. XXIV f. und <hi
                           rend="smallcaps">Moschetti, </hi>S. 23. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="2">
                     <p>
                        <locus>142v-145v</locus>
                        <hi rend="italic">II-XIIII</hi> - <title corresp="BK.201">Hlotharii
                           capitulare Papiense</title> (a. 832), ohne Eschatokoll: <hi rend="italic"
                           >De ęclesiis emendandis. Incipit captl. que dom. hlotharius rex una con
                           consensu fidelium suorum excepit de captolis domni karli aui sui hac
                           serenissimi imperatoribus Hl&lt;odouuici&gt; genitori sui in papia
                           palatii regl. sub indicione X et cum populo in regno italie consensis
                           conseruari &lt;prae&gt;cipit dom. lothariis. De eclesiis emendandis
                           uolumus - karoli contenetur</hi>; c. 7 Karl zugeschrieben (<hi
                           rend="italic">DOM. KARLI</hi> [<hi rend="italic">I</hi> korr. aus <hi
                           rend="italic">O</hi>]), cc. 4, 11, 12 und 13 Lothar (<hi rend="italic"
                           >DOM. HLOTHARII</hi> o. ä.), cc. 8 und 9 Ludwig (<hi rend="italic">DOM.
                           HLODOUUICUS</hi> o. ä.) (MGH Capit. 2, Nr. 201, S. 60 Z. 1 - S. 62 Z. 27;
                        die Angabe S. 59, es fehlten cc. 11, 12 und 14, trifft nicht zu). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="3">
                     <p>
                        <locus>145v</locus> Fragmentarische Inskription: <hi rend="italic">CAPITULA
                           DATA HOLONA PALATIO PLACIT GENERALE ANNO IMPE...</hi>, danach zwei
                        Blätter abgeschnitten. Berücksichtigt man den ungefähren Textumfang der
                        verlorenen Blätter, so dürfte sich die Rubrik auf das fol. 146r
                        fragmentarisch erhaltene Capitulare Olonnense mundanum (a. 825) bezogen
                        haben, dessen verlorener Teil bei entsprechendem Duktus mehr als drei Seiten
                        ausgefüllt haben muß; allenfalls käme noch das Capitulare Olonnense
                        ecclesiasticum alterum (a. 825) (MGH Capit. 1, Nr. 164) in Frage, weniger
                        das doppelt so große Capitulare Olonnense ecclesiasticum primum (a. 825)
                        (MGH Capit. 1, Nr. 163). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="4">
                     <p>
                        <locus>146r</locus>
                        <hi rend="italic">X-XIII</hi> - <title corresp="BK.165">Capitulare Olonnense
                           mundanum</title> (a. 825), cc. 10 (fragmentarischer Beginn) - 14: <hi
                           rend="italic">Uidentur uobis ut quicumque liber - sicut lex habet</hi>
                        (danach Blatt angerissen); c. 14 nicht numeriert (MGH Capit. 1, Nr. 165, S.
                        331 Z. 4-20; S. 329 falsche Inhaltsangabe).</p>
                  </msItem>
                  <msItem n="5">
                     <p>
                        <locus>146v</locus> Radiert oder arg verblaßt: Gebete, eine Zeile
                        stilisierte Buchstaben (wiedergegeben von Blume bei Pertz, in: Archiv 5, S.
                        246 [Nachzeichnung der Buchstabenzeile Tafel II]; auch Moschetti, S. 22 f.).
                     </p>
                  </msItem>
               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc>
                        <support>derbes <material>Pergament</material>
                        </support>
                        <extent>146 foll., handliches Format; je 1 Blatt vor foll. 49 und 116, 2
                           Blätter vor fol. 146 herausgeschnitten; foll. 105/110 der 14. Lage
                           gehören als äußeres Doppelblatt an die Stelle der heutigen foll. 104/111
                              <dimensions precision="medium" type="leaf" unit="mm">
                              <height>205</height>
                              <width>140</width>
                           </dimensions>
                           <dimensions precision="medium" type="written" unit="mm">
                              <height>150-170</height>
                              <width>95-115</width>
                           </dimensions>
                        </extent>
                        <collation>
                           <formula>6 IV<hi rend="super">48</hi> + (IV-1)<hi rend="super">55</hi> +
                              7 IV<hi rend="super">111</hi> + (IV-1)<hi rend="super">118</hi> + 3
                                 IV<hi rend="super">142</hi> + (III-2)<hi rend="super">146</hi>
                           </formula>
                           <catchwords>spätere Kustoden: <hi rend="italic">I-XIX</hi> am Ende der
                              Lagen</catchwords>
                        </collation>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout writtenLines="20 23">20-23 meist unregelmäßig ausgeführte
                           Zeilen</layout>
                        <layout columns="1"/>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc>
                     <handNote>mehrere Hände</handNote>
                  </handDesc>
                  <scriptDesc>
                     <scriptNote>rohe frühkarolingische Minuskel</scriptNote>
                  </scriptDesc>
                  <decoDesc>
                     <p>Rubriken (meist Unziale, auch Minuskel, am Anfang Capitalis rustica)
                        dunkelrot und in brauner Texttinte, ebenso die meist einfachen Initialen
                        (einige in Umrißzeichnung) und die Zahlen</p>
                  </decoDesc>
                  <bindingDesc>
                     <binding>
                        <p/>
                     </binding>
                  </bindingDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <origin>
                     <p>
                        <origDate notAfter="0900" notBefore="0851"> 9. Jh., 2. Hälfte</origDate>;
                           <origPlace
                           ref="http://d-nb.info/gnd/4042547-2 http://viaf.org/viaf/246519243">
                           Oberitalien (<placeName
                              ref="http://www.geonames.org/6541865/verona.html http://d-nb.info/gnd/4063110-2 http://viaf.org/viaf/142469996"
                              >Verona</placeName>?)</origPlace> (Verona auch bei Bischoff). </p>
                  </origin>
                  <provenance>
                     <p>S. Zeno Maggiore (Verona) (1r, 14. Jh.: <hi rend="italic">Liber monasterii
                           sancti Zenonis maioris Verone</hi>); Theodor van Malsen, Utrecht (nach
                        Moschetti eventuell Theodorus Canterus) (1r, im 16. Jh. mit dicker Tinte
                        über den Besitzvermerk von S. Zeno geschrieben: <hi rend="italic">Liber hic
                           est Theodori à Malsen Ultraiectini</hi>). </p>
                  </provenance>
                  <acquisition/>
               </history>
               <additional>
                  <surrogates/>
                  <listBibl>
                     <listBibl type="lit">
                        <bibl corresp="#Pertz_G_1824-1825"> Bluhme bei Pertz G 1824-1825, S.
                           239-247</bibl>
                        <bibl corresp="#Pertz_G_1835">Pertz G 1835, S. XXVI</bibl>
                        <bibl corresp="#Baudi_di_Vesme_1855">Baudi di Vesme 1855, S. XXVIII
                           f.</bibl>
                        <bibl>MGH LL 4 (1868), S. XXIV f.</bibl>
                        <bibl>CLA 1 (1934) Nr. 23, S. 8, 39 mit CLA Suppl. (1971) S. 43</bibl>
                        <bibl> G. Moschetti, Primordi esegetici sulla legislazione longobarda nel
                           sec. IX a Verona (Centro italiano di studi sull'alto medioevo 1, Spoleto
                           1954) besonders S. 15-51</bibl>
                        <bibl>G. Tangl, Die Paßvorschrift des Königs Ratchis und ihre Beziehung zu
                           dem Verhältnis zwischen Franken und Langobarden vom 6.-8. Jahrhundert,
                           in: QFIAB 38 (1958) S. 1 Anm. 1, S. 2</bibl>
                        <bibl> K. Gamber, Codices liturgici latini antiquiores 2 (Spicilegii
                           Friburgensis subsidia 1, 2, Freiburg/Schweiz, 2. Aufl. 1968) S. 578 Nr.
                           1606 (zum Palimpsest)</bibl>
                        <bibl corresp="#Dolezalek_1972"> Dolezalek 1972, Bd. 2</bibl>
                        <bibl> P. Salmon, Les manuscrits liturgiques latins de la Bibliothèque
                           Vaticane 5 (Studi e Testi 270, Vatikan 1972) S. 3 (zum Palimpsest)</bibl>
                        <bibl>M. L. Angrisani, Materiali per uno studio della produzione libraria
                           latina antica e alto medievale in Italia (II), in: Accademia Nazionale
                           dei Lincei. Bollettino del Comitato per la preparazione dell’edizione
                           nazionale dei classici greci e latini, nuova ser., 26 (1978) S. 124 Nr.
                           344</bibl>
                        <bibl corresp="#Buonocore_1986"> Buonocore 1986, Bd. 2, S. 1181</bibl>
                        <bibl> K. Gamber, Codices liturgici latini antiquiores/Supplementum
                           (Spicilegii Friburgensis subsidia 1 A, Freiburg/Schweiz 1988) S. 115 Nr.
                           1065 und S. 156 Nr. 1606 (zum Palimpsest)</bibl>
                     </listBibl>

                     <listBibl type="abb">
                        <bibl corresp="#Baudi_di_Vesme_1855"> Baudi di Vesme 1855, Tab. III, 3 nach
                           S. XXVIII (Nachzeichnungen)</bibl>
                        <bibl>CLA 1, Nr. 23, S. 8 (foll. 4v und 65v, Ausschnitte)</bibl>
                        <bibl> Moschetti, Primordi esegetici, Tav. I-VII (foll. 1r, 3r, 16r, 24r,
                           131r, 143r und 146r)</bibl>
                     </listBibl>

                     <listBibl type="cat">
                        <bibl>Inventarium librorum latinorum Mss. Bib. Vat. 6 (handschriftlich in
                           der Biblioteca Apostolica Vaticana)</bibl>
                     </listBibl>


                     <listBibl type="cap">
                        <bibl corresp="#Schneider_H_1938">Schneider H 1938</bibl>
                        <bibl corresp="#Mordek_1995">Mordek 1995, S. 881-883</bibl>
                        <bibl corresp="#Bischoff_2014">Bischoff 2014, S. 452-453, Nr.
                           6903-6904</bibl>
                        <bibl corresp="#Barbato_2019">Barbato 2019, S. 25 f.</bibl>
                        <bibl corresp="#Garipzanov_2021"> Garipzanov 2021</bibl>
                        <bibl corresp="#Pani_2022"> Pani 2022, S. 25, 28</bibl>
                        <bibl>Bibliotheca legum regni Francorum manuscripta, Karl Ubl (Hrsg.) unter
                           der Mitarbeit von Dominik Trump und Daniela Schulz, Köln 2012 ff. <ref
                              type="external" subtype="Bl" target="vatikan-bav-vat-lat-5359"/>
                        </bibl>
                        <bibl resp="capit"><ref type="internal" subtype="mom"
                              target="handschrift-des-monats-dezember-2019"/></bibl>
                     </listBibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <encodingDesc>
         <p>Transkriptionsvorlage: Schwarz-Weiß-Digitalisat vom Mikrofilm. Nachdem 2018 ein
            hochauflösendes Farbdigitalisat online gestellt wurde, erneute Kollation; unsichere
            Lesungen und Korrekturen wurden zudem bei einer Autopsie des Originals in der BAV am
            7./8. Mai 2019 geprüft.</p>
         <projectDesc>
            <p xml:lang="ger">Capitularia. Edition der fränkischen Herrschererlasse: <ptr
                  target="http://capitularia.uni-koeln.de/project/about/"/>
            </p>
            <p xml:lang="eng">Capitularia. Edition of the Frankish capitularies: <ptr
                  target="http://capitularia.uni-koeln.de/project/about/"/>
            </p>
         </projectDesc>
         <editorialDecl>
            <p xml:lang="ger">Die Transkription folgt den Richtlinien des Capitularia-Projektes:
                  <ptr target="http://capitularia.uni-koeln.de/project/workflow/"/>
            </p>
            <p xml:lang="eng">The transcription adheres to the guidelines of the Capitularia
               project: <ptr target="http://capitularia.uni-koeln.de/project/workflow/"/>
            </p>
         </editorialDecl>
      </encodingDesc>
      <revisionDesc>
         <change who="DS" when="2016-03-01">Datei erstellt aus Mordek-XML</change>
         <change who="DT" when="2017-11-14">Datei veröffentlicht (BK 165, 201)</change>
         <change who="DT" when="2018-09-12">Transkription am neuen Farbdigitalisat
            kollationiert</change>
         <change who="BM" when="2019-05-22">Ergebnisse der Autopsie des Originals
            eingearbeitet</change>
         <change who="AO" when="2020-12-11">Verortung und Datierung der Handschrift nach Bischoff
            1998/2004/2014 ergänzt</change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <facsimile>
      <graphic url="http://digi.vatlib.it/view/MSS_Vat.lat.5359"/>
   </facsimile>
   <text>
      <front>
         <div type="content">
            <list>
               <item n="280">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-2"/>[Liste ohne
                  Rubrik] <list>
                     <item n="10">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-2"/>De ęclesiis
                        emendandis</item>
                     <item n="20">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-143r-1"/>(De eclesiis
                        emendandis uolumus ut ...) </item>
                     <item n="20">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-143r-2"/>II</item>
                     <item n="30">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-143r-4"/>III</item>
                  </list></item>

               <item n="40">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-143v-1"/>DOMNUS HLOTHARIUS <list>
                     <item n="50">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-143v-2"/>IIII</item>
                     <item n="60">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-143v-4"/>V</item>
                     <item n="70">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-144r-1"/>VI</item>
                  </list></item>

               <item n="80">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-144r-3"/>DOMNI KARLI <list>
                     <item n="90">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-144r-4"/>VII</item>
                  </list></item>

               <item n="100">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-1"/>DOMNI HLODOUUICI <list>
                     <item n="110">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-2"/>VIII</item>
                  </list></item>

               <item n="130">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-4"/>DOMNUS HLODOUUICUS <list>
                     <item n="140">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-5"/>VIIII
                        Capitulum</item>
                     <item n="150">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-7"/>X</item>
                  </list></item>

               <item n="160">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-1"/>DOMNUS LODOUUICUS
                  DOMNI HLOHTARII <list>
                     <item n="170">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-2"/>XI</item>
                  </list></item>

               <item n="180">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-4"/>DOMNI HLOTHARII <list>
                     <item n="190">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-5"/>XII</item>
                  </list></item>

               <item n="200">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-7"/>DOMNI HLOTHARII <list>
                     <item n="210">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-8"/>XIII
                        capitulum</item>
                     <item n="220">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-145v-1"/>XIIII</item>
                  </list></item>

               <item n="230">
                  <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-145v-3"/>CAPITULA DATA
                  HOLONA PALATIO PLACIT GENERALE ... <list>
                     <item n="240">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-1"/>X</item>
                     <item n="250">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-3"/>XI</item>
                     <item n="260">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-5"/>XII</item>
                     <item n="270">
                        <ptr type="internal" target="#vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-7"/>XIII</item>
                  </list></item>

            </list>
         </div>
         <div type="mshist"/>
         <div type="scribe">
            <p><locus>Foll. 142v-146r</locus>: Es sind zwei Hände zu beobachten. Beide schreiben
               eine frühe karolingische Minuskel. Schreiber A, der eine relativ grobe und flüchtige
               Minuskel schreibt, kopierte den Text auf <locus>foll. 142v-143r Z. 17</locus> und
               übernahm danach jeweils noch einige Zeilen (<locus>foll. 144v Z. 18-22 und 145r Z.
                  8-9</locus>). Schreiber B, dessen Minuskel wesentlich klarer, sauberer und breiter
               geschrieben ist als diejenige von Schreiber A, setzt ab BK 201 c. 3 (<locus>fol. 143r
                  Z. 18</locus>) ein und schreibt mit Ausnahme der erwähnten Zeilen bis zum Ende.
               Die Inskription zu BK 201 erscheint in Minuskel, die Zwischenüberschriften innerhalb
               von BK 201 sowie die Inskription von BK 165 (s.u.) in Unziale, bei der allerdings
               auch das doppelstöckige c zu finden ist.</p>
            <p>Bei Schreiber A ist con statt cum und auch c statt qu zu beobachten. Schreiber B hat
               ebenfalls orthographische Varianten, so steht öfter b statt u, c statt t, d statt t,
               n statt g (<mentioned>renno</mentioned> statt <mentioned>regno</mentioned>,
                  <locus>fol. 144r Z. 18</locus>) oder u statt o. Daneben ist sowohl Haplo- als auch
               Dittographie (uu statt einfachem u) zu beobachten.</p>
         </div>
         <div type="letters">
            <p><locus>Foll. 142v-146r</locus>:</p>
            <p>Schreiber A: </p>
            <p>Einzelbuchstaben: Einstöckiges a, das teilweise nicht ganz geschlossen ist. Das c
               erscheint öfter doppelstöckig und geht über das Mittelband hinaus. Gerades d. Das e
               hat zum einen die Form mit geschlossenem, oberen Bogenabschnitt und Balkenfortsatz,
               zum anderen geht es in Ligatur über das Mittelband hinaus und hat einen offenen
               oberen Bogen. Beim g ist meistens sowohl der untere als auch der obere Bogen offen.
               Verwendung von i-longa am Wortanfang. Neben dem normalen Minuskel-n gibt es eine
               n-Form, bei der der Bogen weit über das Mittelband hinausgeht
                  (<mentioned>sanguinis</mentioned>, <locus>fol. 143r Z. 14</locus>). Das r hat
               größtenteils eine weit ausschwingende Fahne, in Ligatur findet sich spitzes r.
               Insgesamt sind die Oberlängen sehr lang und verdickt, teils mit Anstrichen.</p>
            <p>Ligaturen: Ligaturenreiche Schrift, vor allem in Verbindung mit e (ec, et, ex etc.)
               und mit r (vor allem re).</p>
            <p>Schreiber B:</p>
            <p>Einzelbuchstaben: Einstöckiges a, das zuweilen sehr offen ist (z.B.
                  <mentioned>indigenciam</mentioned>, <locus>fol. 144v Z. 2</locus>). Das c
               erscheint zumeist doppelstöckig und geht über das Mittelband hinaus, die Normalform
               ist aber ebenfalls öfter zu beobachten. Der zweite Bogen des doppelstöckigen c ist
               wesentlich klarer und deutlicher geschrieben als bei Schreiber A. Gerades d neben
               unzialem D. Das e erscheint zum einen mit geschlossenem, oberen Bogenabschnitt und
               Balkenfortsatz, in Ligatur wird es doppelstöckig und geht über das Mittelband hinaus.
               Oberer und unterer Bogen des g ist offen. Verwendung von i-longa am Wortanfang.
               Teilweise Majuskel-N am Wortanfang und mitten im Wort. Neben dem normalen Minuskel-n
               kennt auch dieser Schreiber eine n-Form, bei der der Bogen weit über das Mittelband
               hinausgeht. Selten Majuskel-R. Rundes s neben Schaft-s. Insgesamt sind die Oberlängen
               sehr lang und verdickt, haben aber keine Anstriche.</p>
            <p>Ligaturen: Sehr ligaturenreiche Schrift, vor allem mit e (ec, ei, et) und r. Sehr
               markant ist die ri-Ligatur, bei der das i eine gezackte Linie bildet, welche unter
               die Grundlinie reicht.</p>
         </div>

         <!-- <div type="abbreviations">
            <p><locus>Foll. 142v-146r</locus>: Beide Schreiber verwenden gängige Abkürzungen. Beide
               verwenden für die ur-Kürze den später als us-Kürze verwendeten Haken, für -us selbst
               wird eine geschlängelte, s-förmige Linie gesetzt.</p>
         </div>
         <div type="punctuation">
            <p><locus>Foll. 142v-146r</locus>: Beide Schreiber verwenden hauptsächlich die media
               distinctio. Daneben sind aber auch Kommata, cola und punctus versus zu
               beobachten.</p>
         </div>-->
         <div type="structure">
            <p><locus>Foll. 142v-146r</locus>: Die Kopie von BK 201 beginnt mit der Rubrik zu c. 1,
               erst dann folgt die Inskription zum gesamten Kapitular, dann alle Kapitel, die ab c.
               2 von <mentioned>II</mentioned> bis <mentioned>XIIII</mentioned> durchgezählt sind.
               BK 201 c. 1 ist wohl nicht gezählt oder aber die Zählung ist in der Bindung
               verschwunden.<!-- Am Original geprüft; nichts mehr zu erkennen --> In die
               durchgehende Kapitelzählung mischen sich immer wieder Zwischenüberschriften, die
               einzelne oder mehrere Kapitel einem oder auch zwei karolingischen Herrschern zuordnen
               (Karl, Lothar, Ludwig). Im Anschluss daran folgt wohl der Anfang von BK 165, von dem
               sich wegen Blattverlusts nur die fragmentarische Inskription sowie cc. 10-14 erhalten
               haben. Die cc. 10-14 sind von <mentioned>X</mentioned> bis
                  <mentioned>XIII</mentioned> gezählt, cc. 13-14 sind dabei unter
                  <mentioned>XIII</mentioned> vereint. Die Kapitelnummern stehen hauptsächlich am
               linken Seitenrand, teilweise aber auch mitten im Text.</p>
         </div>
         <div type="annotations"/>
         <div type="other"/>
      </front>
      <body>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.201"/>

         <cb n="142v"/>
         <lb n="16"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-2" corresp="BK.201_1_inscriptio"
            next="#vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-3_2"><seg type="initial">D</seg>e ęclęsiis
            emendandis <lb/>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-3"
            corresp="BK.201_inscriptio BK.201_1_inscriptio"><milestone unit="span"
               corresp="BK.201_inscriptio" spanTo="#vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-3_1"/>Incipit <choice>
               <abbr>captl</abbr>
               <expan>capitula</expan>
            </choice> que <rs type="person"><choice>
                  <abbr>dom</abbr>
                  <expan>domnus</expan>
               </choice> hlotharius rex</rs>
            <mod>una</mod><gap unit="chars" quantity="1"/> c<gap unit="chars" quantity="2"/>
            <lb/> consensu fidelium suorum excepit de <sic>captolis</sic>
            <rs type="person"><choice>
                  <abbr>dom</abbr>
                  <expan>domni</expan>
               </choice>
               <gap unit="chars" quantity="3"/><lb break="no"/>li</rs> aui sui hac
               sereni<add>s</add>simi imperatoribus <rs type="person">hl<gap unit="chars"
                  quantity="2"/></rs><note type="editorial">Der Name Ludwigs wird abgekürzt gewesen
               sein, nach <mentioned>hl</mentioned> ist allerdings nichts mehr zu erkennen.</note><!-- Am Original geprüft; nichts mehr zu erkennen -->
            <lb/> genitori sui in <rs type="place">papia palacii <choice>
                  <abbr>regl</abbr>
                  <expan>regali</expan>
               </choice></rs>
            <date>sub indictione X</date> et cu<gap unit="chars" quantity="1"/>
            <lb/> populo in <rs type="place">regno etalie</rs> consensis
               conserua<unclear>ri</unclear>
            <gap unit="chars" quantity="1"/><lb break="no"/>cipit<!-- Am Original geprüft; nichts mehr zu erkennen -->
            <anchor xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-3_1"/><milestone unit="span"
               xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-3_2" corresp="BK.201_1_inscriptio"
               spanTo="#vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-3_3" prev="#vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-2"
               /><rs type="person"><choice>
                  <abbr>dom</abbr>
                  <expan>domnus</expan>
               </choice>
               <sic>lothariis</sic></rs> ; <anchor xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-142v-3_3"/><cb
               n="143r"/>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143r-1" corresp="BK.201_1"><seg
               type="initial">D</seg>e eclesiis emendandis . uolumus ut ite<note type="editorial"
               >Ein eventueller Kürzungsstrich für <mentioned>m</mentioned> ist nicht zu
               erkennen.</note><!-- Am Original geprüft; nichts mehr zu erkennen --> obseruetur
            sicut in capitulari nostro <lb/> continetur quod ad <rs type="place">olonna</rs> fecimus
            Et ubi in unum locum plures sunt <lb/> quam necesse sint . detruatur <sic>cotsic</sic>
            forte in alio loco ęcclesie sit <sic>con<lb break="no"/>tructa</sic> que tamen
            necessaria sit et nihil doti habuerint uolumus * ut <lb/>
            <choice>
               <abbr>secud</abbr>
               <expan>secundum</expan>
            </choice> iusione <rs type="person"><choice>
                  <abbr>dom</abbr>
                  <expan>domni</expan>
               </choice> et genitori nostri</rs> unus mansus cum duodicim bannua<lb break="no"/>rius
            de terra ibi detur cum mancipia<note type="editorial">Über <mentioned>cum
                  man</mentioned>- befindet sich eine Rasur. Was dort einst stand, kann nicht mehr
               entziffert werden.<!-- Am Original geprüft; nichts mehr zu erkennen --></note> duo ad
            liberis hominibus <expan>que</expan> ad <lb/> eadem ęcclesiae officium dei debent audire
            ut <abbr>secred</abbr><note type="editorial">Nicht aufzulösende Abkürzung, die zudem
               korrigiert wurde. In der Vorlage stand wohl ein gekürztes
                  <mentioned>sacerdos</mentioned>.</note> ibi positus esse et diui<lb break="no"
            />nus cultus fieri quod sic hoc populus facere noluerit distr<subst>
               <del>a</del>
               <add>u</add>
            </subst>atur . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143r-2" corresp="BK.201_2_inscriptio"
               ><seg type="num" n="2">II</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143r-3" corresp="BK.201_2">Sanguis effusio<subst>
               <del>nis</del>
               <add> in eclesię</add>
            </subst> facta fuerit cum fuste si <expan>presbiter</expan><note type="editorial">Das
               Wort wird wohl mit <mentioned>pbt</mentioned> gekürzt gewesen sein. Das
                  <mentioned>t</mentioned> ist allerdings aufgrund eines Pergamentlochs nicht mehr
               zu sehen.</note> est triplo con<lb break="no"/>ponat<subst>
               <del>o</del>
               <add>v</add>
            </subst>r duas partes eidem <expan>presbiteri</expan> tercia pro <sic>fedo</sic> ad <choice>
               <abbr>ecclea</abbr>
               <expan>ecclesia</expan>
            </choice> insuper et ban<note type="editorial">Evtl. folgten nach
                  <mentioned>ban</mentioned>- am Zeilenende weitere Buchstaben, die aber auch am
               Original nicht (mehr) zu erkennen sind.</note>
            <lb/> nostro similiter si <choice>
               <abbr>diac</abbr>
               <expan>diacono</expan>
            </choice> iustam conposicionem eius in triplo con banno <choice>
               <abbr>no</abbr>
               <expan>nostro</expan>
            </choice> conpo<lb break="no"/>natur de <choice>
               <abbr>subd</abbr>
               <expan>subdiacono</expan>
            </choice> similiter triplo secundum suam coposicio<gap unit="chars" quantity="3"/>
            <unclear>et de</unclear>
            <sic><gap unit="chars" quantity="2"/><lb break="no"/><unclear>ni</unclear>scuisque</sic>
            ordinis <sic>cloro</sic> secundum suam conposicionem triplo insuper <lb/> et
               <sic>bano</sic> nostro . semiliter et de icto sine sangui<subst>
               <del>s</del>
               <add>nis</add>
            </subst> effusionis et de <sic>unius<lb break="no"/>cuisque</sic> ordinis clero secundum
            suam conposicione<subst>
               <del>s</del>
               <add>m</add>
            </subst> triplo insuper et <gap unit="chars" quantity="3"/><lb break="no"/>no nostro et
            qui non habet unde ad ecclesia persoluat <sic>tr<mod>a</mod>da</sic> se in serui<lb
               break="no"/>cio eidem ecclesiae usque dum <subst>
               <del/>
               <add>totum</add>
            </subst>
            <sic>dilicto</sic> persoluat ; <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143r-4" corresp="BK.201_3_inscriptio">
            <handShift new="B"/><seg type="num" n="3">III</seg>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143r-5" corresp="BK.201_3"
            >S<add>t</add>atuimus de <expan>presbiteris</expan> et diaconibus eccle<lb break="no"
            />siastico honore priuatis . ut redicantur sub <lb/> penitencia sicut canones precipiunt
            . et si <cb n="143v"/> habet episcopus in sua parrohia suum <choice>
               <abbr>monst</abbr>
               <expan>monasterium</expan>
            </choice> ibi <lb/> mittantur . quods<mod>i</mod>
            <choice>
               <abbr>monst</abbr>
               <expan><mod>m</mod>onasterium</expan>
            </choice> non habuerit . tunc <lb/>
            <expan>precipiat</expan> episcopus ut illi tales habitent in illa ple<lb break="no"/>bes
            unde sunt . et si res proprias habuerint eligant <lb/> sibi talem patronum . qui de
            ipsis rebus uictum et <lb/> uestimentum eis ministrant . ipsi tamen nullum <lb/> habeant
               licen<mod>ti</mod>am uacandi aut discore<subst>
               <del>r</del>
               <add>n</add>
            </subst><lb break="no"/>di . siue per placitam siue ad <sic>palicium</sic> siue ad ip<lb
               break="no"/>sas res quas proprias habuerunt sine li<lb break="no"/>cenciam sui
            episcopi . sed in eodem loco ubi sibi <sic>cos<lb break="no"/>titutum</sic> est suam
            pęnitenciam <sic>iugitur</sic> agant . <lb/>
            <seg type="initial">Q</seg>uodsi hoc non obseruauerint <sic>primun</sic> uer<lb
               break="no"/>beribus coerceantur quodsi nec sic se castiga<lb break="no"/>uerint . in
            tali loco retrudantur ubi uelint <lb/> nolint <sic>su</sic> penitenciam uiuant , </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143v-1">
            <rs type="person"><choice>
                  <abbr>DOM</abbr>
                  <expan>DOMNUS</expan>
               </choice> HLOTHARI<del>S</del>US</rs>
            <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143v-2" corresp="BK.201_4_inscriptio"
               ><seg type="num" n="4">IIII</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143v-3" corresp="BK.201_4"><seg
               type="initial">U</seg>t nullus ebrius suam causam <lb/> in mallo possit
               <expan>conquerere</expan> . nec testi<mod>m</mod>o<lb break="no"/>nium dicere . nec
            placitum com<subst>
               <del>i</del>
               <add>e</add>
            </subst>s habeat nisi <sic>geiunus</sic> . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143v-4" corresp="BK.201_5_inscriptio"
               ><seg type="num" n="5">V<del>I</del></seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-143v-5" corresp="BK.201_5"><seg
               type="initial">D</seg>e clamatoribus uel causedicis . <lb/> qui nec iudicium
            scabinorum atquiescere nec blas<lb break="no"/>phemare nolunt . antiqua consuetudo <cb
               n="144r"/> seruetur : <choice>
               <abbr>ide</abbr>
               <expan>id est</expan>
            </choice> ut in custodia <sic>reculdantur</sic> donec <lb/> unum de duobus faciant . et
            si a palacio reclamauerint <lb/> et litteras detulerint . non quidem eis credatur . nec
            <lb/> tamen in carcerem ponantur sed cum <subst>
               <del>cusdiam</del>
               <add>custodia</add>
            </subst> et cum ipsis <lb/> litteris pa<subst>
               <del>t</del>
               <add>riter</add>
            </subst> ad palacio nostrum remittantur ut <lb/> ibi discuciatur sicut dignum est ;
            <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144r-1" corresp="BK.201_6_inscriptio"
               ><seg type="num" n="6">VI</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144r-2" corresp="BK.201_6"><seg
               type="initial">D</seg>e conspiracioni<mod>b</mod>us <expan>quicumque</expan> facere
               <expan>presumserit</expan> aut sacra<lb break="no"/>mentum <expan>quamcumque</expan>
            conspiracione firmauerint . triplici raci<lb break="no"/>one iudicentur . primo ut
               <expan>ubicumque</expan> aliquod malum in hoc <lb/> perpetratum fuerit . auctores
            facti interficiantur . a<subst>
               <del>ut<gap unit="chars" quantity="1"/></del>
               <add>d</add>
            </subst><lb break="no"/>iutores uero eorum alter ab altero flagellantur . et nares <lb/>
            sibi <sic>inuicen</sic>
            <expan>precidant</expan> ubi uero nihil mali perpetratum fue<lb break="no"/>rit .
            similiter quidem inter se flagellentur . et capi<del>s</del>los sibi ui<lb break="no"
            />cisim detundantur . si uero per destr<subst>
               <del>u</del>
               <add>a</add>
            </subst>s aliqua conspiracio fir<lb break="no"/>mata fuerit . si liberi sunt aut iurent
            cum idoneis iura<lb break="no"/>toribus hoc pro malo non fecissent . aut si facere non
            potuerint . <lb/> suam legem <choice>
               <abbr>conp</abbr>
               <expan>conponant</expan>
            </choice> si uero serui sunt flagelluntur et ut de cetero <lb/> in <sic>renno</sic>
            nostro <del>h</del> nulla <subst>
               <del/>
               <add>ui</add>
            </subst>usmodi conspiracio fiat . nec per sacra<lb break="no"/>mento nec sine sacramento
            : </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144r-3"><rs type="person"><choice>
                  <abbr>DOM</abbr>
                  <expan>DOMNI</expan>
               </choice> KARL<subst>
                  <del>O</del>
                  <add>I</add>
               </subst></rs> . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144r-4" corresp="BK.201_7_inscriptio"
               ><seg type="num" n="7">VII</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144r-5" corresp="BK.201_7"><seg
               type="initial">D</seg>e <expan>obpresio<lb break="no"/>nibus</expan> pauperum .
            liberorum hominum . ut non fiant ad potencioni<lb break="no"/>bus per aliquod malum
            ingenio contra iusticia oppressi . ita ut <lb/> quoacti res eorum uendant aut tradant .
            idęo hec de libe<lb break="no"/>ris hominibus diximus . ne forte a parentes contra
            iusticiam <cb n="144v"/> fiant e<mod>x</mod>heredati<note type="editorial">Über dem Wort
               befindet sich eine Rasur. Was genau dort stand, ist auch am Original nicht mehr
               sicher zu entziffern; eventuell <mentioned>audiat</mentioned>.</note> et regale
            obsequium minuatur . et ipsi <lb/> heredes propter indigenciam mendicum uel latrones seu
            <lb/> malefactores exerciatur ; </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-1">
            <rs type="person"><choice>
                  <abbr>DOM</abbr>
                  <expan>DOMNI</expan>
               </choice> HLODOUUICI</rs>
            <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-2" corresp="BK.201_8_inscriptio">
            <seg type="num" n="8">VIII</seg>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-3" corresp="BK.201_8"><seg
               type="initial">S</seg>i quis literas nostras dispexerit <choice>
               <abbr>ide</abbr>
               <expan>id est</expan>
            </choice> tractoriam . <lb/>
            <expan>Que</expan> propter missos recipiendos <sic>diriemus</sic> . aut honores quos
            <lb/> habet dimittat . aut in eo loco ubi <expan>predict<subst>
                  <del>u</del>
                  <add>o</add>
               </subst>s</expan> missos re<lb break="no"/>cipere debuit . tamdiu<del>m</del>
            resideat et de suis rebus le<lb break="no"/>gacion<subst>
               <del>ibus</del>
               <add>es</add>
            </subst> illuc uenientes suscipiat . quousque animo <lb/> nostro satisfactum habe<subst>
               <del>n</del>
               <add>a</add>
            </subst>t . Qui uero <sic>epistalam</sic> nostram <expan>quocumque</expan> mo<lb
               break="no"/>do disspexerit . iusso nostro ad palaci<subst>
               <del>o</del>
               <add>vm</add>
            </subst> ueniat . et iusta <lb/> uoluntate <mod>n</mod>ostra congruam stulticię suae
            emendacionem ac<lb break="no"/>cipiat . et si homo liber aut minister . comitis . hoc
               fece<lb break="no"/>rit <subst>
               <del>hom</del>
               <add>honorem</add>
            </subst>
            <expan>qualemcumque</expan> habuerit siue beneficio ammit<lb break="no"/>tat et si
            seruus fuerit nudus ad palum uuapu<subst>
               <del/>
               <add>li</add>
            </subst>t . et <lb/> caput eius <expan>tundatur</expan> ; </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-4">
            <rs type="person"><choice>
                  <abbr>DOM</abbr>
                  <expan>DOMNUS</expan>
               </choice> HLODOUUICUS</rs> . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-5" corresp="BK.201_9_inscriptio"
               ><seg type="num" n="9">VIIII</seg> . <seg type="numDenom">Capitulum</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-6" corresp="BK.201_9"><expan><seg
                  type="initial">Q</seg>uicumque</expan> liber homo <choice>
               <abbr>dn</abbr>
               <expan>denarium</expan>
            </choice> merum et bene pensantem <lb/> recepere nuluerit bannum nostrum <choice>
               <abbr>ide</abbr>
               <expan>id est</expan>
            </choice> LX solidos <choice>
               <abbr>conp</abbr>
               <expan>conponat</expan>
            </choice> si ue<lb break="no"/>ro seruus <handShift new="A"/>ecclesiasticus . aut
               <expan>commitum</expan>
            <add>aut</add> uuassallorum nostrorum <lb/> hoc facere <expan>presumpserit</expan> . LX
            ictos uuapulent aut si magister eorum <lb/> uel aduocat<subst>
               <del>o</del>
               <add>u</add>
            </subst>s quislibet <mod>e</mod>os . uel comitis uel misso nostro iussus <lb/>
            <expan>presentare</expan> noluerit predicto <del>conponat</del><note type="editorial"
               >folgt getilgtes <mentioned>conponat</mentioned>, gek.
               <mentioned>conp</mentioned>.</note> bannum <expan>conp<mod>o</mod>nat</expan> ; <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-7"
            corresp="BK.201_10_inscriptio"><seg type="num" n="10">X</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-144v-8" corresp="BK.201_10">De <subst>
               <del>f<gap unit="chars" quantity="1"/>a</del>
               <add>falsa</add>
            </subst> moneta iubemus ut qui eam percusisse<del>ntur</del>
            <cb n="145r"/>
            <handShift new="B"/><expan>conprobatus</expan> fuerit . ma<subst>
               <del>mi</del>
               <add>nu</add>
            </subst>s ei <expan>amputetur</expan> et qui hoc consenserit . <lb/> si liber est LX
            solidos <choice>
               <abbr>conp</abbr>
               <expan>conponat</expan>
            </choice> consensu omnium ista sunt addita * </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-1"><rs type="person"><choice>
                  <abbr>DOM</abbr>
                  <expan>DOMNUS</expan>
               </choice> LODOUUICUS</rs> . <lb/>
            <rs type="person"><choice>
                  <abbr>DOM</abbr>
                  <expan>DOMNI</expan>
               </choice> HLOHTARII</rs> . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-2"
            corresp="BK.201_11_inscriptio"><seg type="num" n="11">XI</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-3" corresp="BK.201_11"><seg
               type="initial">D</seg>ecernimus ut quisquis aliter tes<lb break="no"/>tes habere non
            potuerit . uolumus ut per comitis iussionem <lb/> quos in suo testimonio necessarios
            quisque habuerit ueri<lb break="no"/>tatem prolatu<subst>
               <del>l</del>
               <add>ri</add>
            </subst> . pu<subst>
               <del>p</del>
               <add>b</add>
            </subst>lico conuentui adducu<mod>n</mod>tur . ut per ipsos <lb/> rem ueritas cum
            iuramento ualead inquiri quod <subst>
               <del>s</del>
               <add>d</add>
            </subst>uobus partibus <lb/>
            <handShift new="A"/>fuerit inquisicio facta . idcirco quod nullus eorum possit habere
               teste<del>s</del>
            <lb/> antequam iurent fiad inquisicio facta antequa<note type="editorial">Ein
               potenzieller Kürzungsstrich über <mentioned>a</mentioned><hi rend="super">2</hi> ist
               aufgrund eines Pergamentlochs nicht mehr zu sehen.</note> iurent quod omnes <lb/>
            <handShift new="B"/>ad unam partem dixerint testimonium . iurent uerum <lb/> dixissent
            testimonium . quodsi dissenserint . et <expan>quedam</expan> pars <lb/> testium uni
               <expan>prebuerit</expan> estimonium<note type="editorial">Der Schreiber hat es
               versäumt, zwischen <mentioned>prebuerit</mentioned> und dem folgenden
                  <mentioned>estimonium</mentioned> (eigentlich <mentioned>testimonium</mentioned>)
               ein weiteres <mentioned>t</mentioned> zu setzen.</note> et alii alteri . tunc <lb/>
            interrogent si audent per pugna illorum testimonium ad<lb break="no"/>probare . quodsi
            nullus <sic>pras</sic> alteri cesserit iuret et <lb/> per pugna probetur illorum
            testimonium . Quodsi una p<subst>
               <del/>
               <add>ras</add>
            </subst> se <lb/> subtraxerit <sic>tunt</sic> illa qui ausa fuerit contendere <lb/>
            recipiatur ad <del>s</del>testimonium ; </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-4"><rs type="person"><choice>
                  <abbr>DOM</abbr>
                  <expan>DOMNI</expan>
               </choice> HLOTHARII</rs> . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-5"
            corresp="BK.201_12_inscriptio"><seg type="num" n="12">XII</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-6" corresp="BK.201_12"><seg
               type="initial">A</seg>ut XXX . annos seruus liber esse non possit . si pa<lb
               break="no"/>ter illius seruus . aut mater illius ancilla f<subst>
               <del>i</del>
               <add>u</add>
            </subst>it <choice>
               <abbr>simili</abbr>
               <expan>similiter</expan>
            </choice>
            <lb/> de aldionibus <expan>precipimus</expan> . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-7"><rs type="person"><choice>
                  <abbr>DOM</abbr>
                  <expan>DOMNI</expan>
               </choice> HLOTHARII</rs> ; <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-8"
            corresp="BK.201_13_inscriptio"><seg type="num" n="13">XIII</seg> . <seg type="numDenom"
               >capitulum</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145r-9" corresp="BK.201_13"><seg
               type="initial">U</seg>t nullus cancellarius pro ullo iudicato aut <cb n="145v"/>
            scripto aliquid accipere audeat nisi di<mod>m</mod>i<subst>
               <del>n</del>
               <add>d</add>
            </subst>ia libe<lb break="no"/>ram argenti . de maioribus scriptis . de minoribus autem
            infra <lb/> ipsa dimidia libera <expan>quantum</expan> res exposcit . et iudicibus <lb/>
            rectum uidetur accipiat . de orfanis autem uel ceteris pau<lb break="no"/>peribus qui
            exsoluere hoc non possunt . in prouidencia comitis <lb/> sit ut nullatenus inde aliquid
            accipiat . Notarii autem <lb/> hoc iurare debent per <sic>sigola</sic> loca quod nullum
            scriptum <lb/> falsum faciat . nec in occulto . nec scriptum aliquis faciat <lb/> de uno
            comitatu in ali<subst>
               <del>u</del>
               <add>o</add>
            </subst> . nisi per licenciam illius comitis in cu<lb break="no"/>ius comitatu stare
            debet . quod aliter fecerit <sic>innanis</sic> et ua<lb break="no"/>cuus appareat . si
            uero necessitas itineris <expan>aliquem</expan>
            <expan>con<lb break="no"/>pullerit</expan> aut infirmitas g<add>r</add>auis secundum
               <sic>capiturarem</sic>
            <rs type="person">dom<lb break="no"/>ni et genitoris nostri</rs> faciat . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145v-1"
            corresp="BK.201_14_inscriptio"><seg type="num" n="14">XIIII</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145v-2" corresp="BK.201_14"><seg
               type="initial">P</seg>lacuit nobis ut hęc ca<lb break="no"/>pitularis
               <expan>que</expan>
            <sic>excersimus</sic> de capitulis sanctę memoriae aui <lb/>
            <del>nostri</del>
            <rs type="person">karoli</rs> ac domni et genitoris <subst>
               <del>no</del>
               <add>nostris</add>
            </subst><note type="editorial">gek. <mentioned>nris</mentioned>, korr. aus
                  <mentioned>no</mentioned>.</note>
            <rs type="person">hludouuici</rs>
            <lb/>
            <choice>
               <abbr>imprs</abbr>
               <expan>imperatoris</expan>
            </choice> ab omnibus sanctę d<add>e</add>i ecclęsie<note type="editorial">Über
                  <mentioned>e</mentioned><hi rend="super">1</hi> ein getilgtes Zeichen; evtl.
                  <mentioned>et</mentioned>?</note> seu nostris fidelibus <lb/> in <rs type="place">re<subst>
                  <del>n</del>
                  <add>g</add>
               </subst>no italico</rs> consistentibus pro lege teneantur . et con<lb break="no"
            />seruentur . et <expan>quicumque</expan> eorum capitul<del>ar</del>um
               <expan>contemtor</expan> extite<lb break="no"/>rit LX . solidorum multa
               <expan>conponat</expan> sicut in <sic>capitalare</sic> predic<lb break="no"/>ti <rs
               type="person">aui nostri karoli</rs> contenetur ; </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.165"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-145v-3" corresp="BK.165_inscriptio"
            >CAPITULA DATA <rs type="place">HO<lb break="no"/>LONA PALATIO</rs>
            <sic>PLACIT</sic> GENERALE . <date>ANNO IMPE</date><note type="editorial">Die Rubrik
               bricht aufgrund des folgenden Blattverlusts mitten im Wort ab.</note>
            <cb n="146r"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-1"
            corresp="BK.165_10_inscriptio"><seg type="num" n="10">X</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-2" corresp="BK.165_10">Uidetur uobis
            ut <expan>quicumque</expan> liber ingeniose se <lb/> in seruicio tradiderit his qui eum
            recipit hoc <lb/> quod ille qui in seruicium se tradit in <sic>plubico</sic> per anti<lb
               break="no"/>quam consuetudinem facere debuit impleat , <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-3"
            corresp="BK.165_11_inscriptio"><seg type="num" n="11">XI</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-4" corresp="BK.165_11" rend="glossa"
            >De his <add>qui</add><metamark function="insertion"/> proprietate sua habent spontaneae
            alicui <lb/> delegant et postea fraudolenter ad alio aliquo <lb/> ignoranti
               <expan>precium</expan> et de res uenudantes accipi<lb break="no"/><subst>
               <del/>
               <add>unt</add>
            </subst> et his cui easdem res primus tradite fuerant <lb/> cognito negocium annum int<subst>
               <del>r</del>
               <add>egrum</add>
            </subst> silens non contradi<lb break="no"/>xerit sed propter inlusione tacens sint <subst>
               <del>emt</del>
               <add>empt</add>
            </subst>ore in<lb break="no"/>ludere<note type="editorial">Ab dieser Stelle wurde
               zwischen den Zeilen und hinabsteigend am rechten Seitenrand, wohl von Schreiber A,
               der Text - in leicht anderem Wortlaut - wiederholt: (<mentioned>uel</mentioned>?)
                  <mentioned>dictum est siles</mentioned> [!] <mentioned>non contradixerit set
                  propter inlusione tacent</mentioned>...<mentioned>pri</mentioned>...
                  <mentioned>tra</mentioned>... <mentioned>soli</mentioned>...
                  <mentioned>ei</mentioned> ... <mentioned>qui</mentioned>
               <mentioned>p</mentioned>...</note> si infra patria anni spacium res uendi<lb
               break="no"/>derit . si uiuens conprobatus fuerit hac inlusionem <lb/> fecisset . et
            bannum nostrum persoluat <add>id <unclear>est</unclear></add> . LX . solidos <lb/> si
            uero bannum unde conponat non habet uerberet<note type="editorial">Falls eine
                  <mentioned>ur</mentioned>-Kürze über dem <mentioned>t</mentioned> steht, ist sie
               nicht mehr zu erkennen.</note> , <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-5"
            corresp="BK.165_12_inscriptio"><seg type="num" n="12">XII</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-6" corresp="BK.165_12"><expan><seg
                  type="initial">Q</seg>uibuscumque</expan> per legem propter aliquam contencionem
            <lb/> pugna fuerit iudicat<mod>a</mod> propter de <expan>infidelitem</expan> cum fus<lb
               break="no"/>tibus pugnent . sicut in capitulare dominico pri<lb break="no"/>us
            constitutum . fuit ; </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-7"
            corresp="BK.165_13_inscriptio"><seg type="num" n="13">XIII</seg> . </ab>

         <ab type="text" xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-8" corresp="BK.165_13 BK.165_14"
               ><milestone unit="span" corresp="BK.165_13"
               spanTo="#vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-8_1"/>De fugitibis <expan>precipimus</expan>
            <lb/> ut ministri rei publice a domino fugitiui nihil <del>ac</del><note
               type="editorial">folgt getilgtes <mentioned>ac</mentioned> vor dem Zeilenwechsel. Der
               Schreiber wollte das folgende <mentioned>accipiat</mentioned> wohl in eine Zeile
               schreiben.</note>
            <lb/> accipiat . cum reddiderit eum <anchor xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-8_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.165_14" spanTo="#vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-8_2"
               />ui<gap unit="chars" quantity="4"/>r uobis <lb/> de aldionibus ut sicut lex habet
               <gap unit="chars" quantity="6"/><note type="editorial">Aufgrund des
               Pergamentausrisses fehlt das wohl nach Boretius 1883, S. 331 zu erwartende
                  <mentioned>ita sit</mentioned>.</note>
            <anchor xml:id="vatikan-bav-vat-lat-5359-146r-8_2"/>
         </ab>

      </body>
   </text>
</TEI>
