<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><?xml-model href="http://capitularia.uni-koeln.de/cap/publ/schemata/capitularia-msDesc-Transcription.rnc" type="application/relax-ng-compact-syntax"?><?xml-model href="http://capitularia.uni-koeln.de/cap/publ/schemata/capitularia.sch" type="application/xml"
schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="de" xml:id="paris-bn-lat-4631">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title type="main" xml:lang="ger">Paris, Bibliothèque nationale de France, Lat. 4631 </title>
            <title type="sub" xml:lang="ger">Beschreibung der Handschrift nach Mordek und
               Transkription der foll. 22rb-28rb, 32vb-35rb, 78rb, 80va-b,88va-96ra</title>
            <title type="sub" xml:lang="eng">Manuscript description according to Mordek and
               transcription of fols 22rb-28rb, 32vb-35rb, 78rb, 80va-b,88va-96ra</title>
            <respStmt>
               <persName key="KU">
                  <forename>Karl</forename>
                  <surname>Ubl</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Projektleitung</resp>
               <resp xml:lang="eng">Project lead</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="BM">
                  <forename>Britta</forename>
                  <surname>Mischke</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Transkription, Beschreibung und Auszeichnung nach TEI P5
                  Standard (foll. 22rb-28rb, 78rb, 80va-b, 88va-90ra, 96ra)</resp>
               <resp xml:lang="eng">Transcription, description and text encoding according to the
                  TEI P5 standard (fols 22rb-28rb, 78rb, 80va-b, 88va-90ra, 96ra)</resp>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen (foll.
                  32vb-35rb, 90va-95vb)</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions (fols 32vb-35rb,
                  90va-95vb)</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="DT">
                  <forename>Dominik</forename>
                  <surname>Trump</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Transkription, Beschreibung und Auszeichnung nach TEI P5
                  Standard foll. 32vb-35rb, 90va-95vb</resp>
               <resp xml:lang="eng">Transcription, description and text encoding according to the
                  TEI P5 standard fols 32vb-35rb, 90va-95vb</resp>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen (foll.
                  22rb-25va)</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions (fols
                  22rb-25va)</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="SH">
                  <forename>Semih</forename>
                  <surname>Heinen</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen (foll.
                  25va-28rb, 78ra-b, 80va-b, 82va, 88va-90va, 96ra)</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions (fols 25va-28rb,
                  78ra-b, 80va-b, 82va, 88va-90va, 96ra)</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="SK">
                  <forename>Sören</forename>
                  <surname>Kaschke</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Zweite Überprüfung der Transkription und Ergänzungen (foll.
                  25va-28rb, 32vb-35rb, 78r, 80v, 82va, 88va-96ra)</resp>
               <resp xml:lang="eng">Second revision of transcription and additions (fols 25va-28rb,
                  32vb-35rb, 78r, 80v, 82va, 88va-96ra)</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="TJ">
                  <forename>Tobias</forename>
                  <surname>Jansen</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Zweite Überprüfung der Transkription und Ergänzungen (foll.
                  22rb-25va)</resp>
               <resp xml:lang="eng">Second revision of transcription and additions (fols
                  22rb-25va)</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="SP">
                  <forename>Sarah</forename>
                  <surname>Patt</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Zweite Überprüfung der Transkription und Ergänzungen (fol.
                  94vb)</resp>
               <resp xml:lang="eng">Second revision of transcription and additions (fol 94vb)</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="FF">
                  <forename>Franz</forename>
                  <surname>Fischer</surname>
                  <affiliation>Cologne Center for eHumanities (CCeH), Universität zu
                     Köln</affiliation>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Datenmodellierung</resp>
               <resp xml:lang="eng">Data Modelling</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="CR">
                  <forename>Clemens</forename>
                  <surname>Radl</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Kodierung von Mordek, Bibliotheca in TEI, Vorbereitung für
                  Übergabe an Capitularia</resp>
               <resp xml:lang="eng">TEI encoding of Mordek, Bibliotheca, preparation of data</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="DS">
                  <forename>Daniela</forename>
                  <surname>Schulz</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Technische Umsetzung, Generierung der
                  Handschriftenbeschreibungen aus Mordek, Bibliotheca</resp>
               <resp xml:lang="eng">technical support, generating of manuscript description
                  according to Mordek, Bibliotheca</resp>
            </respStmt>
            <funder>Akademie der Wissenschaften und Künste Nordrhein-Westfalen</funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>
               <persName>Karl Ubl</persName>
               <orgName xml:lang="ger">Historisches Institut, Lehrstuhl für Geschichte des
                  Mittelalters, Universität zu Köln</orgName>
               <orgName xml:lang="eng">History Department, Chair for Medieval History, Cologne
                  University</orgName>
               <address xml:lang="ger">
                  <addrLine>Albertus-Magnus-Platz</addrLine>
                  <addrLine>50923 <settlement>Köln</settlement>
                  </addrLine>
                  <addrLine>Philosophikum Raum 4.108</addrLine>
                  <addrLine>0221-470 2717</addrLine>
                  <country>Deutschland</country>
               </address>
               <address xml:lang="eng">
                  <addrLine>Albertus-Magnus-Platz</addrLine>
                  <addrLine>50923 <settlement>Cologne</settlement>
                  </addrLine>
                  <addrLine>Philosophikum Room 4.108</addrLine>
                  <addrLine>+49 221-470 2717</addrLine>
                  <country>Germany</country>
               </address>
            </publisher>
            <availability>
               <p xml:lang="ger">Die Inhalte sind frei zugänglich und nicht-kommerziell. Einige
                  Digitalisate und Texte sind aus rechtlichen Gründen jedoch Mitarbeitern
                  vorbehalten.</p>
               <p xml:lang="eng">Content is freely available on a non-commercial basis. Some digital
                  images and texts are only available to staff due to copyright issues.</p>
            </availability>
            <date when="2015-04-01">01.04.2015</date>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc>
               <msIdentifier>
                  <settlement>Paris</settlement>
                  <repository>Bibliothèque nationale de France</repository>
                  <idno>Lat. 4631</idno>
                  <msName/>
                  <altIdentifier type="former">
                     <settlement/>
                     <repository/>
                     <idno/>
                     <note type="date">
                        <date/>
                     </note>
                  </altIdentifier>
                  <altIdentifier>
                     <settlement/>
                     <repository/>
                     <idno>Codex D. Antonii Faure, 114</idno>
                     <note type="date">
                        <date/>
                     </note>
                  </altIdentifier>
                  <altIdentifier>
                     <settlement/>
                     <repository/>
                     <idno>Reg. 5192.2.</idno>
                     <note type="date">
                        <date/>
                     </note>
                  </altIdentifier>
                  <altIdentifier type="siglum">
                     <idno>P47</idno>
                     <note/>
                  </altIdentifier>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title type="main">Paris, Bibliothèque nationale de France, Lat. 4631 </title>
                  <origDate notBefore="1401" notAfter="1500"> 15. Jh.</origDate>
                  <origPlace ref="http://d-nb.info/gnd/4110086-4"> Nordfrankreich (<placeName
                        ref="http://www.geonames.org/2980916/saint-denis.html http://d-nb.info/gnd/5033889-4"
                        >Saint-Denis</placeName>?)</origPlace>
               </head>
               <msContents>
                  <summary>
                     <p> Bei Cod. Paris Lat. 4631 dürfte es sich um eine leicht veränderte Kopie von
                        Cod. <ref type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-4628a">Paris
                           Lat. 4628 A</ref> handeln. Auffällig ist vor allem die Ver- und zugleich
                        wohl Abschiebung älteren Rechts (unter anderem merowingische Kapitularien,
                        Capitulare Haristallense, kleine Lex-Salica-Texte) an das Ende der Sammlung
                        foll. 112vb ff.</p>
                  </summary>
                  <msItem n="1">
                     <p>
                        <locus>1ra-2rb</locus> Liste fränkischer Könige, Verzeichnis römischer
                        Herrscher in Gallien, Völkertafel und weitere Liste fränkischer Könige (MGH
                        SS rer. Merov. 7, S. 853-855, zur Hs. S. 852; nur die Völkertafel ed. K.
                        Müllenhoff, Über den Anhang zu dem Provinzialverzeichniss von 297, in: Th.
                        Mommsen, Verzeichniss der römischen Provinzen aufgesetzt um 297 [Abh. Berlin
                        1862] S. 532-534, wiederabgedruckt in: Müllenhoff, Deutsche Altertumskunde 3
                        [Berlin 1892] S. 325-328, und neuerdings Goffart, S. 110-112). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="2">
                     <p>
                        <locus>2rb-vb</locus> Lex Salica, Langer Prolog (ed. K. A. Eckhardt, Lex
                        Salica. 100 Titel-Text, S. 82-90) und Kurzer Prolog (MGH LL nat. Germ. 4, 1,
                        S. 2 f.). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="3">
                     <p>
                        <locus>2vb-3vb</locus>
                        <hi rend="italic">Ca. 1-11</hi> - <title corresp="BK.39">Capitulare legibus
                           additum</title> (a. 803): <hi rend="italic">Incipiunt capitula que in
                           lege salica domnus augustus karolus anno ab incarnatione domini nostri
                           iesu christi octingentesimo tercio imperii vero sui anno tercio
                           preponendo addere iussit capitula XI. De homicidiis clericorum. Qui
                           subdiaconum occiderit tricentum solid. componat - possit indicere</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 39, S. 112 Z. 4-6, S. 113 Z. 4 - S. 114 Z. 27). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="4">
                     <p>
                        <locus>3vb-4va</locus>
                        <hi rend="italic">12-37, 26-28</hi> - <title corresp="BK.40">Capitulare
                           missorum</title> (a. 803), Rubrik, cc. 1-22, 25-28, 23-24, 29: <hi
                           rend="italic">De ca&lt;u&gt;sis ammonendis vel ecclesiis emendandis -
                           habere volumus</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 40, S. 115 Z. 17 - S. 116 Z. 20,
                        S. 116 Z. 23-27, 21 f., 28-30). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="5">
                     <p>
                        <locus>4va-22rb</locus> Lex Salica (Karolina emendata), Titelverzeichnis und
                        Text (MGH LL nat. Germ. 4, 1, S. 5-234; Sigle K 36; zur Hs. S. XX). <hi
                           rend="italic">Explicit primus liber legis salice.</hi>
                     </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="6">
                     <p>
                        <locus>22rb-25va</locus>
                        <title corresp="BK.139">Capitula legibus addenda</title> (a. 818/819): <hi
                           rend="italic">Incipiunt capitula secundi libri quae constituit domnus
                           ludouicus imperator. Primum capitulum. De honoribus ecclesiarum</hi>. <hi
                           rend="italic">Si quis aut ex leui causa - eis complacuerit</hi> (MGH
                        Capit. 1, Nr. 139, S. 281 Anm. a, S. 281 Z. 3 - S. 285 Z. 23). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="7">
                     <p>
                        <locus>25va-26vb</locus>
                        <title corresp="BK.140">Capitula per se scribenda</title> (a. 818/819): <hi
                           rend="italic">Incipiunt alia capitula que per se scribenda et ab omnibus
                           obseruanda sunt. Si mancipia dominos suos fugerint - emendare
                           studeat</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 140, S. 287 Z. 6 - S. 288 Z. 19). Nach c.
                        5 folgen: </p>

                  </msItem>
                  <msItem n="8">
                     <p>
                        <locus>-- 26rb</locus>
                        <title corresp="BK.141">Capitulare missorum</title> (a. 818/819), cc. 7 (in
                        ausführlicher Form) und 14: <hi rend="italic">De locis ad claustra
                           canonicorum facienda dandis. Uolumus vt loca ad claustra - aut
                           testificatur</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 141, S. 289 Z. 37-43, S. 290 Z.
                        19-24). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="9">
                     <p>
                        <locus>26vb-28rb</locus>
                        <title corresp="BK.141">Capitulare missorum</title> (a. 818/819): <hi
                           rend="italic">Hec sunt capitula precipue ad legationem missorum nostrorum
                           causam pertinenda de quibus videlicet causis ipsi agere debeant. Legatio
                           omnium missorum nostrorum hec est. Primo vt sicut iam aliis missis -
                           cauallos mod. II</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 141, S. 289 Z. 1 - S. 291 Z.
                        37); von den schon fol. 26rb inserierten Kapiteln bringt c. 7 die
                        Normalversion, während c. 14 etwas abweicht (Variante S. 290 Anm. o). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="10">
                     <p>
                        <locus>28rb-29vb</locus> Lex Francorum Chamavorum (MGH LL 5, S. 271-276; zur
                        Hs. S. 270); sonst nur noch in Cod. <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-9654">Paris Lat. 9654</ref> überliefert und im
                        Vorläufer Cod. <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-4628a">Paris Lat. 4628 A</ref>. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="11">
                     <p>
                        <locus>29vb-30rb</locus>
                        <hi rend="italic">1-16</hi> - <title corresp="BK.43">Capitulare missorum in
                           Theodonis villa datum primum, mere ecclesiasticum</title> (a. 805): <hi
                           rend="italic">Infra ecclesiam. De lectionibus - uero constringantur</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 43, S. 121 Z. 11 - S. 122 Z. 18). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="12">
                     <p>
                        <locus>30rb-32ra</locus>
                        <hi rend="italic">2-22</hi> (c. 1 nicht numeriert) - <title corresp="BK.44"
                           >Capitulare missorum in Theodonis villa datum secundum, generale</title>
                        (a. 805): <hi rend="italic">De pace ut omnes qui - esse cognoscitur</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 44, S. 122 Z. 30 - S. 126 Z. 3). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="13">
                     <p>
                        <locus>32ra-vb</locus>
                        <hi rend="italic">Ca. 1-14</hi> - <title corresp="BK.61">Capitulare
                           Aquisgranense</title> (a. 809): <hi rend="italic">Capitula quae domnus
                           karolus constituit de illis hominibus qui propter culpas eorum ad mortem
                           diiudicati fuerint et postea vita eis fuerit concessa sub se iusticiam ab
                           aliis requisierint aut ab eis iusticiam requirere voluerint qualiter
                           inter eos terminetur. Primum omnium de illis causis - venire
                           cogantur</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 61, S. 148 Z. 6 - S. 149 Z. 22). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="14">
                     <p>
                        <locus>32vb</locus>
                        <hi rend="italic">15-16</hi> - <title corresp="BK.63">Capitulare missorum
                           Aquisgranense alterum</title> (a. 809), cc. 10 und 12: <hi rend="italic"
                           >De hospitalitate et susceptione itinerantium - pauperes efficiuntur</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 63, S. 152 Z. 15 f., 18 f.). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="15">
                     <p>
                        <locus>32vb-34ra</locus>
                        <hi rend="italic">2-Capitulum 8</hi> (c. 1 nicht numeriert) - <title
                           corresp="BK.191">Capitulare Wormatiense</title> (a. 829), ohne c. 8: <hi
                           rend="italic">Hec sunt capitula que aliqui ex missis ad nostram noticiam
                           detulerunt anno XVI imperii nostri. De his qui sine consensu - venire
                           compellatur</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 191, S. 12 Z. 15 - S. 13 Z. 26, S. 13
                        Z. 30 - S. 14 Z. 13); cc. 3 und 4 unter <hi rend="italic">3</hi> subsumiert.
                        Nach einer anderen Vorlage ist das Stück nochmals und zwar vollständig
                        zitiert unten foll. 90va-91vb. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="16">
                     <p>
                        <locus>34ra-35rb</locus>
                        <hi rend="italic">Cap. 2-ca. 14</hi> (c. 1 nicht numeriert) - <title
                           corresp="BK.192">Capitulare missorum Wormatiense</title> (a. 829): <hi
                           rend="italic">Item alia capitula. De beneficiis destructis hoc obseruetur
                           - ministerium amittat</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 192, S. 14 Z. 34 - S. 17 Z.
                        9); nach einer anderen Vorlage ist das Stück nochmals zitiert unten foll.
                        91vb-93rb. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="17">
                     <p>
                        <locus>35rb-43ra</locus> Paulinus von Aquileia, Libellus sacrosyllabus
                        episcoporum Italiae (Denkschrift der italischen Bischöfe auf dem Konzil von
                        Frankfurt [a. 794]), Altera forma (MGH Conc. 2, 1, S. 130-142). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="18">
                     <p>
                        <locus>43ra-46rb</locus>
                        <hi rend="italic">ca. 1</hi> (= Einleitung)-<hi rend="italic">57</hi> -
                           <title corresp="BK.28">Capitulare Franconofurtense</title> (a. 794): <hi
                           rend="italic">In constitutione synodali. Coniungentibus deo fauente
                           apostolica auctoritate - orationibus receperunt</hi> (MGH Capit. 1, Nr.
                        28, S. 73 Z. 23 - S. 78 Z. 22; MGH Conc. 2, 1, S. 165-171); um eins erhöhte
                        Zählung ab <hi rend="italic">De tarentasia</hi> (in c. 8) wie Cod. <ref
                           type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-4628a">Paris Lat. 4628
                           A</ref>. Das Kapitular ist nur hier und in den abhängigen Codd. Paris
                        Lat. 4628 A und Lat. 4631<note type="corr">Gemeint ist bei letzterem wohl
                              <ref type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-4628a">Paris
                              Lat. 10758</ref>.</note> überliefert. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="19">
                     <p>
                        <locus>46rb-88va</locus>
                        <title corresp="BK.183">Ansegisi abbatis capitularium collectio</title>
                        (Klasse D), ohne Vorwort des Ansegis, setzt statt dessen von der Praefatio
                        domni Karoli bis Ansegis 1, 76 mit einer Version der Admonitio generalis (a.
                        789) ein, die teils Ansegis, teils der von Ansegis unabhängigen
                        Admonitio-Überlieferung Paris Lat. 4628 A, foll. 59va-68vb entspricht, dann
                        Rest des 1. Buches, Capitulatio des 1. Buches und Verse, Bücher 2, 3 und 4
                        (jeweils mit vorangestellter Capitulatio), Appendices 1 und 2 (MGH Capit. 1,
                        S. 397-413, 395-397, 394 [Z. 1-4], 413-449). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="20" corresp="BK.167 Mordek.27 BK.156">
                     <p>Addenda wie in Cod. Paris Lat. 4628 A: vor Ansegis 1, 77, nach Ansegis 2, 32
                           (<title corresp="BK.167">Capitula Francica</title>, cc. 2 und 3; hier nur
                        in der Capitulatio, Text unten fol. 120ra), nach Ansegis 4, 14 (Benedictus
                        Levita 1, 186; aus einem echten Kapitular?; siehe Mordek 1995, Anhang I, Nr.
                        27, 3: <title corresp="Mordek.27">Capitula a Benedicto Levita singillatim
                           tradita</title>, c. 3), nach Ansegis 4, 24 (<title corresp="BK.156"
                           >Capitula incerta</title> wohl Ludwigs des Frommen, cc. 2 und 3) und
                        schließlich nach Ansegis 4, 69 (<title>Capitula Francica</title>, c. 7).
                     </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="21">
                     <p>
                        <locus>88va-90ra</locus>
                        <hi rend="italic">Capl. 2-21</hi> (die fehlende Kapitelzahl <hi
                           rend="italic">1</hi> ist wohl der Einleitung zugedacht) - <title
                           corresp="BK.77">Capitulare Aquisgranense</title> (a. 802/803): <hi
                           rend="italic">Alia capitula. Karolus serenissimus imperator augustus a
                           deo coronatus - fidelitate sua permansit</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 77, S.
                        170 Z. 28 - S. 172 Z. 32); wahrscheinlich unter Ludwig dem Frommen erneuert,
                        vgl. Seeliger, Kapitularien, S. 20 f. Anm. 1. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="22">
                     <p>
                        <locus>90ra-rb</locus>
                        <title corresp="BK.184">Constitutio de synodis anno 829 in regno Francorum
                           habendis</title> (a. 828): <hi rend="italic">Anno sexto decimo regnante
                           domino nostro ludouico. Conuentus episcoporum debet fieri - octab.
                           pasche</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 184, S. 2 Z. 19 - S. 3 Z. 5). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="23">
                     <p>
                        <locus>90rb-va</locus>
                        <hi rend="italic">1-7</hi> - <title corresp="BK.186">Capitula ab episcopis
                           in placito tractanda</title> (a. 829): <hi rend="italic">Hec capitula ab
                           episcopis tractanda sunt. De decimis quae ad capellas - noticiam
                           deferant</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 186, S. 6 Z. 40 - S. 7 Z. 14); c. 7
                           (<title corresp="BK.186">Capitulum de expeditione exercitali</title>)
                        dürfte nach Form und Inhalt einem sonst unbekannten Kapitular Ludwigs des
                        Frommen (a. 828/829) entstammen. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="24">
                     <p>
                        <locus>90va-91vb</locus>
                        <hi rend="italic">Capitulum V</hi> und <hi rend="italic">Capitulum VI</hi>
                        (die übrigen Kapitel sind nicht numeriert) - <title corresp="BK.191"
                           >Capitulare Wormatiense</title> (a. 829): <hi rend="italic">De eo qui
                           sine consensu episcopi presbiterum de ecclesia eiecerit vel constituerit.
                           De his qui sine consensu episcopi - venire compellatur</hi> (MGH Capit.
                        2, Nr. 191, S. 12 Anm. c, S. 12 Z. 17 - S. 14 Z. 13); mit
                        Kapitelüberschriften. Nach einer anderen Vorlage ist das Stück nochmals und
                        zwar ohne c. 8 zitiert oben foll. 32vb-34ra. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="25">
                     <p>
                        <locus>91vb-93rb</locus>
                        <hi rend="italic">Ca IIII, VII, ca 9, Ca XI, Ca XII, Caplm. 14, Capitulum
                           15</hi> (die übrigen Kapitel wohl nicht numeriert) - <title
                           corresp="BK.192">Capitulare missorum Wormatiense</title> (a. 829): <hi
                           rend="italic">Item sequuntur alia capitula et primo de illo qui
                           beneficium desertum fecit. De beneficiis destructis obseruetur quod -
                           ministerium amittat</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 192, S. 14 Z. 34, S. 14 Anm.
                        b, S. 14 Z. 35 - S. 17 Z. 9); mit Kapitelüberschriften. Nach einer anderen
                        Vorlage ist das Stück nochmals zitiert oben foll. 34ra-35rb. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="26">
                     <p>
                        <locus>93rb-94vb</locus>
                        <hi rend="italic">Ca 16, Ca XVIII, Ca XIX, Ca 21</hi> (die übrigen cc. wohl
                        nicht numeriert) - <title corresp="BK.192">Capitulare pro lege habendum
                           Wormatiense</title> (a. 829): <hi rend="italic">Si quis ex leui causa -
                           inde non acrescat</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 193, S. 18 Z. 4 - S. 20 Z. 11);
                        meist mit Kapitelüberschriften. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="27">
                     <p>
                        <locus>94vb</locus>
                        <hi rend="italic">Ca 24</hi> - <title corresp="BK.189">Tractoria de coniectu
                           missis dando</title> (a. 829): <hi rend="italic">Uolumus vt tale
                           coniectum missi nostri - octab. penthecosten</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 189,
                        S. 11 Z. 4-10). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="28">
                     <p>
                        <locus>94vb</locus>
                        <hi rend="italic">25</hi> - <title corresp="BK.188">Capitulare
                           missorum</title> (a. 829), c. 5: <hi rend="italic">Uolumus atque iubemus
                           ut missi - promittere faciant</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 188, S. 10 Z. 14-16
                        und 18 f. mit 22 [Variante, Auslassung und Zusatz wie Codd. <ref
                           type="internal" subtype="mss" target="barcelona-aca-ripoll-40">Barcelona
                           Ripoll 40</ref> und natürlich <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-10758">Paris Lat. 10758</ref> mit <ref
                           type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-4628a">4628 A</ref>;
                        vgl. Anm. g, h und i]); cc. 1-2 siehe unten fol. 95vb. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="29">
                     <p>
                        <locus>94vb-95vb</locus>
                        <hi rend="italic">Cap. 26</hi> und <hi rend="italic">Ca 1</hi> - <title
                           corresp="BK.187">Capitula de missis instruendis</title> (a. 829): <hi
                           rend="italic">Dicendum est illis quia necesse est - inferius annotate
                           sunt</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 187, S. 7 Z. 39 - S. 9 Z. 13 [S. 8 Z. 11-28
                        = <hi rend="italic">Cap. 26</hi>; S. 8 Z. 29 - S. 9 Z. 13 = <hi
                           rend="italic">Ca I</hi>]). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="30">
                     <p>
                        <locus>95vb</locus>
                        <title corresp="BK.188">Capitulare missorum</title> (a. 829), Rubrik
                        (ungedruckt), cc. 1 und 2: <hi rend="italic">De rebus ecclesiasticis.
                           Uolumus vt res ecclesiastice eo modo - uel reddantur</hi> (MGH Capit. 2,
                        Nr. 188, S. 9 Z. 36 - S. 10 Z. 4); anschließend Blattverlust. C. 5 siehe
                        oben fol. 94vb. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="31">
                     <p>
                        <locus>96ra</locus> Fragment der <title corresp="BK.142">Capitula legi
                           Salicae addita</title> (a. 819/820), zweiter Teil von c. 10 bis Schluß:
                        ... <hi rend="italic">facientes habuerunt ita et omnes - rei ueritas
                           comprobetur</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 142, S. 293 Z. 29-38). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="32">
                     <p>
                        <locus>96ra-vb</locus> Lex Salica, Recapitulatio solidorum (ed. K. A.
                        Eckhardt, Pactus legis Salicae II 2, S. 529-532). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="33">
                     <p>
                        <locus>96vb-97vb, 99ra-rb</locus> Hinkmar von Reims, De villa Noviliaco (ed.
                        O. Holder-Egger, MGH SS 15, 2 [Hannover 1888] S. 1167-1169 [nach dem Druck
                        Sirmonds, der auf einer unbekannten Hs. Claude Dupuys beruht]; Nachträge und
                        Varianten anhand der Codd. <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-10758">Paris Lat. 10758</ref> und <ref
                           type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-4628a">4628 A</ref>
                        von Holder-Egger, Zum Texte von Hincmars Schrift de villa Novilliaco, in: NA
                        23 [1898] S. 196-198 [mit Kenntnis dieser Hs.]). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="36">
                     <p>
                        <locus>99va-vb, 98ra-vb, 100ra-100vb</locus> Kapitularien- und
                        Kanonessammlung über Heerbann und Kirchengut wie in Cod. <ref
                           type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-10758">Paris Lat.
                           10758</ref>, pp. 285 ff. bzw. Cod. <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-4628a">Paris Lat. 4628 A</ref>, foll. 160ra ff.,
                        wahrscheinlich von Hinkmar angeregt oder kompiliert als Dossier zur
                        voraufgehenden Schrift De villa Noviliaco bzw. zur darin dokumentierten
                        Auseinandersetzung. Allerdings endet die Sammlung hier unvollständig in c. 5
                        des <title corresp="BK.191">Capitulare Wormatiense</title> (a. 829) (bis <hi
                           rend="italic">decimas donent</hi>, MGH Capit. 2, Nr. 191, S. 13 Z. 9),
                        enthält also neben den voraufgehenden Kapiteln aus Ansegis und Benedictus
                        Levita an Kapitularientexten nur noch <title corresp="BK.192">Capitulare
                           missorum Wormatiense</title> (a. 829), c. 13. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="37">
                     <p>
                        <locus>100vb-101vb, 103ra-vb, 102ra</locus> Benedicti Levitae capitularium
                        collectio, Exzerpte aus Additio 3 und 4 wie in Cod. <ref type="internal"
                           subtype="mss" target="paris-bn-lat-10758">Paris Lat. 10758</ref> bzw.
                        Cod. <ref type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-4628a">Paris
                           Lat. 4628 A</ref> (bis <hi rend="italic">mileuitano</hi>), hier aber erst
                        mit Add. 3, 4 einsetzend. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="39">
                     <p>
                        <locus>102ra-vb, 104ra-105vb</locus> Protokoll der Kaiserkrönung Karls des
                        Kahlen (a. 877) (ed. W. A. Eckhardt, Protokoll von Ravenna, S. 304-311).
                     </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="41">
                     <p>
                        <locus>105vb-111va</locus> Einhard, Vita Karoli Magni (MGH SS rer. Germ.
                        [25], S. 1 - S. 38 Z. 6). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="42">
                     <p>
                        <locus>111va-vb</locus> Benedicti Levitae capitularium collectio 1, 319 (MGH
                        LL 2, 2, S. 64). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="43">
                     <p>
                        <locus>111vb-112rb</locus> Exzerpte aus Hinkmar von Reims, Quaterniones
                        (Migne, PL 125, Sp. 1047 A [= Benedicti Levitae capitularium collectio 3,
                        421], 1048 B, 1038 C - 1039 B und 1039 C - 1040 A). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="44">
                     <p>
                        <locus>112va-vb</locus>
                        <hi rend="italic">1-18</hi> - Inhaltsverzeichnis wie in den Codd. <ref
                           type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-10758">Paris Lat.
                           10758</ref> und <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-4628a">4628 A</ref> (doch abweichende
                        Kapitelzählung) unter der Rubrik: <hi rend="italic">Incipiunt libelli uel
                           decreta Chlodouei et childeberti siue clotarii et karoli regum</hi> (ed.
                        K. A. Eckhardt, Leges Alamannorum I, S. 17 f.). Auch hier begegnen unter den
                        Lemmata, deren Texte im folgenden nicht kopiert sind, <hi rend="italic">8
                           ... Memoratio de octo bannis ... Inde sunt cap. viii</hi> (wohl die nur
                        in Cod. <ref type="internal" subtype="mss" target="bamberg-sb-jur-35"
                           >Bamberg Jur. 35</ref> erhaltene Summula de bannis, MGH Capit. 1, Nr.
                        110, S. 224) und <hi rend="italic">11 ... qualiter ordinatum propter famis
                           inopiam</hi> (das nur in der Sammlung der Codd. <ref type="internal"
                           subtype="mss" target="vatikan-bav-pal-lat-582">Vatikan Pal. Lat.
                           582</ref> und <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-9654">Paris Lat. 9654</ref> überlieferte
                        Memoratorium de exercitu in Gallia occidentali praeparando [a. 807], MGH
                        Capit. 1, Nr. 48, S. 134 f.; sein dort verbürgter Titel <hi rend="italic"
                           >Memoratorium</hi> erinnert an die <hi rend="italic">Memoratio de octo
                           bannos</hi>, die hier drei Lemmata früher angesprochen ist). Im folgenden
                        häufig Rubriken, auch bei den Kapitularien der Sammlung. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="46">
                     <p>
                        <locus>112vb-114vb</locus> Exzerpte De legibus humanis et divinis aus Isidor
                        von Sevilla, Etymologiae, vorwiegend Buch V (ed. Tardif, Un abrégé
                        juridique, S. 673 ff., zur abweichenden Textfolge S. 664 f.). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="47">
                     <p>
                        <locus>114vb-116ra</locus>
                        <title corresp="BK.3">Pactus Childeberti I et Chlotharii I</title> (a.
                        511/558) (Klasse K), Inskription, cc. 1-13 (bis <hi rend="italic"
                        >culpa</hi>), 16 (ab <hi rend="italic">vt continuo</hi>) - 18: <hi
                           rend="italic">Pactum pro timore pacis dominorum Childeberti et clotarii
                           regum. Et quia multorum insanie conualuerunt - subiacere noscatur</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 3, S. 4 Z. 29 f., S. 4 Z. 32 - S. 6 Z. 19, S. 7 Z. 9-19;
                        K. A. Eckhardt, Pactus legis Salicae II 2, S. 386-402, 406-408; Sigle K 36);
                        ein kürzerer Auszug in anderer Version wird nochmals unten fol. 119rb-vb
                        zitiert. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="48">
                     <p>
                        <locus>116ra-117ra</locus>
                        <title corresp="BK.7">Childeberti II decretio</title> (a. 596): <hi
                           rend="italic">Decretum childeberti regis francorum. Cvm nos in dei nomine
                           - de dorso conponat</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 7, S. 15 Z. 14 - S. 17 Z. 24;
                        W. A. Eckhardt, Decretio Childeberti, S. 28-46; Version K); bei c. 5: <hi
                           rend="italic">Caplm</hi>. Das Stück wird in anderer Version auszugsweise
                        nochmals unten foll. 120ra-121ra zitiert. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="49">
                     <p>
                        <locus>117ra-118va</locus>
                        <hi rend="italic">Caplm. primum-Caplm. 24</hi> - <title corresp="BK.20a"
                           >Capitulare Haristallense</title> (a. 779) in der Forma communis: <hi
                           rend="italic">Decretum karoli preciosi regis francorum Incipit. Anno
                           feliciter vndecimo regni domini nostri karoli gloriosissimi regis in
                           mense marcio factum est capitulare - conserint decretum. De
                           metropolitanis ut suffraganei episcopi eis subiecti sint secundum canones
                           - emendauerit moriatur</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 20, S. 47 Anm. a, S. 47 Z.
                        16 - S. 51 Z. 26); Sprung in der Zählung von <hi rend="italic">capitulum
                           vicesimum secundum</hi> zu <hi rend="italic">Caplm. 24</hi>. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="50">
                     <p>
                        <locus>118va</locus> Lex Salica, Sententias de septem septinas (MGH LL nat.
                        Germ. 4, 1, S. 271 f. mit Anm. a). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="51">
                     <p>
                        <locus>118va-119rb</locus> Lex Salica, Recapitulatio solidorum (ed. K. A.
                        Eckhardt, Pactus legis Salicae II 2, S. 529-532). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="52">
                     <p>
                        <locus>119rb-vb</locus>
                        <hi rend="italic">LXX</hi> - <title corresp="BK.3">Pactus Childeberti I et
                           Chlotharii I</title> (a. 511/558) (Klasse A), Inskription, cc. 9-10 (1.
                        Teil bis <hi rend="italic">legi</hi>) und 12-15 (1. Teil): <hi rend="italic"
                           >Incipit tractatus lege salice propter tenorem pacis. De rege Chlotario.
                           Decretum est vt qui in vigiliis constitutis - de precio redimat</hi> (MGH
                        Capit. 1, Nr. 3, S. 5 Z. 42, S. 5 Z. 20 - S. 6 Z. 5, S. 6 Z. 11 - S. 7 Z. 1;
                        K. A. Eckhardt, Pactus legis Salicae II 2, S. 386-388, 394-398, 400-404);
                        ein längerer Auszug in anderer Version ist bereits oben foll. 114vb-116ra
                        zitiert. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="53">
                     <p>
                        <locus>119vb</locus> Datierung der Lex Salica ohne Jahreszahl (MGH LL nat.
                        Germ. 4, 2, S. 9), vgl. Cod. <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-10758">Paris Lat. 10758</ref>, p. 85 und K. A.
                        Eckhardt, Lex Salica. 100 Titel-Text, S. 65 ff. (mit Stemma S. 67). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="54">
                     <p>
                        <locus>120ra</locus>
                        <title corresp="BK.167">Capitula Francica</title>, cc. 2 und 3
                        (Zusatzkapitel der „Reimser Gruppe“ zu Ansegisi abbatis capitularium
                        collectio): <hi rend="italic">Qualiter iusticie fiant pauperibus. De causis
                           viduarum pupillorum orphanorum - iusticiam reddat</hi> (MGH Capit. 1, Nr.
                        167, S. 333 Z. 16-24 und - mit Rubriken - S. 421 f. Anm. a); ihre
                        ursprüngliche Stellung (nach Ansegis 2, 32) erhellt aus der
                        Ansegis-Capitulatio oben fol. 61va. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="55">
                     <p>
                        <locus>120ra-121ra</locus>
                        <title corresp="BK.7">Childeberti II decretio</title>, (a. 596),
                        Inskription, cc. 1-7: <hi rend="italic">Decretio hildeberti regis.
                           Hildebertus rex francorum vir inluster - hominibus obseruetur</hi> (MGH
                        Capit. 1, Nr. 7, S. 15 Z. 14 - S. 17 Z. 3; W. A. Eckhardt, Decretio
                        Childeberti, S. 28-40; Version D). Das Stück ist in anderer Version
                        vollständig schon oben foll. 116ra-117ra zitiert. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="56">
                     <p>
                        <locus>121ra</locus> Lex Salica, Epilog (ed. W. A. Eckhardt, Decretio
                        Childeberti, S. 48, 50; MGH LL nat. Germ. 4, 2, S. 188, 190). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="57">
                     <p>
                        <locus>121rb</locus> Lex Salica, Königsliste (MGH SS rer. Merov. 7, S. 479
                        f.; vgl. auch MGH LL nat. Germ. 4, 1, S. 253 f. und MGH LL nat. Germ. 4, 2,
                        S. 192, 194). </p>
                  </msItem>
               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc>
                        <support>
                           <material>Papier</material> und <material>Pergament</material>
                        </support>
                        <extent>121 foll. (numeriert 1-9, 11-121, 85 doppelt), davon 104 aus Papier,
                           17 aus Pergament, und zwar so angeordnet, daß auf jede Papierlage
                           einzelne Pergamentblätter folgen <dimensions type="leaf" unit="mm">
                              <height>281-284</height>
                              <width>200</width>
                           </dimensions>
                           <dimensions type="written" unit="mm">
                              <height>200-203</height>
                              <width>131-135</width>
                           </dimensions>
                        </extent>
                        <collation><formula>V<hi rend="super">11</hi> + 2<hi rend="super">13</hi> +
                                 V<hi rend="super">23</hi> + 2<hi rend="super">25</hi> + V<hi
                                 rend="super">35</hi> + 2<hi rend="super">37</hi> + V<hi
                                 rend="super">47</hi> + 2<hi rend="super">49</hi> + V<hi
                                 rend="super">59</hi> + 2<hi rend="super">61</hi> + V<hi
                                 rend="super">71</hi> + 2<hi rend="super">73</hi> + V<hi
                                 rend="super">83</hi> + 2<hi rend="super">85</hi> + V<hi
                                 rend="super">94</hi> + 1<hi rend="super">95</hi> + V<hi
                                 rend="super">105</hi> (3. und 4. Doppelblatt vertauscht) + 1<hi
                                 rend="super">106</hi> + VII<hi rend="super">120</hi> + 1<hi
                                 rend="super">121</hi></formula>
                           <catchwords>einige Reklamanten noch sichtbar</catchwords>
                        </collation>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout writtenLines="35 40">35-40</layout>
                        <layout columns="2"/>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc>
                     <handNote>wohl eine Hand</handNote>
                  </handDesc>
                  <scriptDesc>
                     <scriptNote>Kursive</scriptNote>
                  </scriptDesc>
                  <decoDesc>
                     <p>Text in schwarzer Tinte; rote Rubriken; einfache Initialen, abwechselnd rot
                        und blau, manchmal mit Verzierungen, z.B. 1r <hi rend="italic">P</hi>
                     </p>
                  </decoDesc>
                  <bindingDesc>
                     <binding>
                        <p>alter brauner Ledereinband mit Goldprägung</p>
                        <p/>
                     </binding>
                  </bindingDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <origin>
                     <p>
                        <origDate notBefore="1401" notAfter="1500"> 15. Jh.</origDate>; <origPlace
                           ref="http://d-nb.info/gnd/4110086-4"> Nordfrankreich (<placeName
                              ref="http://www.geonames.org/2980916/saint-denis.html http://d-nb.info/gnd/5033889-4"
                              >Saint-Denis</placeName>?)</origPlace></p>
                  </origin>
                  <provenance>
                     <p>Besitzvermerke auf dem Vorsatzblatt Ir: <hi rend="italic">Codex D. Antonii
                           Faure, 114</hi>; <hi rend="italic">Reg. 5192.2.</hi></p>
                  </provenance>
                  <acquisition/>
               </history>
               <additional>
                  <surrogates/>
                  <listBibl>
                     <listBibl type="cap">
                        <bibl corresp="#Mordek_1995">Mordek 1995, S. 507-516</bibl>
                        <bibl corresp="#Schmitz_G_1996">Schmitz G 1996, S. 120-121</bibl>
                        <bibl corresp="#Tischler_2001">Tischler 2001, S. 1524-1530</bibl>
                        <bibl corresp="#Hartmann_M_2002">Hartmann M 2002, S. 13 Anm. 57</bibl>
                        <bibl corresp="#Patzold_2015a">Patzold 2015a, S. 462</bibl>
                        <bibl corresp="#Coumert_2023">Coumert 2023, S. 15, 85, 145, 238, 293, 297, 402</bibl>
                        <bibl>Bibliotheca legum regni Francorum manuscripta, Karl Ubl (Hrsg.) unter
                           der Mitarbeit von Dominik Trump und Daniela Schulz, Köln 2012 ff. <ref
                              type="external" subtype="Bl" target="paris-bn-lat-4631"/></bibl>
                     </listBibl>
                     <listBibl type="lit">
                        <bibl>siehe bei dem nahe verwandten Cod. <ref type="internal" subtype="mss"
                              target="paris-bn-lat-4628a">Paris Lat. 4628 A</ref> (Holder-Egger,
                           Higounet u. a. mit der falschen Signatur Paris Lat. 4636 statt
                           4631)</bibl>
                     </listBibl>
                     <listBibl type="cat">
                        <bibl>Catalogus codicum manuscriptorum Bibliothecae Regiae 3, 3 (Paris 1744)
                           S. 617</bibl>
                     </listBibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <encodingDesc>
         <p>Transkriptionsvorlage: Die Transkription wurde nach einem hochauflösenden
            Farbdigitalisat erstellt, das online auf Gallica verfügbar ist.</p>
         <projectDesc>
            <p xml:lang="ger">Capitularia. Edition der fränkischen Herrschererlasse: <ptr
                  target="http://capitularia.uni-koeln.de/project/about/"/>
            </p>
            <p xml:lang="eng">Capitularia. Edition of the Frankish capitularies: <ptr
                  target="http://capitularia.uni-koeln.de/project/about/"/>
            </p>
         </projectDesc>
         <editorialDecl>
            <p xml:lang="ger">Die Transkription folgt den Richtlinien des Capitularia-Projektes:
                  <ptr target="http://capitularia.uni-koeln.de/project/workflow/"/>
            </p>
            <p xml:lang="eng">The transcription adheres to the guidelines of the Capitularia
               project: <ptr target="http://capitularia.uni-koeln.de/project/workflow/"/>
            </p>
         </editorialDecl>
      </encodingDesc>
      <revisionDesc>
         <change who="DS" when="2015-04-01">Datei erstellt aus Mordek-XML</change>
         <change who="BM" when="2017-12-22">Datei veröffentlicht (BK 77, 139, 140, 141, 142, 156,
            184, 186, 187, 188, 189, 191, 192, 193, Mordek 27)</change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <facsimile>
      <graphic url="http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52507612b"/>
   </facsimile>
   <text>
      <front>
         <div type="content">
            <list>

               <item n="1">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-22rb-4"/>Incipiunt Capitula
                  secundi libri que constituit domnus Ludouicus Imperator <list>
                     <item n="1.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-22rb-5"/>primum capitulum De
                        honoribus Ecclesiarum</item>
                     <item n="1.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-22vb-1"/>de Iniuriis
                        sacerdotum in ecclesia factis</item>
                     <item n="1.3">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-22vb-3"/>de viduis et
                        pupillis et pauperibus</item>
                     <item n="1.4">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-22vb-5"/>de viduarum
                        raptu</item>
                     <item n="1.5">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-23ra-1"/>de eo qui hominem
                        publicam penitenciam agentem Interfecerit</item>
                     <item n="1.6">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-23ra-3"/>Vt omnis homo liber
                        potestatem habeat vbicumque voluerit</item>
                     <item n="1.7">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-23rb-1"/>de homicidiis
                        prohibendis</item>
                     <item n="1.8">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-23va-1"/>Que in
                        compositionem vuirgildi dari non debeant</item>
                     <item n="1.9">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-23va-3"/>de raptu alienarum
                        sponsarum</item>
                     <item n="1.10">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-23va-5"/>de falsis testibus
                        conuincendis</item>
                     <item n="1.11">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-24ra-1"/>de proprio in banno
                        misso</item>
                     <item n="1.12">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-24rb-1"/>De mannire</item>
                     <item n="1.13">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-24va-1"/>de faidis
                        cohercendis</item>
                     <item n="1.14">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-24va-3"/>vbi sacramenta
                        iuranda sint</item>
                     <item n="1.15">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-24vb-1"/>de his qui de furto
                        accusati fuerint</item>
                     <item n="1.16">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-24vb-3"/>de despectu
                        licterarum dominicarum</item>
                     <item n="1.17">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25ra-1"/>de iniustis
                        teloneis et consuetudinibus</item>
                     <item n="1.18">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25rb-1"/>de his qui bonos
                        denarios accipere nolunt</item>
                     <item n="1.19">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25rb-3"/>de adulteratoribus
                        monete</item>
                     <item n="1.20">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25rb-5"/>de proprio dominico
                        sine iussione illius reddito</item>
                     <item n="1.21">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25va-1"/>de pueris inuitis
                        parentibus detonsis vel puellis</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="2">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25va-3"/>Incipiunt alia Capitula
                  que per se scribenda et ab omnibus obseruanda sunt <list>
                     <item n="2.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25va-5"/>de terra
                        tributaria</item>
                     <item n="2.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25vb-1"/>de beneficiis
                        destructis</item>
                     <item n="2.3">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-25vb-3"/>de terra
                        censali</item>
                     <item n="2.4">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-26ra-1"/>de nonis et
                        decimis</item>
                     <item n="2.5">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-26rb-1"/>De locis ad
                        claustra canonicorum facienda dandis</item>
                     <item n="2.6">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-26rb-3"/>De placitis
                        qualiter liberi homines obseruare debent</item>
                     <item n="2.7">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-26rb-5"/>de mancipiis in
                        villas dominicas confugientibus</item>
                     <item n="2.8">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-26va-2"/>de forestibus
                        nouiter institutis</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="2.9">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-26vb-1"/>Hec sunt Capitula
                  precipue ad legationem missorum nostrorum causam pertinencia ...</item>

               <item n="3">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-32vb-9"/>Hec sunt capitula que
                  aliqui ex missis ad nostram noticiam detulerunt ... <list>
                     <item n="3.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-32vb-10"/>(De his qui sine
                        consensu episcopi ...)</item>
                     <item n="3.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-32vb-11"/>2</item>
                     <item n="3.3">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-33ra-1"/>3</item>
                     <item n="3.4">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-33rb-1"/>4</item>
                     <item n="3.5">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-33va-1"/>5</item>
                     <item n="3.6">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-33va-3"/>6</item>
                     <item n="3.7">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-33va-5"/>7</item>
                     <item n="3.8">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-33vb-1"/>8</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="4">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34ra-1"/>Item alia capitula <list>
                     <item n="4.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34ra-2"/>(De beneficiis
                        destructis ...)</item>
                     <item n="4.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34ra-4"/>2 </item>
                     <item n="4.3">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34ra-6"/>3 </item>
                     <item n="4.4">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34ra-8"/>4</item>
                     <item n="4.5">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34rb-1"/>5</item>
                     <item n="4.6">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34rb-3"/>6</item>
                     <item n="4.7">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34rb-5"/>7</item>
                     <item n="4.8">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34rb-7"/>8</item>
                     <item n="4.9">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34va-1"/>9</item>
                     <item n="4.10">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34vb-1"/>10</item>
                     <item n="4.11">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-34vb-3"/>11 </item>
                     <item n="4.12">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-35ra-1"/>12 </item>
                     <item n="4.13">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-35ra-3"/>13 </item>
                     <item n="4.14">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-35ra-5"/>14 </item>
                  </list>
               </item>

               <item n="5">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-78ra-3"/>Incipiunt tituli
                  capitulorum <list>
                     <item n="5.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-80va-2"/>De solucione occisi
                        presbiteri</item>
                     <item n="5.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-82va-1"/>Qualiter de statu
                        suo pulsatus euindicet libertatem suam</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="610">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-88va-5"/>Alia capitula <list>
                     <item n="1300">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-88va-6"/>(Karolus
                        serenissimus imperator augustus a deo coronatus magnus et pacificus
                        ...)</item>
                     <item n="620">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-88vb-1"/>2 </item>
                     <item n="630">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-88vb-3"/>3</item>
                     <item n="640">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-88vb-5"/>4</item>
                     <item n="650">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89ra-1"/>5</item>
                     <item n="660">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89ra-3"/>6</item>
                     <item n="670">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89ra-5"/>7</item>
                     <item n="680">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89ra-7"/>8</item>
                     <item n="690">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89ra-9"/>9</item>
                     <item n="700">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89rb-1"/>10</item>
                     <item n="710">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89rb-3"/>11</item>
                     <item n="720">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89va-1"/>12</item>
                     <item n="730">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89va-3"/>13</item>
                     <item n="740">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89va-5"/>14</item>
                     <item n="750">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89va-7"/>15</item>
                     <item n="760">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89va-9"/>16</item>
                     <item n="770">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89vb-1"/>17</item>
                     <item n="780">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89vb-3"/>18</item>
                     <item n="790">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89vb-5"/>19</item>
                     <item n="800">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-89vb-7"/>20</item>
                     <item n="810">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90ra-1"/>21</item>
                  </list></item>

               <item n="6">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90ra-3"/>Anno sexto decimo
                  regnante domno nostro Ludouico <list>
                     <item n="6.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90ra-4"/>(Conuentus
                        episcoporum debet fieri ...)</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="7">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90rb-1"/>hec capitula ab episcopis
                  tractanda sunt <list>
                     <item n="7.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90rb-2"/>1</item>
                     <item n="7.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90rb-4"/>2</item>
                     <item n="7.3">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90rb-6"/>3</item>
                     <item n="7.4">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90va-1"/>4</item>
                     <item n="7.5">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90va-3"/>5</item>
                     <item n="7.6">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90va-5"/>6</item>
                     <item n="7.7">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90va-7"/>7</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="8">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90va-9"/>[Liste ohne Rubrik] <list>
                     <item n="8.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90va-9"/>de eo qui sine
                        consensu episcopi ...</item>
                     <item n="8.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90va-11"/>de ecclesiis inter
                        heredes diuisis</item>
                     <item n="8.3">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90vb-2"/>de destructione
                        ecclesiarum</item>
                     <item n="8.4">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-90vb-4"/>Ne de manso
                        ecclesie dato ...</item>
                     <item n="8.5">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-91ra-1"/>V de nonis et
                        decimis ...</item>
                     <item n="8.6">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-91rb-1"/>VI de eo qui
                        decimam dare neglexerit ...</item>
                     <item n="8.7">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-91rb-3"/>de decimis a populo
                        dandis</item>
                     <item n="8.8">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-91va-1"/>de rebus
                        ecclesiarum longo ipse possidendum</item>
                     <item n="8.9">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-91va-3"/>De his qui
                        ecclesias restaurare negligunt ...</item>
                     <item n="8.10">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-91vb-1"/>De his qui agros
                        dominicatos excolere negligunt ...</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="9">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-91vb-3"/>Item sequuntur alia
                  capitula <list>
                     <item n="9.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-91vb-3"/>Et primo de illo
                        qui beneficium desertum fecit</item>
                     <item n="9.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92ra-1"/>De malis scabineis
                        eiciendis</item>
                     <item n="9.3">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92ra-3"/>de melioribus et
                        varacioribus eligendis</item>
                     <item n="9.4">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92ra-5"/>IIII de scabinis
                        ...</item>
                     <item n="9.5">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92ra-7"/>de legittimis et
                        rationabilibus commutationibus ...</item>
                     <item n="9.6">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92rb-2"/>de eo qui
                        cumprobatus fuerit testes ...</item>
                     <item n="9.7">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92rb-4"/>de discordibus
                        hominibus</item>
                     <item n="9.8">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92rb-6"/>VII Vt nummos bonos
                        nullus resumat</item>
                     <item n="9.9">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92va-1"/>9 de malis que a
                        fiscalibus fiunt ...</item>
                     <item n="9.10">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92va-3"/>de collectis malis
                        omnimodo inhibendis</item>
                     <item n="9.11">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-92vb-2"/>XI Vt pontes
                        publici qui destructi fuerint ...</item>
                     <item n="9.12">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-93ra-1"/>XII de examine aque
                        frigide ...</item>
                     <item n="9.13">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-93ra-3"/>de reuersione
                        comitis et pagensium de hostili expeditione ...</item>
                     <item n="9.14">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-93ra-5"/>14 Vt comites ...
                        maximam curam habeant pauperum ...</item>
                     <item n="9.15">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-93ra-7"/>XV de inferenda a
                        vicariis vel a missis comitum exigenda ...</item>
                     <item n="9.16">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-93rb-2"/>16</item>
                     <item n="9.17">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-93vb-1"/>De eo qui propter
                        cupiditatem rerum quemcumque ... interfecerit</item>
                     <item n="9.18">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-93vb-3"/>XVIII de cuiuslibet
                        propria vxore Dimissa ...</item>
                     <item n="9.19">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-93vb-5"/>XIX De eo qui res
                        alienas ... vendiderit ...</item>
                     <item n="9.20">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-94ra-1"/>de vicariis et
                        centenariis</item>
                     <item n="9.21">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-94rb-1"/>21 De liberis
                        hominibus ...</item>
                     <item n="9.22">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-94va-1"/>Item de liberis
                        hominibus</item>
                     <item n="9.23">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-94va-3"/>de fagdis
                        cohercendis</item>
                     <item n="9.24">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-94vb-1"/>24</item>
                     <item n="9.25">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-94vb-3"/>25</item>
                     <item n="9.26">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-95ra-1"/>26</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="10">
                  <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-95rb-1"/>Hec sunt capitula que
                  volumus vt diligenter inquirant <list>
                     <item n="10.1">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-95rb-1"/>I </item>
                     <item n="10.2">
                        <ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-95vb-1"/>de rebus
                        ecclesiasticis</item>
                  </list>
               </item>
               <item n="1290"><ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-96ra-1"/>[Anfang der
                  Liste verloren] <list>
                     <item><ptr type="internal" target="#paris-bn-lat-4631-96ra-1"/>(facientes
                        habuerunt ita et omnes qui lege salica viuunt ...) </item>
                  </list></item>
            </list>
         </div>

         <div type="scribe">
            <p>Der Schreiber verwendet eine insgesamt gut lesbare spätmittelalterliche Kursive.</p>
         </div>
         <div type="letters">
            <p>Einzelbuchstaben: Der Schreiber gebraucht ein seitlich nach links geneigtes rundes d,
               bei dem häufiger der obere Bogenabschnitt als Schlaufe gestaltet ist. In der Regel
               verwendet er i-longa und setzt dort, wo er ein i ohne Unterlänge benutzt, i-Striche
               zur besseren Unterscheidung von den benachbarten Buchstabenschäften (z.B. auf
                  <locus>fol. 22rb, Z. 34</locus> bei <mentioned>legittime</mentioned>). Es finden
               sich zwei Formen von r: zum einen ein r, bei dem die Fahne deutlich zu erkennen ist,
               zum anderen ein r, bei dem die Fahne eher einem Bogen ähnelt, der zurück zum Schaft
               gezogen wird. Schaft-s kommt neben rundem s vor. Verwendung von u und v. Minuskel-v
               fast ausschließlich am Wortanfang, besonders bei den Wörtern
                  <mentioned>vt</mentioned> sowie bei den Formen von <mentioned>venire</mentioned>
               und bei <mentioned>volumus</mentioned>.</p>
            <p>Ligaturen: Gelegentlich wird eine tis-Ligatur verwendet, bei der der t-Balken
               verlängert wird und in ein Schaft-s übergeht (z.B. <locus>fol. 22vb, Z.
               39-40</locus>: <mentioned>viduitatis</mentioned>, <locus>fol. 24ra, Z. 2</locus>:
                  <mentioned>comitis</mentioned>).</p>
            <p>Besonderheiten: Die Buchstabenverbindungen von ct und tt sind fast identisch
               gestaltet, des Weiteren sind sich cc/ct und sc/st sehr ähnlich. Manche
                  <mentioned>Q</mentioned>-Initialen wurden aus <mentioned>U</mentioned> gebildet,
               indem die Öffnung zwischen den beiden Schäften mit einem Balken geschlossen
               wurde.</p>
         </div>

         <div type="abbreviations">
            <p>Häufigstes Kürzungszeichen ist ein einfacher Titulus, der sowohl für m/n als auch für
               r/er sowie weitere ausgefallene Buchstaben (z.B. auch s, z.T. auch für mehrere an
               verschiedenen Stellen im selben Wort) stehen kann. Gelegentlich findet sich auch ein
               waagerechter Strich mit Ausbuchtung nach oben mit derselben Funktion (z.B. auf
                  <locus>fol. 22rb, Z. 26</locus> über gek. <mentioned>hominem</mentioned> oder auf
                  <locus>fol. 22vb, Z. 7</locus> über gek. <mentioned>ecclesiam</mentioned>). Bei
               der Abkürzung <mentioned>eccla</mentioned> (und deklinierte Formen analog) setzt der
               Schreiber den Kürzungsstrich erst über den letzten Buchstaben. Das Wort
                  <mentioned>sacramenta</mentioned> wird <mentioned>sacra</mentioned> mit über einem
               Punkt übergeschriebenem <mentioned>ta</mentioned> abgekürzt (z.B. <locus>fol. 24va,
                  Z. 31 und 34</locus>). Die Kürzung <mentioned>ltimus</mentioned> (samt
               Flektionsformen) wird, der Gewohnheit des Schreibers entsprechend, mit doppeltem t
               aufgelöst (<mentioned>legittimus</mentioned>).</p>
         </div>
         <!--         <div type="punctuation">
            <p>Interpunktionszeichen - fast ausschließlich die media distinctio - werden nur äußerst
               spärlich eingesetzt. Einmal ist ein kommaähnliches Zeichen anzutreffen (<locus>fol.
                  34rb, Z. 30</locus>), zudem finden sich wenige virgulae suspensivae (z.B.
                  <locus>fol. 90ra</locus>).</p>
         </div>-->

         <div type="structure">
            <p>Die optische Gestaltung der Handschrift ist sehr klar und einheitlich. Überschriften
               zu Kapitellisten und Rubriken zu den einzelnen Kapiteln sind in roter Tinte
               gestaltet. Die Kapitel werden mit über drei Zeilen reichenden Initialen, abwechselnd
               in roter und blauer Tinte, eingeleitet. Die Rubriken und Initialen wurden in einem
               späteren Arbeitsschritt hinzugefügt, weil die farbige Tinte z.T. die Texttinte
               übermalt; damit der Rubrikator wusste, welchen Buchstaben er als Initiale ausführen
               sollte, hinterließ der Schreiber kleine Minuskelbuchstaben an den entsprechenden
               Stellen, die z.T. noch unter der farbigen Tinte zu erkennen sind, z.B. auf
                  <locus>fol. 26rb</locus> (im <mentioned>U</mentioned> von
                  <mentioned>Uolumus</mentioned> ist ein kleines Minuskel-v erkennbar).
               Freigebliebene Zeilenenden werden oft mit Ornamenten (in Form von zwei ineinander
               gewundenen Linien) in roter Tinte ausgefüllt. Für die Kapitelzählung werden arabische
               Ziffern verwendet.</p>
            <p><locus>Foll. 22rb-25va</locus>: Die Kopie von BK 139 wird im Kontext der Hs. als
               zweites Buch der Lex Salica präsentiert (<mentioned>Incipiunt capitula secundi libri
                  ...</mentioned>, <locus>fol. 22rb Z. 20</locus>), unmittelbar anschließend an das
               Explicit zur vorangehenden Kopie der Lex Salica: <mentioned>Explicit primus liber
                  legis Salice</mentioned>.) Diese Interpretation stammt offensichtlich vom Kopisten
               des Latinus 4631, da in der allgemein als direkte Vorlage angesehenen Hs. Paris lat.
               4628a im entsprechenden Passus der Zusatz <mentioned>secundi libri</mentioned> fehlt.
               Im Latinus 4628a sind die beiden aufeinanderfolgenden Kopien der Lex Salica und der
               Kapitelliste BK 139 außerdem nachträglich von einer spätmittelalterlichen (?) Hand
               mit den Überschriften <mentioned>primus liber - secundus liber</mentioned> versehen
               worden, so daß die Vermutung naheliegt, der Schreiber des Latinus 4631 habe beim
               Kopieren seiner Vorlage diese, seinem Textverständnis entsprechend, mit diesen
               nachträglichen Ordnungskriterien versehen (vgl. die Hs. <ref type="internal"
                  subtype="mss" target="paris-bn-lat-4628a">Paris lat. 4628A</ref>). Nur c. 1 ist
               (im Kontext der Überschrift) nummeriert, die übrigen Kapitel nicht.</p>
            <p><locus>Foll. 25va-28rb</locus>: In die Kapitelliste BK 140 (<locus>foll.
                  25va-26vb</locus>) werden nach c. 5 zwei Einzelkapitel aus BK 141 (cc. 7 und 14)
               eingeschoben. Die komplette Liste BK 141 folgt auf <locus>foll. 26vb-28rb</locus>. In
               der Gestaltung weicht dieser Teil von dem oben geschilderten Muster ab: Der Text wird
               lediglich durch eine rote Rubrik und eine rote Anfangsinitiale eingeleitet; innerhalb
               des Textblocks werden neue Sinnabschnitte nur durch Majuskeln mit Doppelstrich
               markiert, die größtenteils, aber nicht immer mit den Kapitelanfängen nach der
               Einteilung bei BK zusammenfallen (eine Ausnahme findet sich z.B. fol. 27rb, Z. 13 f.,
               bei <mentioned>De periuriis et falsis testibus compescendis</mentioned>, das bei BK
               kein eigenes Kapitel bildet, sondern zu BK 141 c. 12 zählt).</p>
            <p><locus>Foll. 32vb-35rb</locus>: BK 191 (ohne c. 8) und BK 192 werden als zwei
               separate Listen im Anschluss an Kapitularien Karls des Großen (BK 44, 61, 63)
               geboten. Die Kapitelzählung erfolgt in arabischen Ziffern, wobei bei beiden c. 1
               nicht nummeriert wird. Beide Stücke sind in der Handschrift noch einmal enthalten,
               und zwar im Kontext der Wormser Gesetzgebung auf foll. 90va-94vb, wo sie aus einer
               anderen Vorlage entnommen wurden.</p>
            <p><locus>Foll. 80v, 82v</locus>: Die Einzelkapitel Mordek Anhang Nr. 27,3 und BK 156
               cc. 2 und 3 sind im Kontext der Collectio Ansegisi überliefert. In der Capitulatio zu
               Ansegis Buch 4 werden sie auf <locus>fol. 78rb</locus> an 14. und 26. Stelle geführt,
               die entsprechenden Texte finden sich auf <locus>fol. 80v</locus> und
                  <locus>82v</locus>, hier ohne Kapitelzählung. Der Teil der Handschrift, der die
               Sammlung des Ansegis enthält, ist optisch ebenfalls entsprechend dem oben
               beschriebenen Schema gestaltet (rote Überschriften/Rubriken, abwechselnd rote und
               blaue Initialen).</p>
            <p><locus>Foll. 88va-90va</locus>: BK 77 beginnt mit der roten Rubrik <mentioned>Alia
                  capitula</mentioned>, im folgenden Text sind Initialen und Kapitelzählung
               ebenfalls in rot gehalten. Der Prolog wird durch ein rotes Absatzzeichen eröffnet und
               stillschweigend als c. 1 gezählt. Beim folgenden c. <mentioned>2</mentioned> (= BK 77
               c. 1) trug der Rubrikator in den freigelassenen Platz vor der ersten Zeile des Textes
               irrtümlich eine überflüssige U-Initiale ein; die Kapitelzählung (<mentioned>Capl.
                  2</mentioned>) schrieb er in den freigebliebenen Raum der darüberliegenden Zeile.
               Ab c. <mentioned>3</mentioned> (= BK 77 c. 2) ging er dazu über, jeweils nur die
               Kapitelzahl im ausgesparten Platz vor dem Kapitelbeginn zu ergänzen und die
               darüberliegenden frei gebliebenen Zeilenenden mit Ornamenten aufzufüllen.</p>
            <p><locus>Foll. 90va-94vb</locus>: Die Wormser Gesetzgebung Ludwigs des Frommen von 829
               erscheint hier fast vollständig in der Reihenfolge BK 184, 186, 191, 192, 193, 189,
               188 c. 5, 187 und 188 cc. 1-2. BK 191 (hier mit c. 8) und 192 sind in der Handschrift
               somit doppelt vorhanden (aus anderer Vorlage kopiert bereits oben auf <locus>foll.
                  32vb-35rb</locus>). Die teils nur sporadisch angebrachte Nummerierung wurde mal in
               arabischen Ziffern, mal in römischen ausgeführt. Nicht regelmäßig steht vor den
               Kapitelnummern ein <mentioned>Ca</mentioned> oder <mentioned>ca</mentioned> für
                  <mentioned>capitulum</mentioned>.</p>
            <p><locus>Foll. 96ra</locus>: Der wegen vorangehenden Blattverlustes hier fragmentarisch
               einsetzende Text von BK 142 cc. 10-12 ist weder durch Absätze noch eine
               Kapitelzählung oder farbige Initialen unterteilt.</p>
         </div>
         <div type="other">
            <p>Benutzungsspuren: Am Rand von <locus>fol. 22r</locus>, auf Höhe von <locus>Z.
                  20</locus> (Beginn der Überschrift zu BK 139) findet sich ein neuzeitlicher
               Vermerk (<mentioned>v. Caroli M. capitula. lib. 4. c. 13. p. 120</mentioned>), wohl
               ein Hinweis auf eine Edition von Ansegis 4,13, das inhaltlich BK 139 c. 1 entspricht.
               Wahrscheinlich von derselben Hand auf <locus>fol. 28r</locus>, am Rand auf Höhe des
               Endes von BK 141 c. 29, vermutlich ein weiterer Hinweis auf Ansegis: <mentioned>Hic
                  finit caput 73.</mentioned> Auch die beiden Zeichen
               (<mentioned>ab...</mentioned>?) am Rand der beiden aus dem Kontext der Kapitelliste
               BK 141 gerissenen Einzelkapitel BK 141 cc. 7 und 14 auf <locus>fol. 26r</locus> (Z. 1
               und 21) scheinen auf denselben Benutzer zurückzugehen.</p>
         </div>
      </front>
      <body>
         <cb n="22rb"/>
         <lb n="20"/>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.139"/>
         <ab type="meta-text" rend="coloured nota" xml:id="paris-bn-lat-4631-22rb-4"
            corresp="BK.139_inscriptio"> Incipiunt Capitula secundi libri <lb/>
            <expan>que</expan> constituit domnus <rs type="person">Ludoui<lb break="no"/>cus</rs>
            Imperator</ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-22rb-5"
            corresp="BK.139_1_inscriptio"><seg type="num">primum</seg>
            <seg type="numDenom">capitulum</seg>
            <lb/>De honoribus Ecclesiarum <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-22rb-6" corresp="BK.139_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis aut ex leui <lb/>causa aut sine cau<lb break="no"/>sa
            hominem in ecclesia <lb/>interfecerit de vita <lb/>componat Si vero foris <lb/>rixati
            fuerint et vnus <choice>
               <abbr>altm</abbr>
               <expan>alterum</expan>
            </choice>
            <lb/> in ecclesiam fugerit et ibi <lb/> se defendendo eum interfecerit <lb/> si huius
            facti testes non ha<lb break="no"/>buerit cum XII iuratoribus <lb/> legittimis per
            sacramentum <lb/> affirmet se defendendo eum <lb/> interfecisse Et post hec DC <lb/>
            solidos ad partem ecclesie quam illo <lb/> homicidio polluerat et <lb/> insuper bannum
            nostrum soluere <lb/>cogatur . is vero <choice>
               <abbr>q</abbr>
               <expan>qui</expan>
            </choice><note type="editorial">Gek. <mentioned>q</mentioned> mit darüber gesetztem
               Strich, dieselbe Abkürzung wird oben im Incipit für <mentioned>que</mentioned>
               verwendet.</note> interfectus <cb n="22va"/> est absque compositione <lb/> iaceat ac
            deinde interfec<lb break="no"/>tor secundum iudicium canoni<lb break="no"/>cum congruam
            facinori quod <lb/>admisit penitenciam acci<lb break="no"/>piat Si proprius seruus hoc
               <lb/><expan>commiserit</expan> iudicio aque <lb/>feruentis examinetur <lb/>vtrum hoc
            sponte an se de<lb break="no"/>fendendo fecisset Et si <lb/>manus eius exusta fuerit
            <lb/>interficiatur Si autem non <lb/>fuerit <expan>dominus</expan> eius iuxta quod
            <lb/>vuirgildus illius est ad <lb/>ecclesiam persoluat aut eum <lb/>si voluerit eidem
            ecclesie tra<lb break="no"/>dat de ecclesiastico et fis<lb break="no"/>calino et
            beneficiario seruo <lb/>volumus vt pro vna vice <lb/> vuirgildus eius pro eo
               <lb/><expan>componatur</expan> Altera vice ipse <lb/> seruus ad supplicium trada<lb
               break="no"/>tur . Hereditas tamen libe<lb break="no"/>ri hominis qui propter tale
            <lb/>facinus ad mortem fuerit <lb/> iudicatus ad legittimos <lb/> heredes perueniat Si
            in <lb/> atrio ecclesie cuius porta <lb/> reliquiis sanctorum consecra<lb break="no"/>ta
            est huiuscemodi homi<lb break="no"/>cidium perpetratum fuerit <lb/> simili modo
            emendetur vel <lb/>
            <expan>componatur</expan> Si vero porta <lb/> ecclesie non est consecrata <lb/>eo modo
            componatur quod <lb/> in atrio <expan>committitur</expan> sicut com<lb break="no"/>poni
            debet quod in immu<lb break="no"/>nitatem violatam <expan>committitur</expan>
            <cb n="22vb"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-22vb-1"
            corresp="BK.139_2_inscriptio">de Iniuriis sacerdotum in ecclesia <lb/>factis </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-22vb-2" corresp="BK.139_2"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>Anguinis ef<lb break="no"/>fusio in ecclesia facta <lb/>cum
            fuste Si presbiter <lb/>fuerit triplo <expan>componatur</expan>
            <lb/>Duas partes eidem <expan>presbitero</expan> ter<lb break="no"/>ciam pro fredo ad
            ecclesiam <lb/>insuper bannus noster Similiter <lb/>de dyacono iuxta
                  <expan>compositio<lb break="no"/>nem</expan> eius in triplo cum banno <lb/>nostro
               <expan>componatur</expan> De subdy<lb break="no"/>acono similiter in triplo secundum
            <lb/>suam <expan>compositionem</expan> et de vnius<lb break="no"/>cuiusque ordinis
            clerico <lb/>secundum suam <expan>compositionem</expan>
            <lb/>triplum persoluatur et insuper <lb/>bannus noster Similiter <lb/>et de ictu sine
            sanguinis <lb/>effusione de vniuscuiusque <lb/>ordinis clerico secundum suam
               <lb/><expan>compositionem</expan> triplo et ban<lb break="no"/>nus noster Et qui non
            habet <lb/>vnde ad ecclesiam persoluat <lb/>tradat se in seruicium eidem ec<lb
               break="no"/>clesie vsque dum totum debitum <lb/>persoluat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-22vb-3"
            corresp="BK.139_3_inscriptio"> de viduis et <choice>
               <abbr>pupill</abbr>
               <expan>pupillis</expan>
            </choice>
            <lb/>et pauperibus </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-22vb-4" corresp="BK.139_3"><seg type="initial"
               rend="coloured">U</seg>T <expan>quandocumque</expan>
            <lb/>in mallum ante comitem <lb/>venerint primo eorum cau<lb break="no"/>sa audiatur et
            definiatur Et <lb/>si testes per se ad causas suas <lb/>querendas habere non potu<lb
               break="no"/>erint vel legem nescierint co<lb break="no"/>mes illos vel illas adIuuet
            <lb/>dando eis talem hominem <lb/>qui rationem eorum teneat vel <lb/>pro eis loquatur </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-22vb-5"
            corresp="BK.139_4_inscriptio">de viduarum raptu <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-22vb-6" corresp="BK.139_4"><seg type="initial"
               rend="coloured">Q</seg>Vi viduam intra primos <lb/>triginta dies vidui<lb break="no"
            />tatis sue vel invitam <lb/>vel volentem sibi copulauerit <cb n="23ra"/>bannum nostrum
            Id est LX solidos <lb/>in triplo componat Et si <lb/>inuitam eam duxit legem suam
            <lb/>componat illam vero vlterius <lb/>non attingat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-23ra-1"
            corresp="BK.139_5_inscriptio">de eo qui homi<lb break="no"/>nem publicam penitenciam
               agen<lb break="no"/>tem Interfecerit </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-23ra-2" corresp="BK.139_5"><seg type="initial"
               rend="coloured">Q</seg>Vi <lb/>hominem publicam pe<lb break="no"/>nitenciam agentem
               inter<lb break="no"/>fecerit bannum nostrum in triplo <lb/>componat et vuirgildum
            <lb/>eius proximis eius persoluat <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-23ra-3"
            corresp="BK.139_6_inscriptio">Vt omnis homo liber potestatem <lb/>habeat
               <expan>vbicumque</expan> voluerit <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-23ra-4" corresp="BK.139_6"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis res suas pro <lb/>salute anime sue vel <lb/>ad aliquem
               venera<lb break="no"/>bilem locum vel propinquo <lb/>suo vel cuilibet alteri tra<lb
               break="no"/>dere voluerit et eo tempore <lb/>intra ipsum comitatum fuerit <lb/>in quo
            res ille posite sunt <lb/><expan>legittimam</expan> traditionem facere <lb/>studeat
            Quodsi eodem tempore <lb/>quo illas tradere vult ex<lb break="no"/>tra eundem comitatum
            fuerit <lb/>id est siue in <sic>excercitu</sic> si<lb break="no"/>ue in palacio siue in
            alio <lb/>quolibet loco adhibeat sibi <lb/>vel de suis pagensibus vel <lb/>de aliis qui
            eadem lege viuant <lb/>qua ipse viuit testes ydo<lb break="no"/>neos Vel si illos habere
            <lb/>non potuerit tunc de aliis <lb/>quales ibi meliores inue<lb break="no"/>niri
            possint et coram eis <lb/>rerum suarum traditionem fa<lb break="no"/>ciat et
            fideiussores vesti<lb break="no"/>ture donet qui ei qui illam <lb/>traditionem accipit
               vesti<cb n="23rb" break="no"/>turam faciant Et postquam <choice>
               <abbr>hc</abbr>
               <expan>hec</expan>
            </choice>
            <lb/>traditio ita facta fuerit he<lb break="no"/>redes illius nullam de
               <expan>predictis</expan>
            <lb/>rebus peticionem facere va<lb break="no"/>leant insuper et ipse fide<lb break="no"
            />iussionem faciat eiusdem ve<lb break="no"/>stiture ne heredi <mod>v</mod>lla oc<lb
               break="no"/>casio remaneat hanc tra<lb break="no"/>ditionem immutandi sed po<lb
               break="no"/>tius necessitas <expan>incumbat</expan>
            <lb/>illam perficiendi Et si nondum <lb/>res suas cum coheredibus <lb/>suis diuisas
            habuit non ei <lb/>hoc sit impedimento sed <lb/>coheredes eius si sponte no<lb
               break="no"/>luerint aut per comitem <lb/>aut per missum eius dist<mod>rin</mod><lb
               break="no"/>gantur vt diuisionem cum illo <lb/>faciant ad quem deffunctus
            <lb/>hereditatem suam voluit perue<lb break="no"/>nire Et si cuilibet ecclesie <lb/>eam
            tradere rogauit cohe<lb break="no"/>redes eius eam legem cum <lb/>illa ecclesia de
               <expan>predicta</expan> here<lb break="no"/>ditate habeant quam cum alio
            <lb/>coherede suo habere debebant <lb/>Et hoc obseruetur erga <lb/>patrem et filium et
            nepotem <lb/> vsque ad annos legittimos <lb/>
            <sic>Postca</sic> ipse res ad immuni<lb break="no"/>tatem ipsius ecclesie redeant
            <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-23rb-1"
            corresp="BK.139_7_inscriptio">de homicidiis prohibendis <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-23rb-2" corresp="BK.139_7"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>Vicumque</expan> hominem aut <lb/>ex leui
            causa aut <lb/>sine causa interfecerit <lb/>vuigildum eius ad hos ad <lb/>quos ille
            pertinet componatur <lb/>ipse vero propter talem <expan>presump<lb break="no"
               />tionem</expan> in exilium mittatur <lb/>per aliquantum tempus vt nobis <cb n="23va"
            />placuerit res tamen suas non <lb/>amittat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-23va-1"
            corresp="BK.139_8_inscriptio">Que in <expan>composi<lb break="no"/>tionem</expan>
            vuirgildi dari non <lb/>debeant <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-23va-2" corresp="BK.139_8"><seg type="initial"
               rend="coloured">I</seg>N <expan>Compositi<lb break="no"/>one</expan> vuirgildi vo<lb
               break="no"/>lumus vt ea dentur <lb/>que in lege continentur ex<lb break="no"/>cepto
            accipitre et spata <lb/>quia propter illa duo aliquo<lb break="no"/>tiens periurium
               <expan>committitur</expan>
            <lb/>quando maioris precii quam illa <lb/>sint esse iurantur </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-23va-3"
            corresp="BK.139_9_inscriptio">de raptu <lb/>alienarum sponsarum <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-23va-4" corresp="BK.139_9"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis sponsam alie<lb break="no"/>nam rapuerit aut <lb/>patri
            eius aut ei qui le<lb break="no"/>gibus<note type="editorial">Die Unterlänge des am
               Zeilenanfang stehenden g ist schwungvoll und mit Zierelementen in den Seitenrand
               hinein verlängert.</note> eius defensori esse <lb/>debet cum sua lege eam red<lb
               break="no"/>dat Et quitquid cum ea <lb/>tulerit semotim vnamquamque <lb/>rem secundum
            legem reddat <lb/>Et si hoc deffensor eius <lb/>perpetrare consensit et Ideo
            <lb/>raptori nichil querere volu<lb break="no"/>erit comes singulariter <lb/>de
            vnaquaque freda nostra <lb/>ab eo exactare faciat Spon<lb break="no"/>so vero legem suam
               <expan>componat</expan>
            <lb/>et insuper bannum nostrum hoc est <lb/>LX solidos soluat vel in
               <lb/><expan>presenciam</expan> nostram comes <lb/>eum aduenire faciat et <lb/>quanto
            tempore nobis placu<lb break="no"/>erit in exilio maneat et <lb/>illam feminam ei habere
            non <lb/>liceat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-23va-5"
            corresp="BK.139_10_inscriptio">de falsis testibus <expan>con<lb break="no"
               />uincendis</expan>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-23va-6" corresp="BK.139_10"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis cum <lb/>altero de qu<mod>a</mod>libet <lb/>causa
            contencionem <lb/>habuerit et testes contra <cb n="23vb"/>eum per iudicium producti
               fue<lb break="no"/>rint si ille falsos esse suspi<lb break="no"/>catur liceat ei
            alios testes <lb/>quos meliores potuerit <lb/>contra eos opponere vt vera<lb break="no"
            />ciori testimonio falsorum <lb/>testium peruersitas superetur <lb/>Quod si ambe partes
               te<lb break="no"/>stium ita <del>intercedisse</del><note type="editorial">folgt mit
               roter Tinte gestrichenes <mentioned>intercedisse</mentioned></note> inter se
            <lb/>dissenserint vt nullatenus <lb/>vna pars alteri cedere ve<lb break="no"/>lit
            eligantur duo ex ipsis <lb/>id est ex vtraque parte vnus <lb/>qui cum scutis et fustibus
            in <lb/>campo decertent vtra pars <lb/>falsitatem vtra veritatem suo <lb/>testimonio
            sequatur et cam<lb break="no"/>pioni qui victus fuerit propter <lb/>periurium quod ante
            pugnam <lb/><expan>commisit</expan> dextera manus am<lb break="no"/>putetur Ceteri vero
            eiusdem partis <lb/>testes quia falsi apparue<lb break="no"/>runt manus suas redimant
            <lb/>Cuius <expan>compositionis</expan> due par<lb break="no"/>tes ei contra quem
            testati sunt <lb/>dentur Tercia pro fredo sol<lb break="no"/>uatur Et in
               <expan>seculari</expan> quidem causa <lb/>huiuscemodi testium diuersitas <lb/>campo
               <expan>comprobet</expan> in ecclesia<lb break="no"/>sticis autem causis vbi de
            <lb/>vna parte <expan>seculare</expan> de altera <lb/>vero ecclesiasticum negocium
            <lb/>est eodem modo obseruetur Vbi <lb/>vero ex vtraque parte ecclesia<lb break="no"
            />sticum fuerit rectores earun<lb break="no"/>dem ecclesiarum si se familia<lb
               break="no"/>riter pacificare velint li<lb break="no"/>cenciam habeant Si autem de
            <lb/>huiuscemodi pacificacione <lb/>inter eos conuenire non pos<cb n="24ra" break="no"
            />sit aduocati eorum In mallo <lb/>publico ad <expan>presenciam</expan> comitis
            <lb/>veniant et ibi <expan>legittimus</expan> terminus <lb/>eorum contencionibus
            imponatur <lb/>Testes vero de qualibet causa <lb/>non aliunde querantur nisi de
            <lb/>ipso comitatu in quo res <lb/>vnde causa agitur posite <lb/>sunt quia non est
            credibile <lb/>vt vel de statu hominis vel de <lb/>possessione cuiuslibet per <lb/>alios
            rei veritas cognosci <lb/>valeat quam per illos qui vici<lb break="no"/>niores sunt Si
            tamen con<lb break="no"/>tencio que inter eos exorta <lb/>est in confinio duorum comi<lb
               break="no"/>tatuum fuerit liceat eisdem <lb/>de vicina centena adIacen<lb break="no"
            />tis comitatus ad causam <lb/>suam testes habere </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-24ra-1"
            corresp="BK.139_11_inscriptio">de proprio <lb/>in banno misso </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-24ra-2" corresp="BK.139_11"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">C</seg>Viuscumque</expan>
            <lb/> hominis proprietas ob <lb/>crimen aliquod ab eo <lb/><expan>commissum</expan> in
            banno fuerit <lb/>missa et illa re cognita <lb/>ne iusticiam faciat venire
            <lb/>distulerit annumque ac diem <lb/>in eo banno illam esse per<lb break="no"/>miserit
            vlterius eam non <lb/>acquirat sed ipsa fisco <lb/>nostro societur debitum vero
            <lb/>quod is cuius ea fuit soluere <lb/>debuit per comitem ac per <lb/>ministros eius
            iuxta <sic>ex<lb break="no"/>timacionem</sic> damni de rebus <lb/>mobilibus que in eadem
               proprie<lb break="no"/>tate inuente fuerint his <lb/>quibus ibidem debitor fuit
            <lb/>exsoluatur Quodsi rerum <lb/>mobilium ibidem inuentarum <cb n="24rb"/>quantitas ad
            compositionem <lb/>non suffecerit de immobili<lb break="no"/>bus suppleatur Et quod
               super<lb break="no"/>fuerit sicut dictum est fiscus <lb/>noster possideat Si nichil
            <lb/>super <expan>compositionem</expan> remanere <lb/>potuerit totum in illam expen<lb
               break="no"/>datur Si autem homo ille non<lb break="no"/>dum suis coheredibus proprium
            suum <lb/>diuisum habuit conuocet eum <lb/> comes et cum eis legittimam <lb/> diuisionem
            faciat et tunc sicut <lb/>dictum est partem eius fisco nostro <lb/>addiciat et
            compositionem <lb/> de ea iuxta modum superius <lb/><expan>comprehensum</expan> his ad
            quos <lb/>illa pertinet exsoluat Quod<lb break="no"/>si non de alia re sed de ipsa
            <lb/>proprietate que in bannum missa <lb/>fuit ac per hoc in nostram <lb/>potestatem
            redacta est fuerat <lb/>interpellatus comes in cuius <lb/>ministerio eam esse
               constite<lb break="no"/>rit hoc ad noticiam nostram <lb/>perferri curet Vt nos eandem
            <lb/>proprietatem que secundum supradictum <lb/>modum in nostrum dominium re<lb
               break="no"/>dacta est per <expan>precepti</expan> nostri <lb/>auctoritatem in eius
            potestate <lb/>hominis qui eam querebat <lb/>si sua esse debet faciamus <lb/>peruenire </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-24rb-1"
            corresp="BK.139_12_inscriptio">De mannire<hi rend="default"> . </hi>
            <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-24rb-2" corresp="BK.139_12"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis de statu suo Id est <lb/>de libertate vel de here<lb
               break="no"/>ditate compellendus est <lb/>iuxta legis constitucionem <lb/>manniatur De
            ceteris vero <lb/>causis vnde quis rationem <lb/>est redditurus non manniatur <lb/>sed
            per comitem banniatur <cb n="24va"/> Et si post vnam et alteram <lb/>comitis
            admonitionem aliquis <lb/>ad mallum venire nolue<lb break="no"/>rit rebus eius in bannum
            <lb/>missis . venire et iusticiam <lb/>facere compellatur </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-24va-1"
            corresp="BK.139_13_inscriptio">de fai<lb break="no"/>dis cohercendis </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-24va-2" corresp="BK.139_13"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis <lb/>aliqua necessitate <lb/>cogente homicidium
               <lb/><expan>commisit</expan> comes in cuius mi<lb break="no"/>nisterio res perpetrata
            est <lb/>et compositionem soluere <lb/>et faidam per sacramentum <lb/>pacificare faciat
               Quod<lb break="no"/>si vna pars ad hoc con<lb break="no"/>sentire noluerit id est
            <lb/>aut ille qui homicidium <lb/><expan>commisit</expan> aut is qui <expan>composi<lb
                  break="no"/>tionem</expan> suscipere debet . <lb/>faciat illum qui ei contumax
            <lb/>fuerit ad <expan>presenciam</expan> nostram <lb/>venire vt eum ad tempus <lb/>quod
            nobis placuerit In exi<lb break="no"/>lium mittamus donec ibi ca<lb break="no"/>stigetur
            vt comiti suo In<lb break="no"/>obediens esse vlterius non <lb/>audeat et maius damnum
            <lb/>inde non accrescat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-24va-3"
            corresp="BK.139_14_inscriptio">vbi sa<lb break="no"/>cramenta iuranda sint </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-24va-4" corresp="BK.139_14"><seg type="initial"
               rend="coloured">U</seg>Bi an<lb break="no"/>tiquitus consuetudo fuit <lb/>de
            libertate sacramenta <lb/>adhramnire vel iurare <lb/>ibi mallum habeatur et ibi
            <lb/>sacramenta iurentur Mallus <lb/>tamen neque in ecclesia neque <lb/>in atrio eius
            habeatur Mi<lb break="no"/>nora vero placita comes <lb/>siue intra suam potestatem
            <lb/>vel vbi impetrare potuerit <cb n="24vb"/>habeat volumus vtique vt <lb/>domus a
            comite in loco <lb/>vbi mallum tenere debet <lb/>construatur vt propter calorem
            <lb/>solis et pluuiam publica <lb/>vtilitas non remaneat <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-24vb-1"
            corresp="BK.139_15_inscriptio">de hi<mod>s</mod> qui de furto accusati <lb/>fuerint </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-24vb-2" corresp="BK.139_15"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I liber homo <lb/>de furto accusatus <lb/>fuerit et res
            proprias <lb/>habuerit in mallo ad <expan>pre<lb break="no"/>senciam</expan> comitis se
               adhram<lb break="no"/>niat Et si res non habe<lb break="no"/>at fideiussores donet <choice>
               <abbr>q</abbr>
               <expan>qui</expan>
            </choice><note type="editorial">Gek. <mentioned>q</mentioned> mit übergeschriebenem
               Strich; vom Schreiber sowohl für <mentioned>que</mentioned> als auch für
                  <mentioned>qui</mentioned> verwendet (s.o.).</note>
            <lb/>eum adhrammire et in pla<lb break="no"/>citum adduci faciant et lice<lb break="no"
            />at ei prima vice per sacramentum <lb/>secundum legem ydoneare si <lb/>potuerit Nam si
            alia vice <lb/>duo vel tres eum de furto <lb/>accusauerint liceat vnum <lb/>ex his
            contra eum cum scuto <lb/>et fuste in campo contendere <lb/>Quod si seruus de furto
            <lb/>accusatus fuerit <expan>dominus</expan> eius <lb/>pro eo emendet aut eum sacra<lb
               break="no"/>mento excuset nisi tale <lb/>furtum perpetratum habeat <lb/>propter quod
            ad supplicium tra<lb break="no"/>di debeat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-24vb-3"
            corresp="BK.139_16_inscriptio">de despectu lic<lb break="no"/>terarum dominicarum </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-24vb-4" corresp="BK.139_16"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis <lb/>
            <choice>
               <abbr>lias</abbr>
               <expan>litteras</expan>
            </choice> nostras despexerit <lb/>id est tractatoriam <lb/>que propter missos
               recipien<lb break="no"/>dos dirigitur aut honores <lb/>quos habet amittat aut <lb/>in
            eo loco vbi <expan>predictos</expan> mis<lb break="no"/>sos suscipere debuit tamdiu
            <lb/>resideat et de suis rebus <cb n="25ra"/>propter legationem Illuc ve<lb break="no"
            />nientes suscipiat quousque <lb/>animo nostro satisfactum <lb/>habeat Qui vero
            epistolam <lb/>nostram <expan>quocumque</expan> modo de<lb break="no"/>spexerit iussu
            nostro ad pa<lb break="no"/>lacium veniat et iuxta vo<lb break="no"/>luntatem nostram
            congruam <lb/>stulticie sue castigationem <lb/>accipiat Et si liber homo <lb/>vel
            ministerialis comitis <lb/>hoc fecerit honorem <expan>qua<lb break="no"
               />lemcumque</expan> habuerit siue <lb/>beneficium amittat Et si <lb/>seruus fuerit
            nudus ad <lb/>palum vapulet et caput <lb/>eius tondeatur </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25ra-1"
            corresp="BK.139_17_inscriptio">de iniustis <lb/>teloneis et consuetudinibus <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25ra-2" corresp="BK.139_17"><seg type="initial"
               rend="coloured">U</seg>T vbi tempore aui nostri <lb/>domni <rs type="person"
               >pippini</rs> consu<lb break="no"/>etudo fuit thelone<lb break="no"/>um dare ibi et
            in futurum <lb/>detur Nam vbi nouiter <lb/>inceptum est vlterius non <lb/>agatur et vbi
            necesse non <lb/>est fluuium per aliquem pon<lb break="no"/>tem transmeare vel vbi
            <lb/>nauis per mediam aquam <lb/>aut sub pontem ierit et ad <lb/>pontem non
            apropinquauerit <lb/>neque ibidem aliquid emptum <lb/>vel venundatum fuerit . Vl<lb
               break="no"/>terius theloneum non detur <lb/>Et nemo cogat alium ad <lb/>pontem ire
            vbi iuxta pon<lb break="no"/>tem aquam transmeare potest <lb/>Et qui vlterius in talibus
            <lb/>locis vel de his qui ad pa<cb n="25rb" break="no"/>lacium seu In hostem pergunt
            <lb/>theloneum exactauerit <lb/>cum sua lege ipsum thelone<lb break="no"/>um reddat et
            bannum no<lb break="no"/>strum id est LX solidos <expan>componat</expan>
            <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25rb-1"
            corresp="BK.139_18_inscriptio">de his qui bonos denarios <lb/>accipere nolunt </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25rb-2" corresp="BK.139_18"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>Vicumque</expan>
            <lb/> liber homo denarium <lb/>merum et bene pensan<lb break="no"/>tem recipere noluerit
            . <lb/>bannum nostrum id est LX solidos <lb/><expan>componat</expan> Si vero serui
            <lb/>ecclesiastici aut comitum <lb/>aut vassallorum nostrorum <lb/>facere
               <expan>presumpserit</expan> LX ictus <lb/>vapulent Aut si magi<lb break="no"/>ster
            eorum vel aduocatus <lb/>qui liber est eos vel co<lb break="no"/>miti vel misso nostro
               vi<lb break="no"/>sus <expan>presentare</expan> noluerit
               <lb/><expan>predictum</expan> bannum LX solidorum com<lb break="no"/>ponat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25rb-3"
            corresp="BK.139_19_inscriptio">de adulteratoribus <lb/>monete </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25rb-4" corresp="BK.139_19"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>E falsa <lb/>moneta iubemus <lb/>vt qui eam percussisse
               <lb/><expan>comprobatus</expan> fuerit ma<lb break="no"/>nus eius amputetur Et
            <lb/>qui hoc consensit si liber <lb/>est LX solidos <expan>componat</expan> et <lb/>si
            seruus est LX ictus acci<lb break="no"/>piat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25rb-5"
            corresp="BK.139_20_inscriptio">de proprio dominico sine <lb/>iussione illius
            reddito<lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25rb-6" corresp="BK.139_20"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis proprium nostrum <lb/>quod in vestitura <lb/><rs
               type="person">genitoris nostri</rs> fuit alicui <lb/>querenti reddiderit sine
            <lb/>nostra iussione aliud tantum <lb/>nobis de suo proprio cum sua <lb/>lege
               <expan>componat</expan> Et <expan>quicum<lb break="no"/>que</expan> illud scienter
            per malum <cb n="25va"/>ingenium acquirere <sic>teptaue<lb break="no"/>rit</sic> pro
            infideli teneatur quia <lb/>sacramentum fidelitatis quod <lb/>nobis promisit irritum
            fecit <lb/>Et ideo secundum nostram voluntatem <lb/>et potestatem diiudicandus <lb/>est </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25va-1"
            corresp="BK.139_21_inscriptio">de pueris inuitis pa<lb break="no"/>rentibus detonsis vel
               pu<lb break="no"/>ellis </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25va-2" corresp="BK.139_21"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis puerum <lb/>inuitis parentibus <lb/>totunderit aut
               pu<lb break="no"/>ellam velauerit legem suam <lb/>in triplo <expan>componat</expan>
            aut <lb/>ipsi puero vel puelle si <lb/>iam sue potestatis sunt <lb/>aut illi in cuius
            potestate <lb/>fuerint Illi vero potestatem <lb/>habeant capitis sui vt <lb/>in tali
            habitu permaneant <lb/>qualis eis <expan>complacuerit</expan>
            <lb/>
         </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.140"/>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25va-3"
            corresp="BK.140_inscriptio">Incipiunt alia Capitula que <lb/>per se scribenda et ab
            omnibus<lb/> obseruanda sunt </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25va-4" corresp="BK.140_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I manci<lb break="no"/>pia dominos suos <lb/>fugerint in
            alienam <lb/>potestatem vt propter hoc nullum <lb/>precium accipiat ille in <lb/>cuius
            potestate fuerint <lb/>inuenta pro eo quod ea vel red<lb break="no"/>diderint vel foras
               eie<lb break="no"/>cerit et non solum hoc <lb/>sed etiam si nec reddere nec
            <lb/>foras eicere voluerit et <lb/>legittimo domino ea contra<lb break="no"/>dixerit et
            illi postea inde <lb/>fugerint secundum legem ea <lb/>soluere cogatur </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25va-5"
            corresp="BK.140_2_inscriptio">de terra<lb/> tributaria</ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25va-6" corresp="BK.140_2"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>Vicumque</expan> . <lb/>terram tributariam
            <lb/>vnde tributum ad par<lb break="no"/>tem nostram exire solebat <cb n="25vb"/> vel ad
            ecclesiam vel cuilibet <lb/>alteri tradiderit is qui eam <lb/>susceperit tributum quod
            inde <lb/>soluebatur omnimodo ad partem <lb/>nostram persoluat Nisi forte <lb/>talem
            firmitatem de parte <lb/>dominica habeat per quam <lb/>ipsum tributum sibi donatum
            <lb/>possit ostendere </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25vb-1"
            corresp="BK.140_3_inscriptio">de beneficiis<lb/> destructis</ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25vb-2" corresp="BK.140_3"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>Vicumque</expan> suum <lb/>beneficium
            occasione pro<lb break="no"/>prii desertum habue<lb break="no"/>rit et intra annum
            postquam <lb/>ei a comite vel misso nostro <lb/>notum factum est illud emen<lb
               break="no"/>datum non habuerit ipsum <lb/>beneficium amittat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-25vb-3"
            corresp="BK.140_4_inscriptio">de terra<lb/> censali</ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-25vb-4" corresp="BK.140_4"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I quis terram <lb/>censalem habuerit <lb/>quam antecessores
            sui <lb/>vel ad aliquam ecclesiam vel <lb/>ad villam nostr<subst>
               <del>u</del>
               <add>a</add>
            </subst>m dederunt <lb/>nullatenus secundum legem <lb/>potest tenere nisi ille vo<lb
               break="no"/>luerit ad cuius potestatem <lb/>vel illa ecclesia vel illa vil<lb
               break="no"/>la pertinet nisi forte filius <lb/>aut nepos sit eius qui <lb/>eam
            tradidit et ei eadem <lb/>terra ad tenendum placita <lb/>sit Sed in hac re consideran<lb
               break="no"/>dum est vtrum ille qui hanc <lb/>terram tenet diues aut <lb/>pauper sit
            et vtrum aliud <lb/>beneficium habeat vel etiam <lb/>proprium Et qui horum neutrum
            <lb/>habuerit erga hunc mi<lb break="no"/>sericorditer agendum est vt <lb/>ex toto
            despoliatus in <lb/> egestatem incidat vt aut <cb n="26ra"/> talem censum inde persoluat
            <lb/>qualis ei fuerit constitutus <lb/>vel portionem aliquam inde <lb/>in beneficium
            accipiat vnde <lb/> se sustentare valeat </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-26ra-1"
            corresp="BK.140_5_inscriptio">de <lb/> nonis et decimis <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-26ra-2" corresp="BK.140_5"><seg type="initial"
               rend="coloured">C</seg>Onsiderandum est vt de <lb/>frugibus terre et anima<lb
               break="no"/>lium nutrimine persoluatur <lb/>De opere vero vel resta<mod>ur</mod>a<lb
               break="no"/>tione ecclesiarum comes et <lb/>episcopus siue abbas vna cum <lb/>misso
            nostro quem ipsi sibi <lb/> ad hoc elegerunt conside<lb break="no"/>rationem faciant vt
               vnus<lb break="no"/>quisque tantum inde accipiat <lb/>ad operandum et restaurandum
            <lb/> quantum ipse de rebus ecclesiarum <lb/> habere cognoscitur Similiter <lb/>et vassi
            nostri aut in <lb/>commune tantum operis ac<lb break="no"/>cipiant quantum rerum
               ecclesia<lb break="no"/>rum habent vel vnusquisque <lb/>per se iuxta quantitatem quam
            <lb/>ipse tenet aut si inter eos <lb/>conuenerit vt pro opere suo <lb/>faciendo argentum
            donent <lb/>iuxta estimationem operis <lb/> in argento persoluant Cum <lb/> quo precio
            rector ecclesie <lb/>ad predictam restaurati<lb break="no"/>onem operarios conducere
            <lb/>et materiamen emere pos<lb break="no"/>sit Et qui nonas et de<lb break="no"/>cimas
            dare neglexerit <lb/>primum quidem illas cum lege <lb/> sua restituat . Insuper et
            <lb/>bannum nostrum persoluat vt <lb/>ita castigetur caueat ne <lb/> sepius iterando
            beneficium amittat <cb n="26rb"/></ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.141"/>
         <ab type="meta-text" rend="coloured nota" xml:id="paris-bn-lat-4631-26rb-1"
            corresp="BK.141_7_inscriptio">De locis ad claustra canonicorum <lb/> facienda dandis
            <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-26rb-2" corresp="BK.141_7"><seg type="initial"
               rend="coloured">U</seg>Olumus vt loca ad clau<lb break="no"/>stra canonicorum
               facien<lb break="no"/>da aut qui non habent nostra <lb/>auctoritate tradantur id .
            est <lb/>si de eiusdem ecclesie rebus con<lb break="no"/>gruerit reddatur ibi per <lb/>
            missos nostros iuxta op<lb break="no"/>portunitatem loci et quanti<lb break="no"/>tatem
            rerum Si uero de al<lb break="no"/>terius ecclesie vel liberorum <lb/>hominum fuerit
               <expan>commutetur</expan>
            <lb/> Si autem de fisco nostro fu<lb break="no"/>erit nostra liberalitate con<lb
               break="no"/>cedatur vt nulli occasionem <lb/>habeant nec <expan>prepositi</expan> nec
            <lb/>subiecti quin iuxta suam <lb/>professionem communiter de<lb break="no"/>gere atque
            conseruare possint <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured nota" xml:id="paris-bn-lat-4631-26rb-3"
            corresp="BK.141_14_inscriptio">De placitis qualiter liberi ho<lb break="no"/>mines
            obseruare debent <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-26rb-4" corresp="BK.141_14"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>E placitis quidem quos <lb/>liberi homines obser<lb break="no"
            />uare debent constitucio <rs type="person">ge<lb break="no"/>nitoris nostri</rs>
            penitus obser<lb break="no"/>uanda et tenenda est vi<lb break="no"/>delicet vt non in
            anno nisi <lb/>ad tria placita comitum <lb/>veniant et nisi aut accu<lb break="no"
            />satus fuerit aut aliquem <lb/>accusauerit vel ad testi<lb break="no"/>monium
            perhibendum vocatus <lb/>fuerit Ad cetera vero <lb/>placita que centenarium <lb/>tenent
            non alius venire <lb/>
            <expan>compellatur</expan> nisi aut qui li<lb break="no"/>tigat aut iudicat aut <lb/>
            testificatur </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.140_1"/>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-26rb-5"
            corresp="BK.140_6_inscriptio">de mancipiis in <lb/>villas dominicas confugientibus <cb
               n="26va"/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-26va-1" corresp="BK.140_6"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>I Cuiuslibet mancipia <lb/>in villam nostram confu<lb
               break="no"/>gerint auctor eiusdem <lb/>ville querenti domino ea non con<lb break="no"
            />tradicat sed statim ea foras <lb/>de eadem villa proiciat . et si se <lb/>putat ad ea
            repetenda iu<lb break="no"/>sticiam habere repetat et se<lb break="no"/>cundum legem
            acquirat Si <lb/>vero tempore <rs type="person">domni karoli ge<lb break="no"/>nitoris
               nostri</rs> in villam illam <lb/>confugerint et dominus ea <expan>querit</expan>
            auctor eiusdem ville aut ea <lb/>legittime contineat aut <expan>que<lb break="no"
               />renti</expan> domino reddat Et auctor <lb/> propter vestituram <rs type="person"
               >domni karoli <lb/>genitoris nostri</rs> eadem mancipia <lb/>contradicere non
               <expan>presumat</expan>
            <lb/> si illius propria esse noscuntur <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-26va-2"
            corresp="BK.140_7_inscriptio">de forestibus nouiter institutis <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-26va-3" corresp="BK.140_7 BK.140_8">
            <milestone unit="span" corresp="BK.140_7" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26va-3_1"/><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>E forestibus nouiter <lb/>institutis vt
               <expan>quicumque</expan>
            <lb/>illas habet dimittat <lb/>nisi forte iudicio veraci os<lb break="no"/>tendere
            possit quod per iussio<lb break="no"/>nem <rs type="person">domni karoli genitoris <lb/>
               nostri</rs> eas instituisset <expan>preter</expan>
            <lb/> illas que ad opus nostrum <lb/> pertinent vnde nos decernere <lb/>volumus quitquid
            nobis <lb/>placuerit <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26va-3_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.140_8" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26va-3_2"/> Volumus
            vt mis<lb break="no"/>si nostri per singulas ciui<lb break="no"/>tates vna cum episcopo
            et comi<lb break="no"/>te . missos vel nostros homines <lb/>ibidem
                  <sic><expan>commanantes</expan></sic> eligant <lb/>quorum cure sit pontes per
            <lb/>diuersa loca emendare . et <lb/>eos qui illos emendare debent <lb/>extra nostram
            iussionem ammo<lb break="no"/>nere vt vnusquisque iuxta <cb n="26vb"/> suam
            possibilitatem et quanti<lb break="no"/>tatem eos emendare studeat<anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26va-3_2"/>
            <lb/>
         </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.141_1"/>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-1"
            corresp="BK.141_inscriptio_1">Hec sunt Capitula precipue <lb/>ad legationem missorum
            nostrorum <lb/>causam pertinencia de quibus <lb/>videlicet causis ipsi agere debeant
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" rend="nota" xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2"
            corresp="BK.141_inscriptio_2 BK.141_1 BK.141_2 BK.141_3 BK.141_4 BK.141_5 BK.141_6 BK.141_7 BK.141_8 BK.141_9 BK.141_10 BK.141_11 BK.141_12 BK.141_13 BK.141_14 BK.141_15 BK.141_16 BK.141_17 BK.141_18 BK.141_19 BK.141_20 BK.141_21 BK.141_22 BK.141_23 BK.141_24             BK.141_25 BK.141_26 BK.141_27 BK.141_28 BK.141_29">
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_inscriptio_2"
               spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_1"/><seg type="initial" rend="coloured"
            >L</seg>Egatio omnium mis<lb break="no"/>sorum nostrorum hec est <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_1" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_2"/>primo vt
            sicut iam <lb/>aliis missis <sic>iniuctum</sic> fuit <lb/>iusticiam faciant de rebus
            <lb/>et libertatibus iniuste ab<lb break="no"/>latis Et si episcopus aut ab<lb
               break="no"/>bas aut vicarius aut <lb/>aduocatus aut quislibet <lb/>de plebe hoc
            fecisse inuen<lb break="no"/>tus fuerit statim restituatur <lb/>Si vero vel comes vel
            <lb/>actor dominicus vel alter <lb/>missus palatinus hoc per<lb break="no"/>petrauit et
            in nostram po<lb break="no"/>testatem redegit res dili<lb break="no"/>genter inuestigata
            et de<lb break="no"/>scripta ad nostrum iudicium <lb/>reseruetur <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_2"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_2" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_3"/>Volumus
            autem <lb/>de his libertatibus et rebus <lb/>reddendis que in nostra <lb/>vestitura sunt
            primo per <lb/>optimos quosque inqui<mod>r</mod>atur <lb/> Et si per illos inueniri non
            <lb/>possit tunc per eos qui post <lb/>illos in illa vicinia me<lb break="no"/>liores
            sunt Et si nec per <lb/>illos rei veritas inueni<lb break="no"/>ri potest tunc liceat
               liti<lb break="no"/>gantibus ex vtraque parte <lb/>testes adhibere Et si dis<lb
               break="no"/>cordauerint secundum constituci<lb break="no"/>onem a nobis promulgatam
            <lb/>examinentur <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_3"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_3" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_4"/>De
            pauperibus <cb n="27ra"/>et viduis et pupillis iniu<lb break="no"/>ste oppressis vt
            adiuuentur <lb/>et releuentur <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_4"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_4" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_5"/>De
            iniustis <lb/>occasionibus et consuetudinibus <lb/>nouiter institutis sicut sunt
            <lb/>tributa et thelonea in me<lb break="no"/>dia via vbi nec aqua nec <lb/>palus . nec
            pons nec ali<lb break="no"/>quid tale fuerit vnde iniu<lb break="no"/>ste census exigi
            possit <lb/>vel vbi nauis subtus pon<lb break="no"/>tes transire solent . Siue in
            <lb/>medio flumine vbi nullum <lb/>est obstaculum vt auferantur <lb/>Antiqua autem vt ad
               no<lb break="no"/>stram noticiam deferantur <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_5"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_5" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_6"/>De
            <lb/>honore ecclesiarum vt eis ex<lb break="no"/>hibeatur sicut nuper a nobis <lb/>cum
            consensu omnium fidelium <lb/> nostrorum constitutum est et <lb/>vt hoc missi nostri
            omnibus <lb/>in sua legatione constitutis <lb/>notum efficiant <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_6"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_6" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_7"/>De nonis
            <lb/>et decimis vt secundum iussio<lb break="no"/>nem nostram dentur <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_7"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_7" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_8"/> De
            locis <lb/>dandis ad claustra cano<lb break="no"/>nicorum facienda Si de eius<lb
               break="no"/>dem ecclesie rebus fuerit red<lb break="no"/>datur ibi Si de alterius
               ec<lb break="no"/>clesie vel liberorum hominum <lb/>
            <expan>commutetur</expan> Si autem de fisco <lb/>nostro fuerit nostra libera<lb
               break="no"/>litate concedatur <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_8"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_8" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_9"/>De
               obserua<lb break="no"/>tione <expan>preceptorum</expan> nostrorum et <lb/>immunitatum
            vt ita obserue<lb break="no"/>tur sicut a nobis et ab <lb/>antecessoribus nostris
               consti<lb break="no"/>tutum est <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_9"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_9" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_10"/> De his
            qui per <lb/>occasionem immunitatis iu<lb break="no"/>sticiam facere rennunt vt <lb/>hoc
            obseruetur quod a nobis <lb/>constitutum est <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_10"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_10" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_11"/>De
            locis iam<cb n="27rb" break="no"/>dudum sacris et nunc spurcicia <lb/>fedatis vt iuxta
               possibili<lb break="no"/>tatem in antiquum statum re<lb break="no"/>formentur <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_11"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_11" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_12"/> De
            beneficiis nostris <lb/>que destructa inueniuntur <lb/>hoc impleatur quod a nobis <lb/>
            nuper constitutum est <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_12"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_12" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_13"/> De
            noua <lb/>moneta et falsa moneta <lb/>et de despectu litterarum no<lb break="no"
            />strarum et de latronibus coher<lb break="no"/>cendis vel puniendis Et <lb/>de faidis
            pacandis . de homi<lb break="no"/>cidiis prohibendis De periuriis <lb/>et falsis
            testibus <expan>compescendis</expan>
            <lb/>De his omnibus vel ceteris <lb/>his similibus hoc quod modo <lb/> constituimus
            omnibus adnunci<lb break="no"/>etur et in futurum <lb/>obseruetur <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_13"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_13" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_14"/> Hoc
            volumus vt missi <lb/>nostri obseruent vt quitquid <lb/>de his causis vel simul <lb/>vel
            singulatim emendare <lb/>potuerint emendent et ea <lb/>que emendauerint diligen<lb
               break="no"/>ter scripto notent Et hoc <lb/>sic peragere curent quatenus <lb/>iuste
            reprehendi a quoquam <lb/>nullatenus possint Et <expan>que</expan>
            <lb/> facere debent aut possunt <lb/> nullatenus pretermittant . ymo <lb/>caueant nec
            quod absit aut <lb/> gracia alicuius aut honoris <lb/>aut timoris siue odii cau<lb
               break="no"/>sa illud quod agere debent <lb/>amittant et summopere stu<lb break="no"
            />deant vt hoc quod per se <lb/>efficere non possunt nobis <lb/>notum faciant et
            omnimodis <lb/>
            <expan>preuideant</expan> vt per singula <lb/>capitula tam verbis quam scriptis <lb/>de
            omnibus que illic peregerint <lb/>nobis rationem reddere va<cb n="27va" break="no"
            />leant <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_14"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_14" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_15"
            />Comitibus vero de <lb/>nostro verbo vnusquisque <lb/>
            <expan>precipiat</expan> vt in anno tria <lb/> generalia placita teneant et <lb/>ad illa
            omnis liber homo de <lb/>illius comitatu sicut a <lb/>
            <rs type="person">domno karolo</rs> constitutum est <lb/>veniat Ad cetera vero
               <expan>que</expan>
            <lb/>centenarii tenent non alius <lb/>venire iubeatur nisi aut <lb/>qui litigat aut
            iustificat <lb/>aut testificatur . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_15"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_15" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_16"/>Vt de
               debi<lb break="no"/>to quod ad opus nostrum fue<lb break="no"/>rit reuadiatum talis
               con<lb break="no"/>sideratio fiat vt is qui igno<lb break="no"/>ranter peccauit non
            totum <lb/>secundum legem componere <lb/>cogatur sed iuxta quod <lb/>possibile visum
            fuerit . Is <lb/>vero qui tantum mala voluntate <lb/>peccauit totam legem
                  <expan>compo<lb break="no"/>sitionis</expan> cogatur exsoluere <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_16"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_16" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_17"/>Vt
            nullus ad palatium <lb/>vel in hostem pergens vel <lb/>de palatio vel de hoste
            <lb/>rediens tributum quod trac<lb break="no"/>turas vocant soluere co<lb break="no"
            />gatur . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_17"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_17" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_18"/> Vt
            pontes publi<lb break="no"/>ci qui per bannum fieri sole<lb break="no"/>bant <date>anno
                  <expan>presenti</expan></date> in omni <lb/>loco restaurentur . <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_18"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_18" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_19"/> Vt
            <lb/>clerici et monachi et ser<lb break="no"/>ui fugitiui ad loca sua re<lb break="no"
            />dire iubeantur . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_19"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_19" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_20"/> Vt
            nullus <lb/>episcopus nec abbas nec ab<lb break="no"/>batissa nec comes cen<lb
               break="no"/>te<mod>n</mod>arium comitis aduo<lb break="no"/>catum habeat . <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_20"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_20" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_21"/> Vt
            vicarii <lb/>et centenarii qui fures <lb/>et latrones vel celaue<cb n="27vb" break="no"
            />rint vel deffenderint secundum <lb/>sibi datam sentenciam diiudi<lb break="no"/>centur
            . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_21"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_21" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_22"/> Vt
            comites et <lb/>vicarii et centenarii de <lb/>constitucione legis ammone<lb break="no"
            />antur que iubetur . Vt propter iusticiam peruertendam <lb/>munera non accipiant <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_22"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_22" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_23"/>De
            forestibus nostris <expan>vbicumque</expan>
            <lb/> fuerint diligentissime <lb/>inquirant quomodo salue <lb/>sint et defense et vt
               co<lb break="no"/>mitibus denuncient Ne vl<lb break="no"/>lam forestem nouiter
               insti<lb break="no"/>tuant et vbi nouiter in<lb break="no"/>stitutas sine nostra
               iussi<lb break="no"/>one inuenerint dimittere <lb/>
            <expan>precipiant</expan> . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_23"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_23" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_24"/> Vt
            vbicumque <lb/>missi nostri aut episcopum aut <lb/>abbatem aut quemlibet <expan>quo<lb
                  break="no"/>cumque</expan> honore <expan>preditum</expan> in<lb break="no"
            />uenerint qui iusticiam fa<lb break="no"/>cere vel noluit vel prohi<lb break="no"/>buit
            de ipsis rebus viuant <lb/>quamdiu in eo loco iusticias <lb/> facere debent . <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_24"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_24" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_25"/>Vt in
            illius <lb/>comitis ministerio qui <lb/>bene iusticias factas ha<lb break="no"/>bet
            iidem missi diucius <lb/>non morentur neque illuc <lb/>multitudinem conuenire
            <lb/>faciant sed moras ibi fa<lb break="no"/>ciant vbi iusticia vel mi<lb break="no"
            />nus vel negligenter facta <lb/>est . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_25"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_25" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_26"/> Vt in
            illius comitis <lb/>ministerio ibidem missi no<lb break="no"/>stri placitum non teneant
            <lb/>qui in aliquod missaticum <lb/>directus est donec ipse <cb n="28ra"/> fuerit
            reuersus Vt causa <lb/>que adhuc coram comite <lb/>non fuit et is qui se recla<lb
               break="no"/>mat propter suam stulticiam <lb/>ob contumaciam comitem inde
            <lb/>appellare noluit iterum <lb/>comiti <expan>commendetur</expan>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_26"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_26" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_27"/> Vt
               mis<lb break="no"/>si qui vel episcopi vel abbates <lb/>vel comites sunt quamdiu
            <lb/> prope suum beneficium fuerint <lb/>nichil de aliorum coniectu <lb/>accipiant
            Postquam vero <lb/>longius inde recesserint <lb/>tunc accipiant secundum quod <lb/>in
            sua tractatoria conti<lb break="no"/>netur Vassi vero nostri <lb/>et ministeriales qui
               mis<lb break="no"/>si sunt <expan>vbicumque</expan> venerint <lb/>coniectum accipiant
               <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_27"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_27" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_28"/> Vt
               vas<lb break="no"/>si nostri et vassi episcoporum <lb/>abbatum <sic>abatissarum</sic>
            et co<lb break="no"/>mitum qui <date>anno <expan>presente</expan></date> in <lb/> hoste
            non fuerunt heriban<lb break="no"/>num reuadiant exceptis <lb/>his qui propter
            necessarias <lb/>causas et a <rs type="person">domno ac ge<lb break="no"/>nitore nostro
               karolo</rs> con<lb break="no"/>stitutas domi dimissi fu<lb break="no"/>erunt . Id est
            quia comites <lb/>propter pacem conseruandam et <lb/>propter coniugem ac domum <lb/>
            eius custodiendam et ab <lb/>episcopo vel abbate vel ab<lb break="no"/>batissa similiter
            propter pacem <lb/>conseruandam et propter fru<lb break="no"/>ges colligendas et fa<lb
               break="no"/>miliam constringendam et <lb/>missos recipiendos di<lb break="no"/>missi
            fuerunt <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_28"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_28" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_29"/> Vt
            omnis <cb n="28rb"/>episcopus et abbas et comes <lb/>excepta infirmitate vel nostra
            <lb/>iussione nullam excusatio<lb break="no"/>nem habeat quin ad palatium <lb/> missorum
            nostrorum veniat aut <lb/>talem vicarium suum mittat <lb/>qui in omni ca<mod>u</mod>sa
            pro illo ra<lb break="no"/>tionem reddere possit <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_29"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.141_29" spanTo="#paris-bn-lat-4631-26vb-2_30"/> De
               dis<lb break="no"/>pensa missorum nostrorum qualiter <lb/>vnusquisque iuxta suam
               quali<lb break="no"/>tatem dandum vel accipiendum <lb/>sit videlicet episcopo panes
            <lb/> quadraginta friscingas <lb/> III . de potu modia III . por<lb break="no"/>cellum
            vnum pullos tres . <lb/>oua XV . annona ad caual<lb break="no"/>los modia IIII . Abbati
            <lb/>comiti atque ministeriali nostro vnicuique dentur quotidie <lb/>panes XXX
            friscingas <lb/> duas porcellum vnum pul<lb break="no"/>los tres oua XV Annona
            <lb/>modia tria Vassallo nostro <lb/>Panes XVII friscinga . I . <lb/>porcellum vnum . de
            potu mo<lb break="no"/>dium vnum . pullos II . oua . X . <lb/>Annona ad cauallos <choice>
               <abbr>mod</abbr>
               <expan>modia</expan>
            </choice>
            <lb/> II . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-26vb-2_30"/>
         </ab>
         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="32vb"/>
         <lb n="24"/>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.191"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-32vb-9" corresp="BK.191_inscriptio"
            rend="coloured">Hec sunt capitula que aliqui <lb/> ex missis ad nostram noticiam <lb/>
            detulerunt <date>anno XVI imperii <lb/> nostri</date>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-32vb-10" corresp="BK.191_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>E his qui sine <lb/> consensu . episcopi
               <expan>presbiteros</expan>
            <lb/> in ecclesiis constitu<lb break="no"/>unt vel de ecclesiis eici<lb break="no"/>unt
            et ab episcopo vel misso <lb/> dominico <expan>ammoniti</expan> obedire <lb/> noluerunt
            vt bannum nostrum <lb/> reuadiare cogantur et per <lb/> fideiussores ad palacium <lb/>
            nostrum venire iubeantur <lb/> et tunc decernamus vtrum <lb/> nobis placeat vt illum
            <lb/> bannum persoluant <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.191_2_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-32vb-11"
            rend="coloured"><seg type="num" n="2">2 </seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-32vb-12" corresp="BK.191_2">De ecclesiis que
            inter <lb/> coheredes diuise sunt con<cb n="33ra" break="no"/>siderandum est
               <expan>quatenus</expan> si secundum <lb/> prouidenciam <sic>prouidenciam</sic> et <lb/>
            <expan>ammonitionem</expan> episcopi ipsi cohere<lb break="no"/>des eas voluerint tenere
            <lb/> et honorare faciant Sin <lb/> autem hoc contradixerint <lb/> vt in episcopi
            potestate maneat <lb/> vtrum eas ita consistere per<lb break="no"/>mittat aut reliquias
            <lb/> exinde auferat et vbi <lb/> ad nostrum beneficium ecclesie <lb/> pertinentes ita
            diuise inuen<lb break="no"/>te fuerint vt describatur <lb/> et nobis renuncietur <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.191_3_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33ra-1"
            rend="coloured"><seg type="num" n="3">3 </seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33ra-2" corresp="BK.191_3 BK.191_4">
            <milestone unit="span" corresp="BK.191_3" spanTo="#paris-bn-lat-4631-33ra-2_1"/>De
            ecclesiis destructis <lb/> vt episcopi et missi inquisiti<lb break="no"/>onem faciant
            vtrum per ne<lb break="no"/>gligenciam aut impossi<lb break="no"/>bilitatem destructe
            sint <lb/> Et vbi negligencia in<lb break="no"/>uenta fuerit episcopali auc<lb
               break="no"/>toritate emendare cogantur <lb/> qui eam restaurare debu<lb break="no"
            />erant Si vero per impossi<lb break="no"/>bilitatem contigit vt aut <lb/> pluriores
            sint quam necesse <lb/> sit aut maioris magni<lb break="no"/>tudinis quam vt rebus ad
            <lb/> eas pertinentibus restaura<lb break="no"/>ri possint episcopus modum <lb/>
            inueniat qualiter congrue <lb/> emendari et consistere possint <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-33ra-2_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.191_4" spanTo="#paris-bn-lat-4631-33ra-2_2"/>
            <subst>
               <del>sin†</del>
               <add>De</add>
            </subst><note type="editorial">korr. aus <mentioned>sin†</mentioned>; die Stelle
               erscheint in der Handschrift als <mentioned>sinDe</mentioned>, wobei die ersten drei
               Buchstaben sehr blass und vermutlich radiert worden sind. Auch ein Vergleich mit der
               vermutlichen Vorlage für die Kopie, dem Codex Paris lat. 4628 A, kann die unklare
               Stelle nicht erhellen; dort findet sich an der entsprechenden Stelle nur die
               (eindeutig als solche zu identifizierende) Kapitelnummer <mentioned>IIII</mentioned>
               vor dem Kapitelbeginn <mentioned>De uno manso</mentioned> (<locus>Paris lat. 4628 A,
                  fol. 43va</locus>). Die zweite Kopie von BK 191 in derselben Handschrift hat zwar
               für c. 4 den Kapitelanfang <mentioned>NE DE MANSO</mentioned> (<locus>Paris lat. 4628
                  A, fol. 147va</locus>, in Paris lat. 4631 auf <locus>fol. 90vb</locus>), was der
               vorliegenden Variante schon näher kommt (<mentioned>sine</mentioned>?), aber eine
               überzeugende Erklärung für diesen Befund ergibt sich daraus auch nicht.</note> vno
            manso ad eccle<lb break="no"/>siam dato de quo aliqui homi<lb break="no"/>nes contra
            statuta sibi serui<lb break="no"/>cium exigunt <expan>quicumque</expan> pro <lb/> hac
            causa accusatus <lb/> fuerit comes vel missi <lb/> hoc quod inde subtractum <lb/> est
               <expan>presbiteris</expan> cum sua lege <cb n="33rb"/> restitui faciant <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-33ra-2_2"/></ab>
         <ab corresp="BK.191_5_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33rb-1"
            rend="coloured"><seg type="num" n="4">4 </seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33rb-2" corresp="BK.191_5">De his qui nonas et
            <lb/> Decimas iam per multos <lb/> annos aut ex parte aut <lb/> ex toto dare neglexerunt
            <lb/> volumus ut per missos no<lb break="no"/>stros constringantur vt <lb/> secundum
            capitularem priorem <lb/> soluant vnius anni nonam et <lb/> decimam cum sua lege Et
            <lb/> insuper bannum nostrum Et <lb/> hoc eis denuncietur quod <expan>qui<lb break="no"
               />cumque</expan> hanc negligenciam <lb/> iterauerint beneficium vnde <lb/> hec nona
            et decima persolui <lb/> debuit amissurum se sciat <lb/> Ita enim continetur in
               capitu<lb break="no"/>lari bone memorie <rs type="person">geni<lb break="no"/>toris
               nostri</rs> in libro primo <lb/> capitulo CLIIII vt qui eccle<lb break="no"/>siarum
            beneficia habent nonam <lb/> et decimam ex eis ecclesie <lb/> cuius res sunt donent Et
            <lb/> qui tale beneficium habent vt <lb/> ad medietatem laborent vt <lb/> de eorum
            portione proprio <expan>presbitero</expan>
            <lb/> decimas donent . Item in <lb/> capitulo nostro in libro . II . <lb/> capitulo XXI
            de eadem re <seg type="initial">D</seg>e <lb/> nonis quidem et decimis <lb/> vnde et <rs
               type="person">genitor noster</rs>
            <lb/> et nos frequenter et diuersis <lb/> placitis <expan>ammonitionem</expan> feci<lb
               break="no"/>mus et per capitularia <lb/> nostra qualiter hec obser<lb break="no"
            />uentur ordinauimus Volu<lb break="no"/>mus atque iubemus vt de <lb/> omni conlaboratu
            de vino et <lb/> feno fideliter et pleniter no<lb break="no"/>na et decima ab omnibus
            <lb/> persoluatur <seg type="initial">D</seg>e nutrimine <cb n="33va"/> vero pro decima
            sicut hacte<lb break="no"/>nus consuetudo fuit ab omnibus <lb/> obseruetur Si quis tamen
            <lb/> episcoporum fuerit qui argentum <lb/> pro hoc accipere velit in <lb/> sua maneat
            potestate iuxta <lb/> quod ei et illi qui hoc persol<lb break="no"/>uere debet
            conuenerit </ab>
         <ab corresp="BK.191_6_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33va-1"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="5">5 </seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33va-2" corresp="BK.191_6"
               ><expan>Quicumque</expan> decimam ab<lb break="no"/>strahit de ecclesia ad quam <lb/>
            per iusticiam dari debuit et <lb/> ea <expan>presumptiose</expan> vel propter <lb/>
            munera aut auariciam <lb/> vel aliam quamlibet occasi<lb break="no"/>onem ad alteram
            ecclesiam <lb/> dederit a comite vel mis<lb break="no"/>so nostro distringantur <lb/> vt
            eiusdem decime quantitatem <lb/> cum sua lege restituat </ab>
         <ab corresp="BK.191_7_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33va-3"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="6">6</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33va-4" corresp="BK.191_7">De decimis quas
            populus <lb/> dare non vult nisi quolibet <lb/> modo ab eo redimantur <lb/> ab episcopis
            prohibendum est ne <lb/> fiat Et si quis contemptor <lb/> inuentus fuerit et nec <lb/>
            episcopum nec comitem audire <lb/> velit si noster homo fu<lb break="no"/>erit ad
               <expan>presenciam</expan> nostram ve<lb break="no"/>nire <expan>compellatur</expan>
            Ceteri vero <lb/> distringantur vt inuiti <lb/> ecclesie restituant qui volun<lb
               break="no"/>tarie dare neglexerant <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.191_9_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33va-5"
            rend="coloured"><seg type="num" n="7">7</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33va-6" corresp="BK.191_9">
            <expan>Quicumque</expan> de rebus ec<lb break="no"/>clesiarum quas in beneficium <lb/>
            habent restaurationes <lb/> earum facere neglexerint iux<lb break="no"/>ta capitularem
               anterio<lb break="no"/>rem in quo de operibus ac no<lb break="no"/>nis et decimis
            constitutum <lb/> est sic de illis adimpleatur <lb/> id est in libro . IIII . capitulo
               <cb n="33vb"/> XXXVIII . <seg type="initial">D</seg>e opere vero et re<lb break="no"
            />stauratione ecclesiarum con<lb break="no"/>sideratum est vt de frugibus <lb/> terre et
            animalium nutrimine <lb/> persoluantur De opere vero <lb/> vel restauratione eccle<lb
               break="no"/>siarum comes et episcopus siue <lb/> abbas vna cum misso nostro <lb/>
            quem ipsi sibi ad hoc elege<lb break="no"/>rint considerationem faciant <lb/> vt
            vnusquisque eorum tantum <lb/> inde accipiat ad operandum <lb/> et restaurandum quantum
            ipse <lb/> de rebus ecclesiarum habere <lb/> cognoscitur Similiter et vas<lb break="no"
            />si nostri aut in <expan>commune</expan> tantum <lb/> operis accipiant quantum rerum
            <lb/> ecclesiarum habent vel vnusquisque <lb/> per se iuxta quantitatem quam <lb/> ipse
            tenet aut si inter eos <lb/> conuenerit vt pro opere faci<lb break="no"/>endo argentum
            donent iuxta <lb/> estimationem operis in argen<lb break="no"/>to persoluant Cum quo
            precio <lb/> rector ecclesie ad predictam <lb/> restaurationem operarios <lb/> conducere
            et materiamen <lb/> emere possit Et qui nonas <lb/> et decimas dare neglexe<lb
               break="no"/>rit primum quidem illas cum <lb/> sua lege restituat . Insuper <lb/> et
            bannum nostrum soluat vt <lb/> ita castigatus caueat <lb/> ne sepius iterando benefi<lb
               break="no"/>cium amittat </ab>
         <ab corresp="BK.191_10_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33vb-1"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="8">8</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-33vb-2" corresp="BK.191_10">De illo qui agros
            <lb/> dominicatos propterea negle<lb break="no"/>xit excolere vt nonas <lb/> et decimas
            exinde non <lb/> persoluat Volumus vt tribus <cb n="34ra"/> annis ipsam nonam et decimam
            <lb/> cum sua lege persoluat Et si <lb/> quis contemptor aut co<lb break="no"/>mitis aut
            missorum nostrorum <lb/> propter hoc extiterit per fide<lb break="no"/>iussores ad
            palacium veni<lb break="no"/>re <expan>compellatur</expan>
         </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.192"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34ra-1" corresp="BK.192_inscriptio"
            rend="coloured">Item alia capitula <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34ra-3" corresp="BK.192_1">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>E<note type="editorial">Die Initiale
               überdeckt in ihrem oberen Drittel die Rasur eines Wortes von ca. 4-5 Buchstaben in
               roter Tinte, von denen nur am Schluss noch ein <mentioned>-a</mentioned> zu erahnen
               ist. Es stand am Beginn der Zeile, in der der Kapiteltext beginnt, und könnte eine
               Erweiterung der in der vorangehenden Zeile stehenden Rubrik in roter Tinte gewesen
               sein.</note> beneficiis destructis <lb/> hoc obseruetur quod in <lb/> capitulari
            primo con<lb break="no"/>tinetur id est in libro XXXVI <lb/> capitulo
               <expan>Quicumque</expan> benefi<lb break="no"/>cium suum occasione proprii deser<lb
               break="no"/>tum habuerit et intra annum <lb/> postquam ei a comite vel mis<lb
               break="no"/>so nostro notum factum fuerit <lb/> illud emendatum non habuerit <lb/>
            ipsum beneficium amittat </ab>
         <ab corresp="BK.192_2_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34ra-4"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="2">2 </seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34ra-5" corresp="BK.192_2">Vt missi nostri
               <expan>vbicumque</expan>
            <lb/> malos scabinos inueniunt <lb/> eiciant et tocius populi consen<lb break="no"/>su
            in locum eorum bonos eligant <lb/> Et cum electi fuerint iurare <lb/> faciant vt
            scienter iniuste <lb/> iudicare non debeant </ab>
         <ab corresp="BK.192_3_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34ra-6"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/><seg type="num" n="3">3</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34ra-7" corresp="BK.192_3">Vt in omni comitatu
            <lb/> hii qui meliores inueniri <lb/> possunt eligantur a missis <lb/> nostris ad
               inquisition<unclear>i</unclear>s facien<lb break="no"/>das et rei veritatem dicendam
            <lb/> et adiutores comitum sint <lb/> ad iusticias faciendas</ab>
         <ab corresp="BK.192_4_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34ra-8"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="4">4<hi rend="super">m</hi>
            </seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34ra-9" corresp="BK.192_4">Volumus ut
               <expan>quicumque</expan> de <lb/>scabinis <expan>deprehensus</expan> fuerit <lb/>
            propter munera aut propter <lb/> amiciciam vel inimiciciam <lb/> iniuste iudicasse per
               fideius<lb break="no"/>sores missus ad <expan>presenciam</expan>
            <lb/> nostram veniat De cetero <lb/> omnibus scabinis denuncie<lb break="no"/>tur ne
            quis deinceps etiam <lb/> iustum iudicium vendere <cb n="34rb"/>
            <expan>presumat</expan>
         </ab>
         <ab corresp="BK.192_5_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34rb-1"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="5">5<hi rend="super">m</hi></seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34rb-2" corresp="BK.192_5">
            <expan>Ubicumque</expan>
            <expan> commutatio<lb break="no"/>nes</expan> tam tempore nostro quamque <rs
               type="person">ge<lb break="no"/>nitoris nostri</rs>
            <expan>legittime</expan> et ra<lb break="no"/>tionabiles atque vtiles ec<lb break="no"
            />clesiis dei facte sunt perma<lb break="no"/>neant <expan>vbicumque</expan> vero
               invti<lb break="no"/>les et <expan>incommode</expan> atque inra<lb break="no"
            />tionabiles facte sunt dissol<lb break="no"/>uantur et recipiat vnusquisque <lb/> quod
            dedit Vbi vero mor<lb break="no"/>tua manus interiacet aut <lb/> alia quelibet causa que
            <lb/> rationabilis esse videatur <lb/> inuenta fuerit describatur <lb/> et ad nostram
            noticiam perfe<lb break="no"/>ratur </ab>
         <ab corresp="BK.192_6_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34rb-3"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="6">6<hi rend="super">m</hi></seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34rb-4" corresp="BK.192_6">
            <expan>Quicumque</expan>
            <expan> comprobatus</expan>
            <lb/> fuerit de eo quod scienter <lb/> testes in periurium induxis<lb break="no"/>set
            sub fideiussione ad <lb/> placitum nostrum venire <lb/> compellatur Vt ibi per fi<lb
               break="no"/>deles nostros consideremus <lb/> quid de tali homine facien<lb break="no"
            />dum sit </ab>
         <ab corresp="BK.192_7_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34rb-5"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="7">7<hi rend="super">m</hi></seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34rb-6" corresp="BK.192_7">De his qui discordiis
            <lb/> et contencionibus studere <lb/> solent et in pace viuere <lb/> nolunt , et inde
            conuicti fu<lb break="no"/>erint volum<mod>us</mod> vt sub fide<lb break="no"
            />iussoribus ad nostrum placi<lb break="no"/>tum veniat vt ibi cum fi<lb break="no"
            />delibus nostris consideremus <lb/> quid de talibus faciendum sit <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.192_8_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34rb-7"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="8">8<hi rend="super">m</hi></seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34rb-8" corresp="BK.192_8">De bonis denariis quos
            <lb/> populus recipere non vult vo<lb break="no"/>lumus vt hoc obseruetur <lb/> et
            teneatur quod in priori <cb n="34va"/> capitulari nostro conscriptum <lb/> est id est in
            libro quarto ca<lb break="no"/>pitulo XXX<hi rend="super">mo</hi>
            <expan>Quicumque</expan>
            <lb/> liber homo vel in emp<lb break="no"/>tionem vel in debiti soluci<lb break="no"
            />onem Denarium merum et bene <lb/> pensantem recipere noluerit <lb/> bannum nostrum id
            est LX solidos <lb/>
            <expan>componat</expan> Si vero serui <lb/> ecclesiastici aut fiscalini <lb/> nostri aut
            comitum aut <lb/> vassallorum nostrorum <choice>
               <abbr>ho</abbr>
               <expan>hoc</expan>
            </choice> facere <lb/>
            <expan>presumpserint</expan> LX ictus va<lb break="no"/>pulent Et si actores <lb/>
            nostri aut aliorum vel aduo<lb break="no"/>cati eos missis nostris <lb/> vel comitibus
            iussi <expan>presen<lb break="no"/>tare</expan> noluerint <expan>predictum</expan>
            <lb/> bannum id est LX solidos <expan>compo<lb break="no"/>nant</expan> Et ad hanc
               constituci<lb break="no"/>onem nostram adimplendam <lb/> episcopi et abbates siue
               re<lb break="no"/>liqui qui beneficia nostra <lb/> habent adiuuent comites <lb/> in
            suis hominibus distringen<lb break="no"/>dis Et si comites hanc <lb/> constitutionem
            nostram ne<lb break="no"/>glexerint hoc per missos <lb/> nostros ad nostram noticiam
            <lb/> perferatur </ab>
         <ab corresp="BK.192_9_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34va-1"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="9">9<hi rend="super">m</hi></seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34va-2" corresp="BK.192_9">De homicidiis vel
               ali<lb break="no"/>is iniusticiis que a fisca<lb break="no"/>linis nostris fiunt quia
            <lb/> impune se ea <expan>committere</expan>
            <lb/> posse existimant nos ac<lb break="no"/>toribus nostris <expan>precipiendum</expan>
            <lb/> esse decernimus ne vltra <lb/> impune fiant ita vt <expan>vbi<lb break="no"
               />cumque</expan> facta fuerint soluere <cb n="34vb"/>cum disciplina
               <expan>precipiemus</expan>
            <lb/></ab>
         <ab corresp="BK.192_10_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34vb-1"
            rend="coloured"><seg type="num" n="10">10</seg><note type="editorial">Die
                  <mentioned>0</mentioned> der arabischen <mentioned>10</mentioned> wurde mit einem
               senkrechten Strich durchgestrichen. Eine Korrektur von 10 zu 1 macht hier allerdings
               keinen Sinn.</note></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34vb-2" corresp="BK.192_10">Collecte ad male
               fa<lb break="no"/>ciendum omnimodis fie<lb break="no"/>ri prohibeantur et
               <expan>vbicumque</expan>
            <lb/> huiusmodi <expan>presumptiones</expan> facte <lb/> fuerint digna emendacione <lb/>
            corrigantur Et si per ne<lb break="no"/>gligenciam comitis vel <lb/> facte sunt vel
            inemendate <lb/> remanserunt hoc ad nostram <lb/> noticiam perferatur Auctor <lb/> vero
            facti si fuerit <expan>preposi<lb break="no"/>tus</expan> vel aduocatus siue <lb/>
            centenarius vel qualibet <lb/> alia dignitate predita <lb/> libera persona post lega<lb
               break="no"/>lem emendationem in loco <lb/> factam sub fideiussoribus <lb/> ad nostram
               <expan>presenciam</expan> veniat <lb/> multitudo vero siue De <lb/> seruis siue de
            liberis sit <lb/> legittima emendatione <lb/> mulctetur </ab>
         <ab corresp="BK.192_11_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34vb-3"
            rend="coloured">
            <seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/><seg type="num" n="11">11</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-34vb-4" corresp="BK.192_11">De pontibus publicis
            <lb/> destructis placuit nobis <lb/> vt hii qui iussionem no<lb break="no"/>stram in
            reparandis pon<lb break="no"/>tibus contempserunt volu<lb break="no"/>mus ac iubemus vt
            omnes <lb/> homines nostri in nostram veni<lb break="no"/>ant <expan>presenciam</expan>
            rationes red<lb break="no"/>dere cur nostram iussionem <lb/> ausi sunt contempnere
               Comi<lb break="no"/>tes autem reddant de eorum <lb/> pagensibus cur eos aut <lb/> non
            constrinxerunt vt hoc <lb/> facerent aut nobis nunci<lb break="no"/>are neglexerunt .
            Similiter <cb n="35ra"/> et de Iniustis theloneis <lb/>
            <expan>vbicumque</expan> accipiuntur sciant <lb/> se . exinde . nobis rationem <lb/>
            reddituros </ab>
         <ab corresp="BK.192_12_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-35ra-1"
            rend="coloured">
            <seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/><seg type="num" n="12">12</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-35ra-2" corresp="BK.192_12">Vt examen aque
               frigi<lb break="no"/>de quod hactenus faciebant <lb/> a missis nostris omnibus
               inter<lb break="no"/>dicatur ne vlterius fiat </ab>

         <ab corresp="BK.192_13_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-35ra-3"
            rend="coloured">
            <seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <lb/>
            <seg type="num" n="13">13</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-35ra-4" corresp="BK.192_13 BK.192_14">
            <milestone unit="span" corresp="BK.192_13" spanTo="#paris-bn-lat-4631-35ra-4_1"
            />Postquam comes et pa<lb break="no"/>genses de qualibet expe<lb break="no"/>ditione
            hostili reuersi fuerint <lb/> ex eo die super XL noctes sit <lb/> bannus rescisus quod
            lingua <lb/> theodisca scatlegi id est <lb/> armorum depositio vocatur <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-35ra-4_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.192_14" spanTo="#paris-bn-lat-4631-35ra-4_2"/>hoc
            missi nostri notum faci<lb break="no"/>ant comitibus et populo quod <lb/> nos in omni
            ebdomada vnum <lb/> diem ad causas audiendas <lb/> et iudicandas sedere volumus <lb/>
            Comites autem et missi nostri <lb/> magnum studium habeant <lb/> ne forte propter eorum
               negligen<lb break="no"/>ciam pauperes crucientur <lb/> et nos tedium propter clamo<lb
               break="no"/>res eorum patiamur si nostram <lb/>
            <expan>graciam</expan> habere velint populo <lb/> autem dicatur vt caueat de <lb/> aliis
            causis se ad nos re<lb break="no"/>clamare nisi de quibus <lb/> aut missi nostri aut
               comi<lb break="no"/>tes eis facere noluerint <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-35ra-4_2"/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.192_15_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-35ra-5"
            rend="coloured">
            <seg type="numDenom">capitulum</seg><lb/><seg type="num" n="14">14 </seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-35ra-6" corresp="BK.192_15">
            <expan>Quicumque</expan> vicarii vel <lb/> alii ministri comitum tributum <lb/> quod
            inferenda vocatur ma<lb break="no"/>ioris precii a populo exigere <lb/>
            <expan>presumpsit</expan> quam a missis no<lb break="no"/>stris bone memorie <rs
               type="person">geni<lb break="no"/>toris nostri</rs> constitutum fuit <cb n="35rb"/>
            hoc est duos solidos pro <lb/> vna vacca hoc quod iniuste <lb/> superposuit atque
            abstulit <lb/> sibique retinuit his quibus <lb/> hoc tulit et cum sua lege <lb/>
            restituat et fredum nostrum <lb/>
            <expan>componat</expan> et ministerium <lb/> amittat <lb/>
         </ab>

         <milestone unit="capitulatio" xml:id="paris-bn-lat-4631-78ra-capitulatio"
            spanTo="#capitulatio-finis"/>
         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="78ra"/>
         <lb n="20"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-78ra-3" rend="coloured"
            corresp="Ansegis.4_inscriptio_c"> Incipiunt tituli capitulorum </ab>
         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="78rb"/>
         <lb n="11"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-78rb-9" corresp="Mordek.27_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="14" rend="coloured">14</seg> De iniuriis sacerdotum <lb/> vel
            quorumlibet ex clero in eccle<lb break="no"/>sia factis <lb/>
         </ab>
         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="78rb"/>
         <lb n="34"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-78rb-21" corresp="BK.156_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="26" rend="coloured"> 26</seg> Qualiter de statu suo <lb/>pulsatus
            euindicet liber<lb break="no"/>tatem suam </ab>
         <anchor xml:id="capitulatio-finis"/>
         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="80va"/>
         <lb n="25"/>
         <milestone unit="capitulare" n="Mordek.27_3"/>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-80va-2"
            corresp="Mordek.27_3_inscriptio"> De s<mod>o</mod>lucione <lb/>occisi presbiteri </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-80va-3" corresp="Mordek.27_3"><seg type="initial"
               rend="coloured">P</seg>Resbiteri <lb/> interfecti episcopo <lb/>ad cuius
               parrochiam<note type="editorial">Getilgter Kürzungsstrich über
                  <mentioned>-iam</mentioned></note>
            <lb/> pertinent soluantur secundum ca<lb break="no"/>pitulare <rs type="person">gloriosi
                  <mod>k</mod>aroli ge<lb break="no"/>nitoris nostri</rs> ita videlicet vt
            <lb/>medietatem vuidregildi <lb/>eius episcopis vtilitatibus ec<lb break="no"/>clesie
            cui <expan>prefuit</expan> tribuat et <lb/>alteram medietatem in ele<lb break="no"
            />mosina illius iuste disper<lb break="no"/>ciat quia nullus nobis eius <lb/>heres
            proximior videtur <cb n="80vb"/> quam ille qui ipsum domino sociauit </ab>
         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="82va"/>
         <lb n="1"/>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.156"/>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-82va-1"
            corresp="BK.156_2_inscriptio"> Qualiter de statu suo pul<lb break="no"/>satus euindicet
            libertatem <lb/> suam </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-82va-2" corresp="BK.156_2 BK.156_3">
            <milestone unit="span" corresp="BK.156_2" spanTo="#paris-bn-lat-4631-82va-2_1"/><seg
               type="initial" rend="coloured">H</seg>Omo de statu <lb/>suo pulsatus si is <lb/> qui
            eum pulsat ad <lb/>conuincendum illum procinctum <lb/>habuerit adhibeat sibi oc<lb
               break="no"/>to coniuratores legittimos <lb/>ex ea parte vnde pulsatur <lb/>siue illa
            paterna siue ma<lb break="no"/>terna sit et IIII<hi rend="super">or</hi> aliunde
            <lb/>non minus legittimos et iu<lb break="no"/>rando vindicet libertatem <lb/>suam quod
               s<gap unit="chars" quantity="1"/> procinctus defuerit <lb/>assumat
               <expan>vndecumque</expan> XII <lb/> liberos homines et iurando <lb/>ingenuitatem suam
            defendat <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-82va-2_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.156_3" spanTo="#paris-bn-lat-4631-82va-2_2"/> omnis
            controuersia coram cen<lb break="no"/>tenario definiri potest <lb/> excepta redditione
            terre <lb/>et mancipiorum que non nisi <lb/>coram comite fieri potest <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-82va-2_2"/>
         </ab>
         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="88va"/>
         <lb n="27"/>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.77"/>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-88va-5"
            corresp="BK.77_inscriptio">Alia capitula <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-88va-6" corresp="BK.77_prolog"><rs type="person"
               >Karolus serenissimus <lb/>imperator augustus a deo <lb/>coronatus magnus et pa<lb
                  break="no"/>cificus</rs> cum episcopis . abbati<lb break="no"/>bus comitibus
            ducibus <lb/>omnibusque fidelibus christiane <lb/>ecclesie cum consensu consilio<lb
               break="no"/>que constituit et <rs>lege sa<lb break="no"/>lica</rs>
            <rs>romana</rs> atque <rs>gom<lb break="no"/>bata</rs> capitula ista in <rs type="place"
                  >pa<lb break="no"/>latio aquis</rs> Ut vnusquisque <lb/>fidelis iusticias ita
            faceret <cb n="88vb"/> que et ipsam manu propria <lb/>firmauit capitula ista <lb/>vt
            omnes fideles manu ro<lb break="no"/>borare studuissent </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-88vb-1"
            corresp="BK.77_1_inscriptio"><seg type="numDenom">Capitulum </seg><seg type="num" n="2"
               >2</seg><lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-88vb-2" corresp="BK.77_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">U</seg>Ut<note type="editorial">Der Rubrikator trug in den für die
               Kapitelzählung freigelassenen Platz irrtümlich eine rote
               <mentioned>U</mentioned>-Initiale ein.</note> episcopi circumeant par<lb break="no"
            />rochias sibi <expan>commissas</expan>
            <lb/>et ibi inquirendi studium <lb/>habeant de incestu de patri<lb break="no"/>cidiis
            fratricidiis adulteriis <lb/>chenodoxiis et alia mala <lb/><expan>que</expan> contraria
            sunt deo que in <lb/>sacris scripturis leguntur <lb/>que christiani deuitare de<lb
               break="no"/>bent et infra illorum parro<lb break="no"/>chias ecclesie quibus necesse
            <lb/>est emendandi curam habe<lb break="no"/>ant Similiter nostras a nobis <lb/>in
            beneficio datas quam et <lb/>aliorum vbi reliquie <expan>preesse</expan> videntur Et vt
            monachi <lb/>per verbum episcopi et per regimen <lb/>abbatis et per bona illorum
            <lb/>exempla regulariter viuant <lb/>prout loca locata sunt Et <lb/>vt
               <expan>prepositus</expan> et hi qui fo<lb break="no"/>ras monasteria sunt ne
            <lb/>venatores habeant . qui iam <lb/>frequenter iussimus ne mo<lb break="no"/>nachi
            foras monasterio ha<lb break="no"/>bitassent <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-88vb-3"
            corresp="BK.77_2_inscriptio"><seg type="num" n="3">3</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-88vb-4" corresp="BK.77_2">Ut ecclesie vidue pu<lb
               break="no"/>pilli per bannum regis pa<lb break="no"/>cem habeant sin aliter in
                  <expan>pre<lb break="no"/>sencia</expan> nostra hoc veniat <lb/>si fieri potest
            Sin autem missi <lb/>nostri inuestigent illud quo<lb break="no"/>modo gestum sit <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-88vb-5"
            corresp="BK.77_3_inscriptio"><seg type="num" n="4">4</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-88vb-6" corresp="BK.77_3">Ut iumenta pacem ha<cb
               break="no" n="89ra"/>beant similiter per bannum <lb/>regis <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-1"
            corresp="BK.77_4_inscriptio"><seg type="num" n="5">5</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-2" corresp="BK.77_4">Ut qui beneficium
            nostrum <lb/>habent bene illud inmelio<lb break="no"/>rare in omni re studeant <lb/>Et
            vt missi nostri hoc sci<lb break="no"/>ant <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-3"
            corresp="BK.77_5_inscriptio"><seg type="num" n="6">6</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-4" corresp="BK.77_5">Ut vicarii nostri vel
               cen<lb break="no"/>tenarii a seruo regis man<lb break="no"/>cipia ne emant Et vt ipsi
            <lb/>vicarii de hereditate fo<lb break="no"/>ris heredibus si extiterit <lb/>ad opus
            nostrum recipiatur <lb/>ne illud fraudetur <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-5"
            corresp="BK.77_6_inscriptio"><seg type="num" n="7">7</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-6" corresp="BK.77_6">De his qui a <choice>
               <abbr>lrarum</abbr>
               <expan>litterarum</expan>
            </choice> con<lb break="no"/>scriptione ingenui fuerint <lb/>si sine traditione mortui
            <lb/>fuerint ad opus nostrum re<lb break="no"/>uocetur Similiter volumus <lb/>vt banni
            nostri de illis vnde <lb/>censam exigunt vt ipsa cen<lb break="no"/>sa ad nostrum opus
            vel vbi <lb/>nos iubemus veniant <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-7"
            corresp="BK.77_7_inscriptio"><seg type="num" n="8">8</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-8" corresp="BK.77_7">De hereditate inter
               he<lb break="no"/>redes si <sic>contensiose</sic> egerint <lb/>et rex missum suum ad
            illam <lb/>diuisionem transmiserit de<lb break="no"/>cimum mancipium et decimam
            <lb/>virgam hereditatis fisco <lb/>regis detur <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-9"
            corresp="BK.77_8_inscriptio"><seg type="num" n="9">9</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89ra-10" corresp="BK.77_8">Ut vicarii lamparios
            <lb/>habeant vt vunusquisque in <lb/>suo ministerio duos et ipse <lb/>de hoste pergendi
            et de pla<lb break="no"/>cito comitis vel vicarii <lb/>ne custodiat nisi clamor
            <lb/>super eum eueniat et ipsa <lb/>certare studeant de hoc vt <lb/>perfectum exinde
            habeat et <cb n="89rb"/> ipsas pelles luporum ad no<lb break="no"/>strum opus ducentur
            et vnus<lb break="no"/>quisque de illis qui in illo <lb/>ministerio placitum custo<lb
               break="no"/>diunt dentur eis <choice>
               <abbr>mod</abbr>
               <expan>modium</expan>
            </choice> . I . de <lb/>annona <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89rb-1"
            corresp="BK.77_9_inscriptio"><seg type="num" n="10">10</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89rb-2" corresp="BK.77_9">De hoste pergendi vt
            <lb/>comiti in suo comitatu <lb/>per bannum vnumquemque hominem <lb/>per LX solidos in
            hoste pergere <lb/>bannire studeat vt ad pla<lb break="no"/>citum denunciatum ad illum
               lo<lb break="no"/>cum vbi iubetur veniant et <lb/>ipse comes <expan>preuideat</expan>
               quo<lb break="no"/>modo sint parati id est lan<lb break="no"/>cem scutum aut arcum
            con duas <lb/> cordas sagittas duodecim <lb/> De his vterque habeant et <lb/>episcopi
            comites abbates hos <lb/>homines habeant qui h<mod>o</mod>c <lb/>bene
               <expan>preuideant</expan> et ad diem <lb/>denunciati placiti veniant <lb/>et ibi
            ostendant quomodo <lb/>sint parati habeant lo<lb break="no"/>ricas vel galeas et tem<lb
               break="no"/>poralem hostem id est esti<lb break="no"/>uo tempore <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89rb-3"
            corresp="BK.77_10_inscriptio"><seg type="num" n="11">11</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89rb-4" corresp="BK.77_10">Ut regis spensa in
            <lb/>carra ducatur simul episcoporum <lb/>comitum abbatum et optima<lb break="no"/>tum
            regis farinam vinum <lb/>baccones et victum habun<lb break="no"/>danter . molas .
            dolatorias <lb/>secures . taretos . fondibu<lb break="no"/>las . et illos homines qui
            <lb/>exinde beneficiant iacta<lb break="no"/>re et marscalci regis ad<lb break="no"
            />ducant eis petras in sum<lb break="no"/>mas XX . si opus est . Et <cb n="89va"
            />Vnusquisque hostiliter sit pa<lb break="no"/>ratus et omnia <sic>vtencilia</sic>
               suf<lb break="no"/>ficienter habeant Et vnusquisque <lb/>comes duas partes de
            <lb/>herba in suo comitatu de<lb break="no"/>fendat ad opus illius h<mod>o</mod><lb
               break="no"/>stis et habeat pontes bonos <lb/>et naues bonas <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-1"
            corresp="BK.77_11_inscriptio"><seg type="num" n="12">12</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-2" corresp="BK.77_11">Ut comites vnusquisque
            <lb/>in suo comitatu carcerem ha<lb break="no"/>beant et iudices atque vicarii
            <lb/>patibulos habeant <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-3"
            corresp="BK.77_12_inscriptio"><seg type="num" n="13">13</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-4" corresp="BK.77_12">Ut homines boni
            generis <lb/>qui infra comitatum inique <lb/>vel iniuste agunt in
               <expan>presencia</expan>
            <lb/>regis ducantur et rex super <lb/>eos districtionem faciat car<lb break="no"
            />cerandi . exiliandi vsque ad emen<lb break="no"/>dationem illorum <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-5"
            corresp="BK.77_13_inscriptio"><seg type="num" n="14">14</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-6" corresp="BK.77_13">Ut vicarii munera non
            <lb/>accipiant per illos latrones <lb/>qui ante comitem iudicati <lb/>fuerint ad mortem
            Quod si hoc <lb/>perpetrauerit tale iudicium su<lb break="no"/>stineat sicut et latro
               iudica<lb break="no"/>tus fuit quia postquam scabini <lb/>eum diiudicauerint non est
               li<lb break="no"/>cencia comitis vel vicarii ei <lb/>vitam concedere Sed si bannus ei
            <lb/>iudicatus fuerit et banno perac<lb break="no"/>to stet in eo interim vsquedum
            <lb/>comiti et eo qui clamorem <lb/>vel causam ad eum habuit et <lb/>tunc sit foris
            banno <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-7"
            corresp="BK.77_14_inscriptio"><seg type="num" n="15">15</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-8" corresp="BK.77_14">Ut episcopi et abbates
               ad<lb break="no"/>uocatos habeant et ipsi ha<lb break="no"/>beant in illo comitatu
            propriam <lb/>hereditatem et vt ipsi recti <lb/>et boni sint et habeant <lb/>voluntatem
            recte et iuste <lb/>causas perficere <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-9"
            corresp="BK.77_15_inscriptio"><seg type="num" n="16">16</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89va-10" corresp="BK.77_15">Ut vicarii eos qui
            pro <cb n="89vb"/> furto se in seruicio tradere <lb/>cupiunt non consencient
               se<mod>d</mod> se<lb break="no"/>cundum iustum iudicium terminentur <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89vb-1"
            corresp="BK.77_16_inscriptio"><seg type="num" n="17">17</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89vb-2" corresp="BK.77_16">Quod nullus seniorem
            suum <lb/>dimittat postquam ab eo ac<lb break="no"/>ceperit valente solido . I . ex<lb
               break="no"/>cepto si eum vult occidere <lb/>vt cum baculo sedere vel <lb/>vxorem aut
            filiam maculari <lb/>seu hereditatem extollere <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89vb-3"
            corresp="BK.77_17_inscriptio"><seg type="num" n="18">18</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89vb-4" corresp="BK.77_17">Quod nullus in hoste
               ba<lb break="no"/>culum habeat sed arcum <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89vb-5"
            corresp="BK.77_18_inscriptio"><seg type="num" n="19">19</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89vb-6" corresp="BK.77_18">De forestis vt
               foresta<lb break="no"/>rii bene illas deffendant <lb/>
            <del>be</del><note type="editorial">folgt Ansatz zu <mentioned>b[e]</mentioned>-,
               allerdings abgebrochen und nachträglich (wohl vom Rubrikator, da mit roter Tinte)
               getilgt.</note> simul et custodiant be<lb break="no"/>stias et pisces Et si rex
            <lb/>intus foreste foramen vnum <lb/>aut magis dederit amplius <lb/>ne prendat quam illi
            datum sit <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-89vb-7"
            corresp="BK.77_19_inscriptio"><seg type="num" n="20">20</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-89vb-8" corresp="BK.77_19">Ut villicus bonus
            sapiens <lb/>et prudens in opus nostrum <lb/>eligatur qui sciat rationem <lb/>misso
            nostro reddere et ser<lb break="no"/>uicium perficere prout loca da<lb break="no"/>ta
            sunt edificia emendant <lb/>nutriant . porcos . iumenta . <lb/>animalia . ortos . apes .
            aucas . <lb/>pullos . viuaria cum <choice>
               <abbr>pisc</abbr>
               <expan>piscibus</expan>
            </choice>
            <lb/> vennas . molina . stirpes <lb/>terram aratoriam studeant <lb/>femare in forestis
            mansum <lb/> regale et ibi viuaria <lb/>cum piscibus et homines ibi <lb/>maneant et
            plantent vineas <lb/>et faciant pomaria Et <lb/>vbicumque inueniunt vtiles <lb/>homines
            detur illis silua <lb/>ad stirpandum vt nostrum <cb n="90ra"/> seruicium immelioretur et
            vt <lb/>femine nostre que ad opus no<lb break="no"/>strum sicut seruientes habeant
            <lb/>ex partibus nostris lanam et linum <lb/>et faciant <choice>
               <abbr>sarcil</abbr>
               <expan>sarciles</expan>
            </choice> . et <choice>
               <abbr>camisil</abbr>
               <expan>camisiles</expan>
            </choice>
            <lb/>et perueniant ad cameram <lb/>nostram per rationem per vilicis <lb/>nostris vt a
            missis eius a se <lb/>transmissis <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="paris-bn-lat-4631-90ra-1"
            corresp="BK.77_20_inscriptio"><seg type="num" n="21">21</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90ra-2" corresp="BK.77_20">Et si quis fidelibus
            suis <lb/>contra aduersarium suum pugnam <lb/>aut aliquod certamen agere <lb/>voluit et
            cumvocauit ad se <lb/>aliquem de comparis suis <lb/>vt ei adiutorium
               <expan>prebuisset</expan>
            <lb/>et noluit et exinde negli<lb break="no"/>gens permansit ipsum beneficium <lb/>quod
            habuit auferatur ab eo <lb/>et detur ei qui in stabilitate <lb/>et fidelitate sua
            permansit <lb/></ab>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.184"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90ra-3" corresp="BK.184_a"
            next="#paris-bn-lat-4631-90ra-4_1" rend="coloured">
            <date>Anno sexto decimo regnante <lb/><rs type="person">domno nostro
               Ludouico</rs></date>
            <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90ra-4" corresp="BK.184_a BK.184_b">
            <milestone unit="span" xml:id="paris-bn-lat-4631-90ra-4_1" corresp="BK.184_a"
               spanTo="#paris-bn-lat-4631-90ra-4_2" prev="#paris-bn-lat-4631-90ra-3"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">C</seg>Onuentus episcoporum debet <lb/> fieri in
            quatuor locis <lb/> id est <rs type="place">mongonciaco</rs>
            <lb/> in quo isti archiepiscopi cum eorum <lb/> suffraganeis conuenire <lb/> debent <rs
               type="person">autcarius</rs>
            <rs type="person">haldebal<lb break="no"/>dus</rs>
            <rs type="person">heribernium</rs> in <rs type="place">parisio</rs>
            <lb/>
            <rs type="person">ebo</rs> . <rs type="person">ragno</rs> . <rs type="person"
               >vvaldus</rs> . <rs type="person">lantram<lb break="no"/>nus</rs> . episcopus / <rs
               type="place">senonis</rs> qui fuerit <lb/> cum eorum suffraganeis / in <lb/>
            <rs type="place">telosa</rs> . <rs type="person">noto</rs> . <rs type="person"
               >bartholomeus</rs>
            <lb/>
            <rs type="person">adelelmus</rs> . <rs type="person">aiulfus</rs> . cum eorum <lb/>
            suffraganeis . in <rs type="place">lugduno</rs>
            <lb/>
            <rs type="person">agobardus</rs> . <rs type="person">bernardus</rs> . <rs type="person"
                  >andre<lb break="no"/>as</rs> . <rs type="person">benedictus</rs> . <rs
               type="person">agaricus</rs> . cum eorum <lb/> suffraganeis in quibus con<lb
               break="no"/>uentibus et quia principibus <lb/> et reliquo populo vel ita vt <cb
               n="90rb"/> diuina auctoritas docet aut <lb/> aliter teneatur vel quod inde ex <lb/>
            parte vel ex toto dimissum <lb/> sit vt non teneatur Deinde <lb/> quod in ipsorum qui
            pastores <lb/> populi constituti sunt moribus <lb/> conuersatione et actibus <lb/>
            inuenire possit quod diuine <lb/> regule atque auctoritati non <lb/> concordet simulque
               inuenir<unclear>e</unclear>
            <lb/> que occasiones in vtroque <lb/> ordine id effecerint vt a <lb/> recto tramite
            deuiassent <lb/> Vt quitquid ab eis de his <lb/> causis inuentum fuerit tam <lb/>
            solerti cura custodiatur <lb/> vt nullatenus ad aliorum <lb/> noticiam peruenire
               permit<lb break="no"/>tant ante tempus constitutum <lb/> Et ideo vnus notarius inter
            <lb/> omnes eligatur quitquid <lb/> ipsi inuenerint subtiliter <lb/> describat et sub
            iuramento <lb/> constrictus fideliter conseruet <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-90ra-4_2"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.184_b" spanTo="#paris-bn-lat-4631-90ra-4_3"/>Nolumus
            etiam ipsorum conuen<lb break="no"/>tum fieri <date><choice>
                  <abbr>octab</abbr>
                  <expan>octabas</expan>
               </choice> penthecosten</date>
            <lb/> Missi vero nostri suam incipi<lb break="no"/>ant legationem peragere <lb/>
            <date><choice>
                  <abbr>octab</abbr>
                  <expan>octabas</expan>
               </choice> pasche</date><anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-90ra-4_3"/>
         </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.186"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90rb-1" corresp="BK.186_inscriptio"
            rend="coloured">hec capitula <lb/> ab episcopis tractanda sunt <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.186_1_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90rb-2"
            rend="coloured"><seg type="num" n="1">1</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90rb-3" corresp="BK.186_1">De decimis
               <expan>que</expan> ad ca<lb break="no"/>pellas Dominicas dantur et <lb/> hominibus
            qui eas habent et in <lb/> suos vsus conuertunt <lb/></ab>
         <ab corresp="BK.186_2_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90rb-4"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="2">2</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90rb-5" corresp="BK.186_2">De feminis
               <expan>que</expan> in quibusdam <lb/> locis irrationabiliter vela<lb break="no"/>men
            sibi sanctum imponunt <lb/></ab>
         <ab corresp="BK.186_3_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90rb-6"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="3">3</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90rb-7" corresp="BK.186_3">Similiter de
               monasteri<lb break="no"/>olis puellarum in legatione <lb/>
            <rs type="person">autgarii</rs> in quibus nullus ordo <cb n="90va"/> bone conuersationis
            tenetur <lb/></ab>
         <ab corresp="BK.186_4_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-1"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="4">4</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-2" corresp="BK.186_4">De monasterialis etiam
            <lb/> diuersis in missatico <rs type="person">al<lb break="no"/>brici</rs>
            <lb/></ab>
         <ab corresp="BK.186_5_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-3"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="5">5</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-4" corresp="BK.186_5">De iudicio
               <expan>aque</expan> frigide <lb/></ab>
         <ab corresp="BK.186_6_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-5"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="6">6</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-6" corresp="BK.186_6">De his qui vsuris
               in<lb break="no"/>seruiunt <lb/></ab>
         <ab corresp="BK.186_7_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-7"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="7">7</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-8" corresp="BK.186_7">Volumus atque iubemus
            <lb/> vt missi nostri diligenter <lb/> inquirant quanti homines <lb/> liberi in singulis
               comita<lb break="no"/>tibus maneant qui per se <lb/> possunt expeditionem facere
            <lb/> vel quanti de his quibus vnus <lb/> alium adiuuet quanti etiam de <lb/> his qui a
            duobus tercius <lb/> additur et <expan>preparatur</expan> siue <lb/> de his qui a
            quatuor quin<lb break="no"/>tus adiuuatur et <expan>preparatur</expan>
            <lb/> eandem expeditionem excerci<lb break="no"/>talem facere possint et eorum <lb/>
            summa ad nostram noticiam <lb/> deferant</ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.191_1"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-9" rend="coloured"
            corresp="BK.191_1_inscriptio">de eo qui sine con<lb break="no"/>sensu episcopi
               <expan>presbiterum</expan> de ecclesia <lb/> eiecerit vel constituerit <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-10" corresp="BK.191_1"><seg type="initial"
               >D</seg>E his qui sine con<lb break="no"/>sensu episcopi <expan>presbiteros</expan>
            in <lb/> ecclesiis suis constituunt <lb/> vel de ecclesiis eiciunt et <lb/> ab episcopo
            vel a quolibet et <lb/> misso dominico admoniti <lb/> obedire noluerint vt bannum <lb/>
            nostrum reuuadiare cogantur <lb/> et per fideiussores ad pala<lb break="no"/>cium
            nostrum venire iubeantur <lb/> et tunc nos <sic>decerciamus</sic> vtrum <lb/> nobis
            placeat vt aut il<lb break="no"/>lum bannum persoluat aut ali<lb break="no"/>um
            armiscaram sustineat <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90va-11" rend="coloured"
            corresp="BK.191_2_inscriptio">de ecclesiis inter <choice>
               <abbr>hedes</abbr>
               <expan>heredes</expan>
            </choice> diuisis <cb n="90vb"/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90vb-1" corresp="BK.191_2">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>E ecclesiis que inter <lb/> heredes Diuise
            sunt con<lb break="no"/>sideratum est <expan>quatenus</expan> si secundum <lb/>
            prouidenciam et admonitionem <lb/> episcopi ipsi coheredes eas vo<lb break="no"/>luerint
            tenere et honorare <lb/> faciant Si autem hoc contra<lb break="no"/>dixerint vt in
            episcopi potestate <lb/> maneant vtrum eas ita con<lb break="no"/>sistere permittat aut
               reli<lb break="no"/>quias exinde auferat <lb/> et vbi ad beneficium nostrum <lb/>
            ecclesie pertinentes ita inuen<lb break="no"/>te diuise fuerint vnde scri<lb break="no"
            />bantur et nobis renuncientur <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90vb-2" rend="coloured"
            corresp="BK.191_3_inscriptio">de destructione ecclesiarum <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90vb-3" corresp="BK.191_3"><seg type="initial"
               >D</seg>E ecclesiis destructis <lb/> vt episcopi et missi inqui<lb break="no"
            />sitionem faciant vtrum per <lb/> negligenciam aut impos<lb break="no"/>sibilitatem
            destructe sint <lb/> et vbi negligencia inuen<lb break="no"/>ta fuerit episcopali auc<lb
               break="no"/>toritate emendare cogantur <lb/> hi qui eas restaurare de<lb break="no"
            />buerant Si vero per impos<lb break="no"/>sibilitatem contigit vt aut <lb/> plures sint
            quam necesse sit <lb/> aut maioris magnitudi<lb break="no"/>nis quam vt ex rebus ad eas
            <lb/> pertinentibus restaurari pos<lb break="no"/>sint episcopus modum inueniat <lb/>
            qualiter congrue emendari <lb/> et consistere possint </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90vb-4" rend="coloured"
            corresp="BK.191_4_inscriptio">Ne <lb/> de manso ecclesie dato contra <lb/> sancita
            seruicium exigatur <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-90vb-5" corresp="BK.191_4">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>E vno manso ad ec<lb break="no"/>clesiam dato
            de quo <lb/> aliqui homines contra statut<mod>am</mod>
            <cb n="91ra"/> sibi seruicium exigunt <expan>quicumque</expan>
            <lb/> pro hac causa accusatus <lb/> fuerit comes vel missi <lb/> hoc quod inde
            substractum <lb/> est <expan>presbiteris</expan> cum sua lege re<lb break="no"/>stituere
            faciant </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91ra-1" rend="coloured"
            corresp="BK.191_5_inscriptio"> de nonis <lb/> et decimis quas quidam dare <lb/>
            negligunt <seg type="numDenom">Capitulum</seg><seg type="num" n="5">V</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91ra-2" corresp="BK.191_5"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>E his qui nonas et <lb/> decimas iam per multos <lb/> annos
            aut ex parte aut <lb/> ex toto dare neglexerint <lb/> volumus vt per missos nostros
            <lb/> constringantur vt secundum capitu<lb break="no"/>larem priorem soluant vnius <lb/>
            anni nonam et decimam cum <lb/> sua lege Et insuper ban<lb break="no"/>num nostrum Et
            hoc eis de<lb break="no"/>nuncietur quod <expan>quicumque</expan> hanc ne<lb break="no"
            />gligenciam iterauerint bene<lb break="no"/>ficium vnde hec nona et <lb/> decima
            persolui debuit a<lb break="no"/>missuram se sciat Ita enim <lb/> continetur in
            capitulare <lb/> bone memorie <rs type="person">genitoris <lb/> nostri</rs> in libro . I
            . capitulo <lb/> CLVII vt qui ecclesiarum bene<lb break="no"/>ficia habent nonam et
               deci<lb break="no"/>mam ex eis ecclesie cuius <lb/> res sunt donent et qui talem
            <lb/> beneficium habent vt ad <lb/> medietatem laborent et de <lb/> eorum portione
            proprio <expan>presbitero</expan>
            <lb/> decimas donent Item In <choice>
               <abbr>cap</abbr>
               <expan>capitulare</expan>
            </choice>
            <lb/> nostro in libro II . capitulo XXI . de <lb/> eadem re De nonis quidem et <lb/>
            decimis vnde et <rs type="person">genitor no<lb break="no"/>ster</rs> et nos frequenter
            et in <lb/> diuersis placitis admonitio<cb n="91rb" break="no"/>nem fecimus Et per
            capitula <lb/> nostra qualiter obseruentur ordi<lb break="no"/>nauimus Volumus atque
               iube<lb break="no"/>mus vt de omni conlaboratv <lb/> et de vino et de feno fide<lb
               break="no"/>liter et pleniter ab omnibus <lb/> nona et decima persoluatur <lb/> De
            nutrimine vero pro de<lb break="no"/>cima sicut hactenus consuetu<lb break="no"/>do fuit
            ab omnibus obseruetur <lb/> si que tamen episcoporum fuerit <lb/> qui argentum pro hoc
            accipere <lb/> velit in sua maneat po<lb break="no"/>testate iuxta quod ei et illi <lb/>
            qui hoc persoluere debet con<lb break="no"/>uenerit </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91rb-1" rend="coloured"
            corresp="BK.191_6_inscriptio">de eo qui decimam <lb/> dare neglexerit ecclesie <lb/>
            cuius esse debet aliterque ecclesie <lb/> eam dederit <seg type="numDenom"
               >Capitulum</seg>
            <seg type="num" n="6">VI</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91rb-2" corresp="BK.191_6"><expan><seg
                  type="initial">Q</seg>Vicumque</expan> decimam abstra<lb break="no"/>hit de
            ecclesia ad quam per iu<lb break="no"/>sticiam debet dari et ea <lb/>
            <expan>presumptiose</expan> et propter munera <lb/> aut amiciciam vel aliam
            <lb/>quamlibet <del>c</del>occasionem ad al<lb break="no"/>teram ecclesiam dederit a
               co<lb break="no"/>mite vel a misso nostro <lb/> distringatur vt eiusdem de<lb
               break="no"/>cime quantitate cum sua lege <lb/> restituat </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91rb-3" rend="coloured"
            corresp="BK.191_7_inscriptio">de decimis a populo dandis <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91rb-4" corresp="BK.191_7">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>E decimis <expan>que</expan> dare populus
            <lb/> non vult nisi quolibet <lb/> modo ab eo redimantur ab <lb/> episcopis prohibendum
            est ne fiat <lb/> Et si quis contemptor inuen<lb break="no"/>tus fuerit et nec episcopum
            <lb/> nec comitem audire vo<lb break="no"/>luerit si noster homo fu<lb break="no"/>erit
            ad <expan>presenciam</expan> nostram <cb n="91va"/> venire <expan>compellatur</expan>
            Ceteri <lb/> vero distringantur vt inuiti <lb/> ecclesie restituant <expan>que</expan>
               volunta<lb break="no"/>rie dare neglexerunt </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91va-1" rend="coloured"
            corresp="BK.191_8_inscriptio">de <lb/>rebus ecclesiarum longo ipse <choice>
               <abbr>poss</abbr>
               <expan>possidendum</expan>
            </choice>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91va-2" corresp="BK.191_8">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg><mod>T</mod> De <lb/> rebus ecclesiarum
               <expan>que</expan> ab eis <lb/> per XXX<hi rend="super">ta</hi> annorum spacium <lb/>
            sine vlla interpellatione <lb/> possessa sunt . testimonia non <lb/> recipiantur sed eo
            modo con<lb break="no"/>tineantur sicut res ad fiscum <lb/> dominicum pertinentes
            contineri <lb/> solent </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91va-3" rend="coloured"
            corresp="BK.191_9_inscriptio">De his qui ecclesias re<lb break="no"/>staurare negligunt
            de rebus <lb/> earum quas in beneficium habeant <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91va-4" corresp="BK.191_9">
            <expan><seg type="initial">Q</seg>Vicumque</expan> de rebus ecclesiarum <lb/> quas in
            beneficium habent <lb/> restaurationes earum facere <lb/> neglexerint iuxta capi<lb
               break="no"/>tularem anteriorem in quo <lb/> de operibus ac nonis et de<lb break="no"
            />cimis constitutum est sic de <lb/> illis adimpleatur id est in <lb/> libro quarto
            capitulo . 38 . de opere <lb/> et restauratione considera<lb break="no"/>tum est vt de
            frugibus terre <lb/> et animalium nutrimine persol<lb break="no"/>uantur De opere vero
            vel re<lb break="no"/>stauratione ecclesiarum comes <lb/> et episcopus siue abbas vna
            <lb/> cum misso nostro que ipsi <lb/> sibi ad hoc elegerint con<lb break="no"
            />siderationem faciant Et vnus<lb break="no"/>qui<mod>s</mod>que eorum tantum inde
               acci<lb break="no"/>piat ad operandum et restau<lb break="no"/>randum quantum ipse de
            rebus ec<lb break="no"/>clesiarum habere cognoscitur <lb/> Similiter et vassi nostri aut
            <lb/> in <expan>commune</expan> tantum operis acci<lb break="no"/>piant quantum rerum
            ecclesiasticarum <cb n="91vb"/> habent vel vnusquisque per se <lb/> iuxta quantitatem
            quam ipse te<lb break="no"/>net aut si inter eos conue<lb break="no"/>nerit vt pro opere
            faciendo <lb/> argentum donent iuxta <lb/> estimationem operis in ar<lb break="no"
            />gento persoluant <expan>Cumque</expan>
            <sic>pe<lb break="no"/>cio</sic> rector ecclesie ad <expan>predicta</expan>
            <lb/> restauratione operarios <lb/> conducere et materiamen <lb/> emere possit Et qui
            nonas <lb/> et decimas dare negle<lb break="no"/>xerit primum quidem illas <lb/> cum
            lege sua restituat Et <lb/> insuper bannum nostrum soluat <lb/> vt ita castigatus caueat
            <lb/> ne sepius iterando beneficium <lb/> amittat </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91vb-1" rend="coloured"
            corresp="BK.191_10_inscriptio">De his qui agros <lb/> dominicatos excolere negli<lb
               break="no"/>gunt ne nonas ex eis persoluant <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91vb-2" corresp="BK.191_10">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>E illis qui agros do<lb break="no"/>minicatos
            propterea <lb/> negligunt excolere vt <lb/> nonas et decimas exinde <lb/> non persoluant
            et alienas <lb/> terras ad excolendum propter <lb/> hoc accipiunt volumus <lb/> vt de
            tribus annis ipsam no<lb break="no"/>nam cum sua lege persoluant <lb/> Et si quis
            contemptor aut <lb/> comitis aut missorum nostrorum <lb/> propter hoc extiterit per
               fideius<lb break="no"/>sores ad palacium venire <expan>compellatur</expan>
         </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.192_1"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91vb-3"
            corresp="BK.192_inscriptio BK.192_1_inscriptio" rend="coloured"><milestone unit="span"
               corresp="BK.192_inscriptio" spanTo="#paris-bn-lat-4631-91vb-3_1"/>Item sequuntur
            <lb/> alia capitula<anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-91vb-3_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.192_1_inscriptio"
               spanTo="#paris-bn-lat-4631-91vb-3_2"/>Et primo de <lb/> illo qui beneficium desertum
            fecit <lb/><anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-91vb-3_2"/></ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-91vb-4" corresp="BK.192_1">
            <seg type="initial">D</seg>E beneficiis Destructis <lb/> obseruetur quod in capi<lb
               break="no"/>tulari priori continetur id est <cb n="92ra"/> in libro quarto capitulo .
            36 . <expan>qui<lb break="no"/>cumque</expan> beneficium suum occasi<lb break="no"/>one
            proprii desertum habuerit <lb/> et intra annum postquam ei a <lb/> comite vel misso
            nostro no<lb break="no"/>tum factum fuerit illud e<lb break="no"/>mendatum non habuerit
               ip<lb break="no"/>sum beneficium amittat </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92ra-1" rend="coloured"
            corresp="BK.192_2_inscriptio">De <lb/> malis scabineis eiciendis <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92ra-2" corresp="BK.192_2">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>T missi <expan>vbicumque</expan> ma<lb
               break="no"/>los scabineos inueni<lb break="no"/>unt eiciant et tocius populi <lb/>
               consensu<note type="editorial">Über dem <mentioned>u</mentioned> ein Tintenfleck,
               evtl. aber auch ein getilgtes (Kürzungs-?) Zeichen.</note> in locum eorum bo<lb
               break="no"/>nos eligant et cum electi <lb/> fuerint iurare faciant <lb/> vt scienter
            iniuste iudica<lb break="no"/>re non debeant </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92ra-3" rend="coloured"
            corresp="BK.192_3_inscriptio">de melio<lb break="no"/>ribus et <sic>varacioribus</sic>
            <del>eg</del> eli<lb break="no"/>gendis</ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92ra-4" corresp="BK.192_3">
            <seg type="initial">U</seg>T in omni co<lb break="no"/>mitatu hi qui melio<lb break="no"
            />res et veraciores inue<lb break="no"/>niri possunt eligantur a mis<lb break="no"/>sis
            nostris ad inquisitiones <lb/> faciendas et rei veritatem <lb/> dicendam et vt adiutores
            <lb/> comitum sint ad iusticias <lb/> faciendas </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92ra-5" rend="coloured"
            corresp="BK.192_4_inscriptio">de scabinis qui <lb/> propter munera aut amiciciam <lb/>
            iniuste iudicant <seg type="numDenom">Capitulum<note type="editorial">gek.
                     <mentioned>Ca</mentioned> ohne erkennbaren Kürzungsstrich</note></seg>
            <seg type="num" n="4">IIII</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92ra-6" corresp="BK.192_4">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>Olumus vt <expan>quicumque</expan>
            <lb/> de scabinis <expan>deprehensus</expan>
            <lb/> fuerit propter munera aut <lb/> propter amiciciam vel inimiciciam <lb/> iniuste
            iudicasse vt per fide<lb break="no"/>iussores missus ad <expan>presenciam</expan>
            <lb/> nostram veniat De cetero omnibus <lb/> scabinis denuncietur ne quis <lb/> deinceps
            etiam iustum iudi<lb break="no"/>cium vendere <expan>presumat</expan>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92ra-7" rend="coloured"
            corresp="BK.192_5_inscriptio">de <expan>legittimis</expan>
            <lb/> et rationabilibus <expan>commutationibus</expan>
            <lb/> ecclesiarum dei <cb n="92rb"/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92rb-1" corresp="BK.192_5">
            <expan><seg type="initial">U</seg>bicumque</expan>
            <expan>commutatione</expan>
            <lb/> ita tempore nostro quamque <lb/>
            <rs type="person">genitoris nostri</rs>
            <expan>legittime</expan> et <lb/> rationabiles atque vtiles <lb/> ecclesiis dei facte
            sunt perma<lb break="no"/>neant <expan>Vbicumque</expan> vero inv<lb break="no"/>tiles
            et <expan>incommode</expan> atque <lb/> irrationabiles facte sunt <lb/> dissoluantur et
            recipiat <lb/> vnusquisque quod dedit Vbi <lb/> vero mortua manus inter<lb break="no"
            />iacet aut alia quelibet <lb/> que rebellis esse videatur <lb/> inuenta fuerit
            Diligenter <lb/> scribatur et ad nostram noti<lb break="no"/>ciam perferatur </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92rb-2" rend="coloured"
            corresp="BK.192_6_inscriptio">de eo qui cum<lb break="no"/>probatus fuerit testes in
               per<lb break="no"/>iurium scienter induxisse <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92rb-3" corresp="BK.192_6">
            <expan><seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>Vicumque</expan>
            <expan>c<mod>u</mod>mprobatus</expan> fu<lb break="no"/>erit De eo quod scienter <lb/>
            testes in periurium induxis<lb break="no"/>se sub fideiussione ad pa<lb break="no"
            />lacium nostrum venire com<lb break="no"/>pellatur vt <expan>vbicumque</expan> fide<lb
               break="no"/>libus nostris consideremus <lb/> quid de tali homine faciendum <lb/> sit </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92rb-4" rend="coloured"
            corresp="BK.192_7_inscriptio">de discordibus hominibus <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92rb-5" corresp="BK.192_7">
            <seg type="initial">D</seg>E his qui discordiis <lb/> et contencionibus stu<lb
               break="no"/>dere solent et in pace viuere <lb/> nolunt et inde conuicti <lb/> fuerint
            similiter volumus vt <lb/> sub fideiussoribus ad nostrum <lb/> placitum veniant vt ibi
            <lb/> cum fidelibus nostris considere<lb break="no"/>mus quid de talibus faciendum <lb/>
            sit </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92rb-6" rend="coloured"
            corresp="BK.192_8_inscriptio">Vt nummos bonos nul<lb break="no"/>lus resumat . <seg
               type="num" n="7">VII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92rb-7" corresp="BK.192_8">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>E bo<lb break="no"/>nis denariis quos populus
               <cb n="92va"/> recipere non vult volumus <lb/> vt hoc obseruetur et teneatur <lb/>
            quod in priori capitulari nostro <lb/> constitutum est id est in libro <lb/> quarto
            capitulo XXX<hi rend="super">o</hi>
            <expan>Quicumque</expan>
            <lb/> liber homo vel in emptione <lb/> vel in debiti solucione dicuntur <lb/> merum et
            bene pensantem <lb/> recipere noluerit bannum no<lb break="no"/>strum id est LX solidos
               <expan>componat</expan>
            <lb/> Si vero serui ecclesiastici aut <lb/> fiscalis nostri aut comitum <lb/> aut
            vassallorum nostrorum hoc <lb/> facere <expan>presumpserint</expan> LX ictus <lb/>
            vapulent et si actores <lb/> nostri aut aliorum vel ad<lb break="no"/>uocati eos missis
            nostris <lb/> vel comitibus iussi <expan>presenta<lb break="no"/>re</expan> noluerint
               <expan>predictum</expan> bannum <lb/> id est LX solidos <expan>componat</expan> Et
            <lb/> ad hanc constitutionem nostram <lb/> adimplendam episcopi et abbates <lb/> siue
            reliqui q<mod>u</mod>i beneficia nostra <lb/> habent adiuuent comites <lb/> in suis
            hominibus distringendis <lb/> Et si comites hanc nostram <lb/> constitucionem
            neglexerint <lb/> hoc per missos nostros ad nostram <lb/> noticiam perferatur </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92va-1" rend="coloured"
            corresp="BK.192_9_inscriptio">de malis <lb/> que a fiscalibus fiunt <seg type="numDenom"
               >capitulum</seg><note type="editorial">gek. <mentioned>ca</mentioned> ohne
               erkennbaren Kürzungsstrich</note>
            <seg type="num" n="9">9</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92va-2" corresp="BK.192_9">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>E homicidiis vel ali<lb break="no"/>is
            iniusticiis <expan>que</expan> a fiscalinis <lb/> nostris fiunt quia impune ea <lb/>
            <expan>committere</expan> se posse existimant <lb/> nos actoribus
               <expan>precipiendum</expan> esse <lb/> decernimus ne vltra impu<lb break="no"/>ne
            fiant ita vt <expan>vbicumque</expan>
            <lb/> facta fuerint soluere cum dis<lb break="no"/>ciplina <expan>precipiemus</expan>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92va-3" rend="coloured"
            corresp="BK.192_10_inscriptio">de col<cb n="92vb" break="no"/>lectis malis omnimodo
            inhibendis <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92vb-1" corresp="BK.192_10">
            <seg type="initial" rend="coloured">C</seg>Ollecte ad malum faciendum <lb/> fieri
            omnimodis prohibe<lb break="no"/>antur et <expan>vbicumque</expan> huiusmodi pre<lb
               break="no"/>sumptiones facte fuerint <lb/> digna emendacione corri<lb break="no"
            />gantur Et si per negligen<lb break="no"/>ciam comitis vel facte <lb/> sunt vel
            inemendate reman<lb break="no"/>serunt hoc ad nostram noti<lb break="no"/>ciam
            perferatur Actor vero facti <lb/> si fuerit <expan>prepositus</expan> vel ad<lb
               break="no"/>uocatus siue centenarius <lb/> vel qualibet alia dignitate <lb/>
            <expan>predicta</expan> libera persona post <lb/> legalem emendationem in <lb/> loco
            factam sub fideiusso<lb break="no"/>ribus ad nostram presenciam <lb/> veniat Multitudo
            vero <lb/> siue de seruis siue de libe<lb break="no"/>ris sit <expan>legittima</expan>
            emendacione <lb/> mulctetur </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92vb-2" rend="coloured"
            corresp="BK.192_11_inscriptio">Vt pontes publi<lb break="no"/>ci qui destructi fuerint
            iterum <lb/> extruantur <seg type="numDenom">Capitulum</seg><note type="editorial">gek.
                  <mentioned>Ca</mentioned> ohne erkennbaren Kürzungsstrich</note>
            <seg type="num" n="11">XI</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-92vb-3" corresp="BK.192_11">
            <seg type="initial">D</seg>E pontibus publicis <lb/> destructis placuit nobis vt <lb/>
            hi qui iussionem nostram in re<lb break="no"/>parandis pontibus contempserunt <lb/>
            volumus ac iubemus vt omnes <lb/> homines nostri in nostra veniant <lb/>
            <expan>presencia</expan> rationes reddere <lb/> cur nostram iussionem ausi sunt <lb/>
            contempnere Comites autem <lb/> reddent rationes de eorum pa<lb break="no"/>gensibus cur
            eos aut non <lb/> constrinxerunt vt hoc facerent <lb/> aut nobis nunciare neg<lb
               break="no"/>lexerunt Similiter et de iniustis <lb/> theloneis
               <expan>vbicumque</expan> accipi<cb break="no" n="93ra"/>untur sciant se exinde nobis
            <lb/> rationem reddituros </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-1" rend="coloured"
            corresp="BK.192_12_inscriptio">de exa<lb break="no"/>mine aque frigide <seg
               type="numDenom">Capitulum</seg><note type="editorial">gek. <mentioned>Ca</mentioned>
               ohne erkennbaren Kürzungsstrich</note>
            <seg type="num" n="12">XII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-2" corresp="BK.192_12">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>T examen aque frigi<lb break="no"/>de quod
            hactenus facie<lb break="no"/>bant a missis nostris omni<lb break="no"/>bus interdicatur
            ne vlterius <lb/> fiat </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-3" rend="coloured"
            corresp="BK.192_13_inscriptio">de reuersione comitis <lb/> et pagensium de hostili
               expe<lb break="no"/>ditione vt ex eo die super <lb/> XL dies sit bannus regibus <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-4" corresp="BK.192_13 BK.192_14">
            <milestone unit="span" corresp="BK.192_13" spanTo="#paris-bn-lat-4631-93ra-4_1"/>
            <seg type="initial">P</seg>Ostquam comes et pagen<lb break="no"/>ses de qualibet . aut
            <lb/> expeditione hostili reuer<lb break="no"/>si fuerint ex eo die super XL <lb/>
            noctes sit bannus recisus <lb/> quod lingua theodisca sci<lb break="no"/>atlegi id est
            armorum de<lb break="no"/>positio vocatur <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-4_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.192_14" xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-4_2"
               next="#paris-bn-lat-4631-93ra-6" spanTo="#paris-bn-lat-4631-93ra-4_3"/>hoc missi
            <lb/> nostri notum faciant comitibus <lb/> et populo quod nos in omni ebdoma<lb
               break="no"/>da vnum diem ad causas au<lb break="no"/>diendas et iudicandas sedere
            <lb/> volumus <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-4_3"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-5" rend="coloured"
            corresp="BK.192_14_inscriptio">Vt comites et missi <lb/> dominici maximam curam habeant
            <lb/> pauperum <seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <seg type="num" n="14">14</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-6" corresp="BK.192_14"
            prev="#paris-bn-lat-4631-93ra-4_2">
            <seg type="initial" rend="coloured">C</seg>Omites autem et missi <lb/> nostri magnum
            studium habeant <lb/> ne forte propter eorum negligen<lb break="no"/>ciam pauperes
            crucientur Et nos <lb/> tedium propter eorum clamores pa<lb break="no"/>ciamur si
            nostram <expan>graciam</expan> habere <lb/> velint populo autem dicatur <mod>vt</mod>
            <lb/> caueat de aliis causis se <lb/> ad nos clamare nisi de <lb/> quibus a missi nostri
            aut <lb/> comites eis iusticias facere <lb/> noluerint </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93ra-7" rend="coloured"
            corresp="BK.192_15_inscriptio">de inferenda a <lb/> vicariis vel a missis comitum <lb/>
            exigenda <seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <seg type="num" n="15">XV</seg> . <cb n="93rb"/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93rb-1" corresp="BK.192_15 BK.193_1">
            <milestone unit="span" corresp="BK.192_15" spanTo="#paris-bn-lat-4631-93rb-1_1"/>
            <expan><seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>Vicumque</expan> vicarii vt alii <lb/>
            ministri comitum tribu<lb break="no"/>tum quod inferenda vocatur <lb/> maioris precii a
            populo exigere <lb/>
            <expan>presumpsit</expan> quam a missis bone <lb/> memorie <rs type="person">genitoris
               nostri</rs>
            <lb/> constitutum fuit hoc est du<lb break="no"/>os solidos pro vna <sic>vacca<lb
                  break="no"/>ta</sic> hoc quod iniuste superpo<lb break="no"/>suit atque abstulit
            sibique <lb/> retinuit his quibus hoc tu<lb break="no"/>lit cum sua lege restituat <lb/>
            Et insuper fredum nostrum <expan>com<lb break="no"/>ponat</expan> et ministerium
                  <sic>amic<lb break="no"/>tat</sic> . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-93rb-1_1"/>
            <milestone unit="capitulare" n="BK.193"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.193_1" xml:id="paris-bn-lat-4631-93rb-1_2"
               next="#paris-bn-lat-4631-93rb-3" spanTo="#paris-bn-lat-4631-93rb-1_3"/>Capitulum . de
            homicidiis <lb/> in ecclesiis vel in atriis <lb/> earum <expan>commissis</expan> hoc
               obser<lb break="no"/>uetur et teneatur quod in ca<lb break="no"/>pitulari priori
            constitutum <lb/> est in libro IIII . capitulo XVII<hi rend="super">o</hi> . <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-93rb-1_3"/>
            <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.193_1_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93rb-2"
            rend="coloured">
            <seg type="numDenom">capitulum </seg><seg type="num" n="16">16</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93rb-3" prev="#paris-bn-lat-4631-93rb-1_2"
            corresp="BK.193_1">
            <seg type="initial">S</seg>I quis ex leui <lb/> causa aut sine causa <lb/> hominem in
            ecclesia <choice>
               <abbr>intfecit</abbr>
               <expan>interfecerit</expan>
            </choice>
            <lb/> De vita <expan>componat</expan> Si vero <lb/> foris rixati fuerint et vnus <lb/>
            alterum in ecclesia fugerit et <lb/> ibi se defendendo eum <choice>
               <abbr>intfecit</abbr>
               <expan>inter<lb break="no"/>fecerit</expan>
            </choice> et si huius facti testes <lb/> non habuerit <mod>c</mod>um XII . iura<lb
               break="no"/>toribus <expan>legittimis</expan> per sacramentum <lb/> affirmet se
            defendendo eum <lb/> interfecisse Et si ipse auctor <lb/>
            <expan>commote</expan> inter eos rixe ex<lb break="no"/>titerit leudem interfecti <lb/>
            et insuper bannum nostrum <lb/> soluere cogatur et publicam <lb/> agat
               <expan>penitenciam</expan> Sin autem <lb/> non ille qui alterum <choice>
               <abbr>intfect</abbr>
               <expan>interfecit</expan>
            </choice>
            <lb/> sed is qui interfectus est <cb n="93va"/> eandem rixam <expan>commouit</expan>
            absque <lb/>
            <expan>compositione</expan> iaceat Et is <lb/> qui eum interfecit secundum iudi<lb
               break="no"/>cium canonicum publicam ha<lb break="no"/>beat penitenciam Si cuius<lb
               break="no"/>libet proprius seruus hoc <expan>com<lb break="no"/>miserit</expan>
            iudicio aque fer<lb break="no"/>uentis examinetur vtrum <lb/> hoc sponte an se
            defendendo <lb/> fecisset et si manus eius <lb/> exvsta fuerit . interficiatur <lb/> Si
            autem non fuerit publi<lb break="no"/>ca penitencia mulctetur <lb/> Nisi forte et ipse
            actor <expan>com<lb break="no"/>mote</expan> inter eos rixe fuerit <lb/> inuentus Tunc
            dominus eius <lb/> iuxta quod vvidregildus <lb/> illius est ad ecclesiam persol<lb
               break="no"/>uat aut eum si voluerit <lb/> eidem ecclesie tradat <seg type="initial"
               >D</seg>e eccle<lb break="no"/>siastico et fiscalino et <lb/> beneficiario seruo
            volumus <lb/> vt pro vna vice vvidre<lb break="no"/>gildus eius pro eo <expan>compo<lb
                  break="no"/>natur</expan> Altera vice ipse ser<lb break="no"/>uus ad supplicium
            tradatur <lb/> hereditas tamen liberi <lb/> hominis qui propter tale facinus <lb/> ad
            mortem fuerit iudicatus <lb/> ad <expan>legittimos</expan> heredes illius <lb/>
            perueniat Si in atrio ec<lb break="no"/>clesie cuius porta reliqui<lb break="no"/>is
            sanctorum consecrata est <lb/> huiuscemodi homicidium <lb/> perpetratum fuerit simili
            <lb/> modo emendetur et <expan>compo<lb break="no"/>natur</expan> quod in atrio
                  <expan>committi<cb n="93vb" break="no"/>tur</expan> sicut <expan>componi</expan>
            debet quod <lb/> immunitate violata <expan>com<lb break="no"/>mittitur</expan> sicut
            continetur in <lb/> libro superiori </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93vb-1" rend="coloured"
            corresp="BK.193_2_inscriptio">De eo qui propter <lb/> cupiditatem rerum
               <expan>quemcumque</expan>
            <lb/> propinquorum suorum interfecerit <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93vb-2" corresp="BK.193_2">
            <expan><seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>Vicumque</expan> propter cupidita<lb
               break="no"/>tem rerum patrem aut <lb/> matrem aut sororem vel <lb/> nepotem vel alium
            propinquum <lb/> suum <choice>
               <abbr>intfecit</abbr>
               <expan>interfecerit</expan>
            </choice> hereditas <lb/> eius interfecti ad alios su<lb break="no"/>os legittimos
            heredes <lb/> perueniat . Interfectoris vero <lb/> hereditas in fiscum redi<lb
               break="no"/>gatur . Ipse vero ordinante <lb/> episcopo publice penitencie <lb/>
            subdatur </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93vb-3" rend="coloured"
            corresp="BK.193_3_inscriptio">de cuiuslibet propria <lb/> vxore Dimissa vel sine cul<lb
               break="no"/>pa interfecta <seg type="numDenom">Capitulum</seg><note type="editorial"
               >gek. <mentioned>Ca</mentioned> ohne erkennbaren Kürzungsstrich</note>
            <seg type="num" n="18">XVIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93vb-4" corresp="BK.193_3">
            <expan><seg type="initial">Q</seg>vicumque</expan> propria vxore de<lb break="no"
            />relicta vel sine culpa in<lb break="no"/>terfecta aliam duxerit vxorem <lb/> armis
            depositis publicam <lb/> agat <expan>penitenciam</expan> Et si con<lb break="no"/>tumax
            fuerit <expan>comprehendatur</expan>
            <lb/> a comite et ferro vinciatur <lb/> et in custodia mittatur <lb/> donec res ad
            nostram noti<lb break="no"/>ciam deducatur </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93vb-5" rend="coloured"
            corresp="BK.193_4_inscriptio">De eo qui <lb/> res alienas cuilibet homini <lb/>
            vendiderit <seg type="numDenom">Capitulum</seg><note type="editorial">gek.
                  <mentioned>Ca</mentioned> ohne erkennbaren Kürzungsstrich</note>
            <seg type="num" n="19">XIX</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-93vb-6" corresp="BK.193_4">
            <expan><seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>Vicumque</expan> res alienas <lb/>
            cuilibet homini vendiderit <lb/> et ipse homo easdem res <expan>com<lb break="no"
               />paratas</expan> habet per malum <lb/> ingenium proprio filio aut <lb/> alteri
            cuilibet necdum <lb/>
            <expan>legittimos</expan> annos habenti <cb n="94ra"/> Iusticie tollende causa tra<lb
               break="no"/>diderit volumus atque firmiter <lb/>
            <expan>precipimus</expan> vt si pater eiusdem <lb/> paruuli vixerit ipse intret <lb/> in
            causam rationem redden<lb break="no"/>di pro filio suo Si autem <lb/> pater ipse mortuus
            est tunc <lb/>
            <sic>lenimus</sic> eius propinquis qui <lb/> iuste ei tutor ac defensor <lb/> esse
            videtur pro ipso rationem <lb/> reddere <expan>compellatur</expan> Similiter <lb/> de
            aliis omnibus iusticiis ad <lb/> eum pertinentibus excepta sua <lb/> legittima
            hereditate <expan>que</expan> ei <lb/> per successionem parentum suorum <lb/>
            <expan>legittime</expan> venire debuit quod <lb/> si quis hanc nostram iussionem <lb/>
            contempserit vel neglexerit <lb/> sicut de ceteris contemptoribus <lb/> ita de eo agatur
            Is vero qui <lb/> easdem res primus inuasit et <lb/> iniuste vendidit Necnon <lb/> et
            emptores excepta sola <lb/> persona paruuli hoc quod <lb/> fraudulenter admiserunt <lb/>
            infra patriam emendare co<lb break="no"/>gantur Et postea sicut con<lb break="no"
            />temptores iussionis nostre <lb/> sub fideiussoribus ad nostram <lb/>
            <expan>presenciam</expan><note type="editorial">Der Kürzungsstrich über
                  <mentioned>n</mentioned> (Kürzung: <mentioned>pncia</mentioned>) wurde eventuell
               korrigiert.</note> venire <expan>compellantur</expan>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94ra-1" rend="coloured"
            corresp="BK.193_5_inscriptio">de vicariis et centenariis <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94ra-2" corresp="BK.193_5">
            <seg type="initial">D</seg>E vicariis et centena<lb break="no"/>riis qui magis propter
            <lb/> cupiditatem quia propter iustici<lb break="no"/>am faciendam <sic>sepiissime</sic>
            <lb/> placita tenent et exinde <lb/> populum nimis affligunt <lb/> ita tenetur sicut in
               capitu<lb break="no"/>lari <rs type="person">domni karoli imperato<cb n="94rb"
                  break="no"/>ris</rs> continetur in libro IIII . capitulo <lb/> XL Ut nullus ad
            placitum <lb/> maniatur nisi qui causam suam <lb/> querit aut si alteri ei con<lb
               break="no"/>querere debent exceptis sca<lb break="no"/>binis . VII . qui ad omnia
               pla<lb break="no"/>cita esse debent ITem De <lb/> eadem re in capitulari no<lb
               break="no"/>stro in libro . IIII . capitulo . LV . <lb/> De placitis siquidem
               <expan>que</expan> libe<lb break="no"/>ri homines obseruare debent <lb/> constitucio
               <rs type="person">genitoris nostri</rs>
            <lb/> penitus obseruanda atque te<lb break="no"/>nenda est vt videlicet in anno <lb/>
            tria solummodo generalia <lb/> placita obseruent et nullus <lb/> eos amplius placita
               ob<lb break="no"/>seruare compellat nisi <lb/> forte quilibet aut accu<lb break="no"
            />satus fuerit aut alium <lb/> accusauerit aut ad testi<lb break="no"/>monium
            perhibendum vocatus <lb/> fuerit Ad cetera vero que <lb/> centenarii tenent non alius
            <lb/> vere iubeatur nisi qui aut <lb/> litigat aut iudicat aut <lb/> testificatur Et
               <expan>quicumque</expan> huius <lb/> constitucionis transgressor <lb/> a missis
            nostris inuentus fuerit <lb/> bannum nostrum persoluat </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94rb-1" rend="coloured"
            corresp="BK.193_6_inscriptio">De <lb/> liberis hominibus <seg type="numDenom"
               >Capitulum</seg><note type="editorial">gek. <mentioned>Ca</mentioned> ohne
               erkennbaren Kürzungsstrich</note>
            <seg type="num" n="21">21</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94rb-2" corresp="BK.193_6">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>E liberis hominibus qui <lb/> proprium non
            habent sed in terra <lb/> dominica resident vt propter <lb/> res alterius ad testimonium
            <lb/> non recipiantur Coniurato<lb break="no"/>res tamen aliorum liberorum <lb/> hominum
            ideo esse possunt <lb/> quia liberi sunt . Illi vero qui <lb/> et proprium habent et
            tamen <cb n="94va"/> in terra dominica resident propter hoc <lb/> non abiciantur quia in
            terra do<lb break="no"/>minica resident sed propter <lb/> hoc ad testimonium recipi<lb
               break="no"/>antur quia proprium habent </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94va-1" rend="coloured"
            corresp="BK.193_7_inscriptio">Item <lb/> de liberis hominibus </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94va-2" corresp="BK.193_7">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>Olumus <lb/> atque iubemus vt missi <lb/>
            nostri diligenter inquirant <lb/> quanti liberi homines in singu<lb break="no"/>lis
            comitatibus maneant <lb/> hinc vero ea diligencia <lb/> et hec ratio examinetur <lb/>
            per singulas centenas vt <lb/> veraciter sciant illos atque <lb/> Describant qui in
               <sic>excercitalem</sic>
            <lb/> ire possunt expeditionem <lb/> ac Deinde videlicet secundus <lb/> ordo de his qui
            per se ire <lb/> non possunt vt duo tercio <lb/> adiutorium <expan>preparent</expan> et
               <expan>qui</expan>
            <lb/> necdum fidelitatem nobis <lb/> promiserunt cum sacramento <lb/> nobis fidelitatem
            promittere <lb/> faciatis </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94va-3" rend="coloured"
            corresp="BK.193_8_inscriptio">de fagdis cohercendis <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94va-4" corresp="BK.193_8">
            <seg type="initial">D</seg>E fagdis cohercendis <lb/> obseruetur et teneatur <lb/> quod
            in capitulari nostro in <lb/> libro IIII XX <add><choice>
                  <abbr>c</abbr>
                  <expan>capitulo</expan>
               </choice></add><metamark function="insertion"/> continetur <lb/> Si quis aliqua
               necessi<lb break="no"/>tate cogente homicidium <lb/>
            <expan>commisit</expan> comes in cuius <lb/> ministerio res perpetrata est <lb/> et
               <expan>compositionem</expan> soluere <lb/> et faigda per sacramentum <lb/> pacificare
            faciat quodsi <lb/> vna pars ei ad hoc con<lb break="no"/>sentire noluerit id est <lb/>
            aut ille qui homicidium <lb/>
            <expan>commisit</expan> aut is qui <expan>compo<cb n="94vb" break="no"/>sitionem</expan>
            recipere debet fa<lb break="no"/>ciat illum qui ei contumax <lb/> fuerit ad
               <expan>presenciam</expan> nostram <lb/> venire vt eum ad tempus <lb/> quod nobis
            placuerit in exi<lb break="no"/>lio mittamus donec ibi <lb/> castigetur vt comiti suo
            <lb/> inobediens esse vlterius non <lb/> audeat et maius damnum <lb/> inde non accrescat </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.189"/>
         <ab corresp="BK.189_a_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-1">
            <seg type="numDenom">Capitulum<note type="editorial">gek. <mentioned>Ca</mentioned> ohne
                  erkennbaren Kürzungsstrich</note></seg>
            <seg type="num" n="24">24</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-2" corresp="BK.189_a BK.189_b">
            <milestone unit="span" corresp="BK.189_a" spanTo="#paris-bn-lat-4631-94vb-2_1"/>
            <seg type="initial">U</seg>Olumus vt tale con<lb break="no"/>iectum missi nostri
            <lb/>accipiant quia per missati<lb break="no"/>cum suum perrexerint . hoc est <lb/>
            vnusquisque accipiat pa<lb break="no"/>nes XL frisingas . II . por<lb break="no"/>cellos
            aut agnum . I . pul<lb break="no"/>los . IIII . oua XX . vinum <lb/>
            <choice>
               <abbr>sext</abbr>
               <expan>sextarios</expan>
            </choice> VIII . ceruisa <choice>
               <abbr>mod</abbr>
               <expan>modios </expan>
            </choice>
            <lb/> II . annona <choice>
               <abbr>mod</abbr>
               <expan>modios </expan>
            </choice> II . et <lb/><choice>
               <abbr>qn</abbr>
               <expan>quando</expan>
            </choice> prope sunt de illorum <lb/>domi<mod>b</mod>us nullum accipiant <lb/> coniectum
               <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-2_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.189_b" spanTo="#paris-bn-lat-4631-94vb-2_2"/> Volumus
            etiam vt <lb/><date>octauas pasche</date> incipiant <lb/>suam agere legationem episco<lb
               break="no"/>pi vero suum habere debent <lb/>conuentum <date><choice>
                  <abbr>octab</abbr>
                  <expan>octabas</expan>
               </choice> penthecosten</date>
            <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-2_2"/>
         </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.188"/>
         <ab corresp="BK.188_5_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-3"
            rend="coloured"><seg type="num" n="25">25</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-4"
            corresp="BK.188_5 BK.187_a BK.187_inscriptio_1 BK.187_b">
            <milestone unit="span" corresp="BK.188_5" spanTo="#paris-bn-lat-4631-94vb-4_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>Olumus atque iubemus <lb/> vt missi nostri
               diligen<lb break="no"/>ter inquirant quanti liberi <lb/> homines in singulis comi<lb
               break="no"/>tatibus maneant <expan>qui</expan> pos<lb break="no"/>sint expeditionem
               excer<lb break="no"/>citalem facere nobisque per <lb/> breuem eorum summa deferant
            <lb/> Et qui necdum fidelitatem <lb/> nobis promiserunt cum sacra<lb break="no"/>mento
            nobis fidelitatem <lb/> promittere faciant . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-4_1"/>
            <milestone unit="capitulare" n="BK.187"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.187_a" spanTo="#paris-bn-lat-4631-94vb-4_2"/>dicendum
               <cb n="95ra"/> est illis quia necesse est vt <lb/> intelligamus omnes
               <expan>communiter</expan>
            <lb/> quare <choice>
               <abbr>piclm</abbr>
               <expan>periculum</expan>
            </choice> nobis immi<lb break="no"/>neat in eo maxime quod in <lb/> nostra negligencia
            tanta <lb/> et talia per quem deus ostendit <lb/> potuit et honor et hone<lb break="no"
            />stas regni decrescere Adhuc <lb/> etiam alium intellectum habe<lb break="no"/>mus
            negligenciam ex priori <lb/> occasione natam id est quod <lb/> ipsa legatio non ita
            peracta <lb/> fuit sicut ipsa necessitas <lb/> deposcat quamquam ex parte vos <lb/>
            dicatis nos materiam in eo <lb/> dedisse quod non per omnia ad <lb/> hanc necessitatem
               inquiren<lb break="no"/>dam plenam vobis dedisse<lb break="no"/>mus
            <mod>i</mod>ussionem ideo summopere <lb/> tractandum est quomodo domino <lb/> adiuuante
            et in <expan>presenti</expan> de his <lb/> que per negligenciam et in <lb/> curiam
            deprauata sunt cor<lb break="no"/>rigantur et ne vltra talia <lb/> fiant sollicite
            caueatur <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-4_2"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.187_inscriptio_1"
               spanTo="#paris-bn-lat-4631-94vb-4_3"/> Post hec socii denominandi <lb/> sunt et tunc
            qualis debeat <lb/> esse legatio iniungenda est <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-4_3"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.187_b" spanTo="#paris-bn-lat-4631-94vb-4_4"/> Primo
               iniun<mod>g</mod>endum est missis <lb/> vt hoc omnimodis caueant <lb/> ne populo in
            eorum profectione <lb/> oneris sint ne forte quibus <lb/> subuenire debuerint afflic<lb
               break="no"/>tionem inferant <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-94vb-4_4"/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.187_c_inscriptio" type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-95ra-1"
            rend="coloured">
            <seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <seg type="num" n="26">26</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-95ra-2"
            corresp="BK.187_c BK.187_inscriptio_2 BK.187_d BK.187_inscriptio_3 BK.187_e">
            <milestone unit="span" corresp="BK.187_c" spanTo="#paris-bn-lat-4631-95ra-2_1"/>
            <seg type="initial">U</seg>T primo nostram populo <lb/> voluntatem et studium <lb/> et
            qua intencione a nobis <lb/> sint directi per nostrum scrip<lb break="no"/>tum nuncient
            . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-95ra-2_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.187_inscriptio_2"
               spanTo="#paris-bn-lat-4631-95ra-2_2"/> Instruendi etiam <lb/> sunt quid inquirant .
               <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-95ra-2_2"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.187_d" spanTo="#paris-bn-lat-4631-95ra-2_3"/> In
            primis <lb/> hoc maxime inquirant <cb n="95rb"/> quomodo hi qui populum re<lb break="no"
            />gere debent vnusquisque in <lb/> suo ministerio se custoditum <lb/> habeat vt que bene
            faciendo <lb/>
            <expan>graciarum</expan> actione digni sunt <lb/> cognoscamus Qui vero <lb/>
            correctionem et increpa<lb break="no"/>tionem pro eorum negligenciis <lb/> merentur
            omnimodis nobis <lb/> manifestati fiant . <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-95ra-2_3"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.187_inscriptio_3"
               spanTo="#paris-bn-lat-4631-95ra-2_4"/> Inquisitio <lb/> autem hoc modo fiat <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-95ra-2_4"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.187_e" spanTo="#paris-bn-lat-4631-95ra-2_5"/> Eli<lb
               break="no"/>gantur per singulos co<lb break="no"/>mitatus qui meliores et <lb/>
            veratiores sunt et si ali<lb break="no"/>quis inuentus fuerit de ip<lb break="no"/>sis
            qui fidelitatem promissam <lb/> adhuc nobis non habeat <lb/> promittat et tunc instru<lb
               break="no"/>endi sunt qualiter ipsam fidem <lb/> erga nos soluere debeant <lb/> Id
            est vt <expan>quicumque</expan> ex his <lb/> talem causam sit in illis <lb/> rectoribus
            et diuersis ministris <lb/> qui populus regere et serua<lb break="no"/>re debent de
            quibus inter<lb break="no"/>rogati fuerint que ad po<lb break="no"/>puli dampnum et
            tormentum <lb/> pertinet et propter hoc nobis <lb/> periculum anime euenire pos<lb
               break="no"/>sit Et in oratione omnino <lb/> si saluam voluerit suam fi<lb break="no"
            />dem et promissionem habere <lb/> manifestum faciat Et si post <lb/> talem
               <expan>ammonitionem</expan> et con<lb break="no"/>stitucionem aliter quam se ve<lb
               break="no"/>ritas habeat dixisse <lb/> aliquis <expan>deprehensus</expan> fuerit
            <lb/> sciat se inter fideles esse <lb/> reputandum <anchor
               xml:id="paris-bn-lat-4631-95ra-2_5"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-95rb-1" corresp="BK.187_inscriptio_4"
            rend="coloured">Hec sunt <cb n="95va"/> capitula que volumus vt di<lb break="no"
            />ligenter inquirant <seg type="numDenom">Capitulum</seg><note type="editorial">gek.
                  <mentioned>Ca</mentioned> ohne erkennbaren Kürzungsstrich</note> . <seg type="num"
               n="1">I</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-95va-1" corresp="BK.187_f">
            <seg type="initial">P</seg>Rimo de episcopis quomodo <lb/> suum ministerium expleant
            <lb/> et qualis sit illorum conuer<lb break="no"/>satio vel quomodo ecclesias <lb/> et
            clerum sibi <expan>commissum</expan>
            <lb/> ordinatum habeant atque di<lb break="no"/>spositum vel in quibus re<lb break="no"
            />bus maxime studeant <lb/> in spiritalibus videlicet <lb/> aut in
               <expan>secularibus</expan> negoci<lb break="no"/>is Deinde quales sint ad<lb
               break="no"/>iutores ministerii eorum id <lb/> est corepiscopi archidyaco<lb
               break="no"/>ni vicedomini et <expan>presbiteri</expan> per <lb/> parrochias eorum
            quale scilicet <lb/> studium habeant in doctrina <lb/> vel qualem famam habeant <lb/>
            secundum veritatem in populo <lb/> Similiter de omnibus monaste<lb break="no"/>riis
            inquirant iuxta vnius<lb break="no"/>cuiusque qualitatem et pro<lb break="no"/>fessionem
            Similiter et de <lb/> ceteris ecclesiis nostra auc<lb break="no"/>toritate in beneficio
            datis <lb/> vtrum episcopi in circumeundo <lb/> parrochias suas ceteras <lb/> minores
            ecclesias grauent <lb/> aut populo oneri sint Et <lb/> si ab ipsis aut a ministris <lb/>
            eorum indebita exempta <lb/> a <expan>presbiteris</expan> exigantur Simili <lb/> modo de
            comitibus inquirant <lb/> quale studium de suo ha<lb break="no"/>beant ministerio vt
               <expan>qui</expan> bene <lb/> exinde facit cognosce<lb break="no"/>mus si aliter
            facit et hoc <lb/> nosse omnino volumus <cb n="95vb"/> Id est Si populus per suam ne<lb
               break="no"/>gligenciam et desidiam <lb/> iusticia et pace careat . <lb/> Aut si ipse
            sciens aliquid <lb/> iniuste factum habeat De<lb break="no"/>inde ergo quales mini<lb
               break="no"/>stros habeat ad populum re<lb break="no"/>gendum vel missos vtrum <lb/>
            iuste in ipsis ministeriis <lb/> agant aut consenciente vel <lb/> negligente comite a
               ve<lb break="no"/>ritate et iusticia declinent <lb/> Que persone vel quibus <lb/>
            causis culpabiles ad <expan>pre<lb break="no"/>senciam</expan> nostram venire debent
            <lb/> isti veniant si talibus culpis <lb/> et criminibus <expan>deprehensi</expan>
               fue<lb break="no"/>rint quales inferius anno<lb break="no"/>tate sunt </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.188_1"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="paris-bn-lat-4631-95vb-1" rend="coloured"
            corresp="BK.188_1_inscriptio"> de rebus ecclesiasticis <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-95vb-2" corresp="BK.188_1 BK.188_2">
            <milestone unit="span" corresp="BK.188_1" spanTo="#paris-bn-lat-4631-95vb-2_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>Olumus vt res ecclesia<lb break="no"/>stice
            eo modo contine<lb break="no"/>antur sicut res ad fiscum <lb/> nostrum contineri solent
            vsque <lb/> dum nos ad generale placi<lb break="no"/>tum nostrum cum fidelibus nostris
            <lb/> inuenerimus et constitueri<lb break="no"/>mus qualiter in futurum de <lb/> his
            fieri debeat <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-95vb-2_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.188_2" spanTo="#paris-bn-lat-4631-95vb-2_2"/> ITem
               vo<lb break="no"/>lumus vt omnis inquisitio <lb/> que de rebus ad ius fisci <lb/>
            nostri pertinentibus facienda <lb/> est non per testes qui producti <lb/> fuerint sed
            per illos qui in <lb/> eo comitatu mel<mod>io</mod>res et <lb/> veratiores esse
               cognoscun<lb break="no"/>tur per illorum testimonium <lb/> inquisitio fiat et iuxta
            quod <lb/> illi testificati fuerint vel <lb/> contineantur vel reddantur<note
               type="editorial">Danach Blattverlust.</note>
            <cb n="96ra"/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-95vb-2_2"/>
         </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.142"/>
         <ab type="text" xml:id="paris-bn-lat-4631-96ra-1" corresp="BK.142_10 BK.142_11 BK.142_12"
               ><milestone unit="span" corresp="BK.142_10" spanTo="#paris-bn-lat-4631-96ra-1_1"
               />facientes<note type="editorial">Wegen vorangehenden Blattverlustes setzt der Text
               von BK 142 c. 10 hier fragmentarisch ein.</note> habuerunt ita et <lb/>omnes qui
               <rs>lege salica</rs> viuunt <lb/>inantea habeant et faciant <lb/>
            <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-96ra-1_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.142_11" spanTo="#paris-bn-lat-4631-96ra-1_2"/>et hoc
            iudicauerunt vt si <lb/>seruus cartam ingenuitatis <lb/>attulerit domino serui ipsam
            <lb/>cartam falsare liceat <anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-96ra-1_2"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.142_12" spanTo="#paris-bn-lat-4631-96ra-1_3"/>Et
            <lb/>hoc iudicauerunt vt omnes <lb/>qui alteri aliquid querit <lb/>licenciam habeat
            prius sua <lb/>testimonia producere contra <lb/>eum Et si ille cui queritur <lb/>dixerit
            quod legibus teneat <lb/>ea que tenet et talia sunt <lb/>testimonia que hoc vera<lb
               break="no"/>citer affirmare possit iu<lb break="no"/>dicauerunt vt huius rei ve<lb
               break="no"/>ritas secundum <choice>
               <abbr>cap</abbr>
               <expan>capitula</expan>
            </choice> . <rs type="person">domni im<lb break="no"/>peratoris</rs>
            <expan>que</expan> prius pro lege <lb/>tenenda constituit rei veri<lb break="no"/>tas
               <expan>comprobetur</expan><anchor xml:id="paris-bn-lat-4631-96ra-1_3"/>
         </ab>
      </body>
   </text>
</TEI>
