<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><?xml-model href="http://capitularia.uni-koeln.de/cap/publ/schemata/capitularia-msDesc-Transcription.rnc" type="application/relax-ng-compact-syntax"?><?xml-model href="http://capitularia.uni-koeln.de/cap/publ/schemata/capitularia.sch" type="application/xml"
schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="de" xml:id="heiligenkreuz-sb-217">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title type="main" xml:lang="ger">Heiligenkreuz, Stiftsbibliothek, 217</title>
            <title type="sub" xml:lang="ger">Beschreibung der Handschrift nach Mordek und
               Transkription der foll. 203r-v, 253r, 254r, 265r-282r, 282v-286r, 287r-288v,
               300v-304v, 310r-315v</title>
            <title type="sub" xml:lang="eng">Manuscript description according to Mordek and
               transcription of fols 203r-v, 253r, 254r, 265r-282r, 282v-286r, 287r-288v, 300v-304v,
               310r-315v</title>
            <respStmt>
               <persName key="KU">
                  <forename>Karl</forename>
                  <surname>Ubl</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Projektleitung</resp>
               <resp xml:lang="eng">Project lead</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="DT">
                  <forename>Dominik</forename>
                  <surname>Trump</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Transkription, Beschreibung und Auszeichnung nach TEI P5
                  Standard von foll. 204r-v, 253r, 254r, 265r-273r, 276r, 277r, 281v, 282v-283r,
                  284r-286r, 287r-288v, 300v-304v, 311v, 313r-315v</resp>
               <resp xml:lang="eng">Transcription, description and text encoding according to the
                  TEI P5 standard of fols 204r-v, 253r, 254r, 265r-273r, 276r, 277r, 281v,
                  282v-283r, 284r-286r, 287r-288v, 300v-304v, 311v, 313r-315v</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="SK">
                  <forename>Sören</forename>
                  <surname>Kaschke</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Transkription, Beschreibung und Auszeichnung nach TEI P5
                  Standard von foll. 203v-204r, 273v-282r, 283r-284r, 284v-285v, 310r-313r</resp>
               <resp xml:lang="eng">Transcription, description and text encoding according to the
                  TEI P5 standard of fols 203v-204r, 273v-282r, 283r-284r, 284v-285v,
                  310r-313r</resp>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen fol.
                  204r-v</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions fol 204r-v</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="SP">
                  <forename>Sarah</forename>
                  <surname>Patt</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen foll.
                  266v-273r, 276r, 277r, 281v, 282v</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions fols 266v-273r,
                  276r, 277r, 281v, 282v</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="SH">
                  <forename>Semih</forename>
                  <surname>Heinen</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen (foll. 253r,
                  254r, 265r-266r u. 266r-v = BK 157 cc. 1-4, 165 cc. 1-3 u. 165 cc. 4, 5 (Ansegis);
                  foll. 313r-315v = BK 157 cc. 3, 4, 6; BK 163 cc. 1, 4, 5, 8, 10; BK 165 c. 1
                  [Teil]-12); fol. 282v = BK 195 c. 1</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions (fols 253r, 254r,
                  265r-266r and 266r-v = BK 157 chs. 1-4, 165 chs. 1-3 and 165 chs. 4, 5 (Ansegis);
                  fols 313r-315v = BK 157 chs. 3, 4, 6; BK 163 chs. 1, 4, 5, 8, 10; BK 165 ch. 1
                  [part]-12); fol 282v = BK 195 ch. 1</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="GB">
                  <forename>Grigorii</forename>
                  <surname>Borisov</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen foll.
                  203v-204r, 273v-282r, 283r-284r, 284v-285v, 310r-313r</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions fols 203v-204r,
                  273v-282r, 283r-284r, 284v-285v, 310r-313r</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="BM">
                  <forename>Britta</forename>
                  <surname>Mischke</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Erste Überprüfung der Transkription und Ergänzungen fol.
                  287r-288v, 300v-304v</resp>
               <resp xml:lang="eng">First revision of transcription and additions fol. 287r-288v,
                  300v-304v</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="BM">
                  <forename>Britta</forename>
                  <surname>Mischke</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Zweite Überprüfung der Transkription und Ergänzungen fol. 203v-204v,
                  273v-282r, 283r-284r, 284v-285v, 310r-313r
               </resp>
               <resp xml:lang="eng">Second revision of transcription and additions fol. 203v-204v,
                  273v-282r, 283r-284r, 284v-285v, 310r-313r</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="JB">
                  <forename>Julia</forename>
                  <surname>Becker</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Zweite Überprüfung der Transkription und Ergänzungen foll.
                  266v-273r, 276r, 277r, 281v, 282v</resp>
               <resp xml:lang="eng">Second revision of transcription and additions fols. 266v-273r,
                  276r, 277r, 281v, 282v</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="SK">
                  <forename>Sören</forename>
                  <surname>Kaschke</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Zweite Überprüfung der Transkription und Ergänzungen foll. 253r,
                  254r, 265r-266v, 282v, 285v-286r, 287r-288v, 300v-304v, 313r-315v</resp>
               <resp xml:lang="eng">Second revision of transcription and additions fols 253r, 254r,
                  265r-266v, 282v, 285v-286r, 287r-288v, 300v-304v, 313r-315v</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="FF">
                  <forename>Franz</forename>
                  <surname>Fischer</surname>
                  <affiliation>Cologne Center for eHumanities (CCeH), Universität zu
                     Köln</affiliation>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Datenmodellierung</resp>
               <resp xml:lang="eng">Data Modelling</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="CR">
                  <forename>Clemens</forename>
                  <surname>Radl</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Kodierung von Mordek, Bibliotheca in TEI, Vorbereitung für
                  Übergabe an Capitularia</resp>
               <resp xml:lang="eng">TEI encoding of Mordek, Bibliotheca, preparation of data</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <persName key="DS">
                  <forename>Daniela</forename>
                  <surname>Schulz</surname>
               </persName>
               <resp xml:lang="ger">Technische Umsetzung, Generierung der
                  Handschriftenbeschreibungen aus Mordek, Bibliotheca</resp>
               <resp xml:lang="eng">technical support, generating of manuscript description
                  according to Mordek, Bibliotheca</resp>
            </respStmt>
            <funder>Akademie der Wissenschaften und Künste Nordrhein-Westfalen</funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>
               <persName>Karl Ubl</persName>
               <orgName xml:lang="ger">Historisches Institut, Lehrstuhl für Geschichte des
                  Mittelalters, Universität zu Köln</orgName>
               <orgName xml:lang="eng">History Department, Chair for Medieval History, Cologne
                  University</orgName>
               <address xml:lang="ger">
                  <addrLine>Albertus-Magnus-Platz</addrLine>
                  <addrLine>50923 <settlement>Köln</settlement>
                  </addrLine>
                  <addrLine>Philosophikum Raum 4.108</addrLine>
                  <addrLine>0221-470 2717</addrLine>
                  <country>Deutschland</country>
               </address>
               <address xml:lang="eng">
                  <addrLine>Albertus-Magnus-Platz</addrLine>
                  <addrLine>50923 <settlement>Cologne</settlement>
                  </addrLine>
                  <addrLine>Philosophikum Room 4.108</addrLine>
                  <addrLine>+49 221-470 2717</addrLine>
                  <country>Germany</country>
               </address>
            </publisher>
            <availability>
               <p xml:lang="ger">Die Inhalte sind frei zugänglich und nicht-kommerziell. Einige
                  Digitalisate und Texte sind aus rechtlichen Gründen jedoch Mitarbeitern
                  vorbehalten.</p>
               <p xml:lang="eng">Content is freely available on a non-commercial basis. Some digital
                  images and texts are only available to staff due to copyright issues.</p>
            </availability>
            <date when="2015-08-25">25.08.2015</date>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc>
               <msIdentifier>
                  <settlement>Heiligenkreuz</settlement>
                  <repository>Stiftsbibliothek</repository>
                  <idno>217</idno>
                  <msName/>
                  <altIdentifier type="former">
                     <settlement/>
                     <repository/>
                     <idno/>
                     <note type="date">
                        <date/>
                     </note>
                  </altIdentifier>
                  <altIdentifier type="siglum">
                     <idno>He</idno>
                     <note/>
                  </altIdentifier>
               </msIdentifier>
               <head>
                  <title type="main">Heiligenkreuz, Stiftsbibliothek, 217</title>
                  <origDate notAfter="1000" notBefore="0981">10. Jh., Ende</origDate>
                  <origPlace
                     ref="http://d-nb.info/gnd/4253632-7 http://viaf.org/viaf/235489154 http://viaf.org/viaf/235105531"
                     > Südostdeutschland</origPlace>
               </head>
               <msContents>
                  <summary>
                     <p>Die Hss. Heiligenkreuz 217 und <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="paris-bn-lat-3878">Paris Lat. 3878</ref> führen sich nach Kottje
                        1980, S. 54 auf dieselbe Vorlage zurück, in der Hansen eine Kopie des Cod.
                           <ref type="internal" subtype="mss" target="muenchen-bsb-lat-3853">München
                           Lat. 3853</ref> sieht.</p>
                     <p>Die Einteilung der Münchener Hs. in fünf Teile (<hi rend="italic">I</hi>:
                        Lagen 1-7 [= foll. 1 ff.]; <hi rend="italic">II pars</hi>: Lagen 8-15 [=
                        foll. 57 ff.]; <hi rend="italic">III pars</hi>: Lagen 16-23 [= foll. 121
                        ff.]; <hi rend="italic">IIII</hi>: Lagen 24-32 [= foll. 183 ff.]; <hi
                           rend="italic">V</hi>: Lagen 33-40 [= foll. 256 ff.]) spiegelt sich
                        insofern in Cod. Heiligenkreuz wider, als hier analog zu den <hi
                           rend="italic">partes</hi>-Grenzen neue Lagen mit den gleichen Worten
                        beginnen (foll. 30, 82, 145, 205, 276), und zwar unter Streckung des Textes
                        oder mit Leerraum am Ende der vorhergehenden Lagen. Cod. Heiligenkreuz 217
                        wurde also offenbar an jenem südostdeutschen Ort verfertigt, wo sich der
                        Monacensis bzw. seine Abschrift im endenden 10. Jahrhundert befand.</p>
                     <p>Zum inneren Aufbau der Sammlung und zur Handschriftenfiliation siehe auch
                        die Beschreibung des Cod. München Lat. 3853.</p>
                  </summary>
                  <msItem n="1">
                     <p>
                        <locus>1-29v</locus> Inhaltsverzeichnis zur Hs. bis c. 22 der
                        72-Kapitel-Sammlung (foll. 314v-315r); darin als etwas jüngeres Addendum von
                        anderer Hand: </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="2">
                     <p>
                        <locus>-- 5v-6v</locus> Stephan V. an Svatopluk I., JL 3407 (a. 885) (ed.
                        Wattenbach, Beiträge zur Geschichte der christlichen Kirche, S. 43-47; D.
                        Bartonková, L. Havlík u.a., Magnae Moraviae fontes historici 3: Diplomata,
                        Epistolae, Textus historici varii [Opera Universitatis Purkynianae Brunensis
                        Facultas Philosophica 134, Brno 1969], Nr. 101, S. 215-225); foll. 5v-6v nur
                        der erste Teil, die Fortsetzung unten foll. 78r-81r gehört hierher. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="3">
                     <p>
                        <locus>30r</locus> Leer. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="4">
                     <p>
                        <locus>30v-45r</locus> Halitgar von Cambrai, Paenitentiale: Prolog <hi
                           rend="italic">DIVERsitas culparum</hi> (als Bestandteil des Excarpsus
                        Cummeani ed. Schmitz, Bußbücher 2, S. 599-601), Praefatio bis <hi
                           rend="italic">canonum ęstimare</hi> und letzter Satz von Buch II (<hi
                           rend="italic">Nunc iam qualiter - libello inserendum</hi>), Bücher III
                        bis V, aber ohne IV, 1-2 und nur bis V, 17 <hi rend="italic">sine animo
                           nequeat</hi> (in der Hs. als Bücher <hi rend="italic">I-III</hi>
                        gezählt), mit Capitulationes (Migne, PL 105, Sp. 653 C - 657 B und 678 A,
                        Sp. 677 B - 690 D). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="5">
                     <p>
                        <locus>45r-50v</locus> Paenitentiale mixtum Pseudo-Bedae-Egberti bis <hi
                           rend="italic">Uolo. Dices ei</hi>, dazu am Anfang das auf Beda
                        umformulierte Vorwort Halitgars zu seinem 6. Buch (Schmitz, Bußbücher 2, S.
                        679 - S. 683 Z. 12; Praefatio Halitgarii: Migne, PL 105, Sp. 693 f.).
                        Fortsetzung fol. 53r, wie schon aus dem fast zeitgleichen Vermerk
                        hervorgeht: <hi rend="italic">quod hic</hi> (<hi rend="italic">hic</hi> über
                        der Zeile) <hi rend="italic">deest post duo folia inuenies eadem greca
                           littera notatum</hi> (Verweiszeichen: griechisches Xi). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="6">
                     <p>
                        <locus>51r-53r</locus> (Von anderer Hand) <hi rend="italic">INCIPIT
                           AMMONICIO ET EXORTACIO EPISCOPALIS</hi> (ed. Zagiba, Der Kodex 217 der
                        Stiftsbibliothek Heiligenkreuz, S. 69-71). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="7">
                     <p>
                        <locus>53r-63r</locus> Fortsetzung von fol. 50v (nach sechs [radierten?]
                        Zeilen fol. 53r unten mit <hi rend="italic">DOMINUS SIT TIBI ADIUTOR ET
                           PROTECTOR</hi> einsetzend): Paenitentiale mixtum Pseudo-Bedae-Egberti mit
                        den angehängten fünf Kanones wohl aus Hohenaltheim (a. 916) und Tribur (a.
                        895) (Versio vulgata); wegen Blattverlusts nach fol. 54 Lücke zwischen
                        Capitulatio c. 12 und dem Schluß von XXI, 3 (vorhanden ab <hi rend="italic"
                           >quoque die pro se</hi>) (ed. Schmitz, Bußbücher 2, S. 683 Z. 12 - S. 684
                        Z. 9, S. 693 Z. 4 - S. 701). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="8">
                     <p>
                        <locus>63r-76r</locus> Hrabanus Maurus, Paenitentiale ad Heribaldum, bis c.
                        11 <hi rend="italic">ad corinthios scribit dicens</hi> (Migne, PL 110, Sp.
                        467 C - 481 B). Fortsetzung fol. 82r (spätmittelalterlicher Verweis). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="9">
                     <p>
                        <locus>76r</locus> (Von anderer Hand nachgetragen) Edikt Herzog Boleslavs
                        II. für Bischof Adalbert von Prag (a. 992) (u. a. ed. Wattenbach, Beiträge
                        zur Geschichte der christlichen Kirche, S. 51; G. Friedrich, Codex
                        diplomaticus et epistolaris regni Bohemiae 1 [Prag 1904-1907] S. 43 Nr. 37).
                     </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="10">
                     <p>
                        <locus>76v</locus> Leer. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="11">
                     <p>
                        <locus>77r-v</locus> (Falsche Position des Blattes?) Predigt <hi
                           rend="italic">Quia semel uestrę caritatis - uiuit et regit</hi> (nach
                        Schmitz, Bußbücher 2, S. 207 Anm. 1 Nr. 13 „ein Fragment unbekannter
                        Provenienz“; Transkription bei Hansen, Die Rechtscorpora, S. 32-35). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="12">
                     <p>
                        <locus>78r-81r</locus> (Von derselben Nachtragshand wie foll. 5v-6v) Zweiter
                        Teil des Schreibens Stephans V. an Svatopluk I., JL 3407 (a. 885); der Text
                        wäre korrekt nach fol. 6 zu plazieren, ist aber nach Ausweis der etwas
                        jüngeren Lagenzählung schon früh an diese Stelle geraten. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="13">
                     <p>
                        <locus>81v</locus> Leer. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="14">
                     <p>
                        <locus>82r-93v</locus> Hrabanus Maurus, Paenitentiale ad Heribaldum,
                        Fortsetzung von fol. 76r (Migne, PL 110, Sp. 481 B - 494 C; dazu der in der
                        Teiledition MGH Epp. 5, S. 514 berücksichtigte Schluß). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="15">
                     <p>
                        <locus>94r</locus> Capitulatio zu den nachfolgenden Texten bis
                        einschließlich Konzil von Mainz (a. 852), c. 10 (fol. 106r). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="16">
                     <p>
                        <locus>94r-101r</locus> Brief des Hrabanus Maurus an Chorbischof Reginbald
                        von Mainz, Ep. 30 (MGH Epp. 5, S. 448-454). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="17">
                     <p>
                        <locus>101v-104v</locus> Brief des Hrabanus Maurus an Bischof Humbert von
                        Würzburg, Ep. 29 (MGH Epp. 5, S. 445-448). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="18">
                     <p>
                        <locus>104v-105v</locus> Libellus responsionum Gregors I. an Augustinus von
                        Canterbury, JE 1843, c. 5 (numeriert als <hi rend="italic">VIIII</hi>) (MGH
                        Epp. 2, S. 335 f.). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="19">
                     <p>
                        <locus>105v-106r</locus>
                        <hi rend="italic">X-XI</hi> - <title corresp="BK.249">Concilium
                           Moguntinum</title> (a. 852), cc. 9 und 10:<hi rend="italic"> De his qui
                           infantem suum oppresserit. Si quis infantem suum incaute oppresserit
                           -</hi> (unleserlich) <hi rend="italic">peruenire confidat</hi> (MGH
                        Capit. 2, Nr. 249, S. 189 Z. 1-13; MGH Conc. 3, S. 247 Z. 1 - S. 248 Z. 3).
                        Die Annales Fuldenses melden die Bestätigung der Mainzer Beschlüsse durch
                        König Ludwig den Deutschen, siehe Cod.<ref type="internal" subtype="mss"
                           target="bamberg-sb-can-2"> Bamberg Can. 2</ref>. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="20">
                     <p>
                        <locus>106r-152v</locus> Nach der Inskription <hi rend="italic"
                           >Incipiunt</hi> (<hi rend="italic">un</hi> über der Zeile) <hi
                           rend="italic">capitula SINODI UUORMACENSIS</hi>: Sammlung von 178 (de
                        facto 181) Kapiteln mit vorangestellter Capitulatio, Kanones des Konzils von
                        Worms (a. 868) und kanonistisch-patristischen Anhängen (Capitula I Theodulfs
                        von Orléans, Capitula I und II Hinkmars von Reims u. a.), vgl. die
                        ausführliche Analyse von Krause, Die Münchener Handschriften 3851. 3853, S.
                        96 ff.; Hansen, Die Rechtscorpora, S. 37-41, mit zusätzlichen
                        Identifikationen. Dieselbe Komposition findet sich auch in dem neuzeitlichen
                        Cod. Dresden, Sächsische Landesbibliothek, A 157 (18. Jh.; Vorbesitzer
                        Johann Andreas Schmidt [† 1726], vgl. Hartmann, Konzil von Worms 868, S. 25
                        Anm. 43). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="21">
                     <p>
                        <locus>152v-182v </locus>77-Kapitel-Sammlung mit einigen bislang nicht
                        identifizierten Texten (vgl. die Angaben bei Fournier P. 1931, S. 277-280
                        und Hansen, Die Rechtscorpora, S. 41-58). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="22">
                     <p>
                        <locus>182v-183r</locus> Drei Kanones von Mainz, Arles und Tours (a. 813)
                           <hi rend="italic">De pace ecclesiarum,</hi> wie in Cod.<ref
                           type="internal" subtype="mss" target="berlin-sb-lat-qu-931"> Berlin Lat.
                           qu. 931</ref>, fol. 89r (und Kopie Cod.<ref type="internal" subtype="mss"
                           target="muenchen-bsb-lat-6360"> München Lat. 6360</ref>). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="23">
                     <p>
                        <locus>183r-184r</locus> Lex Baiuvariorum (Klasse H), Prolog (MGH LL nat.
                        Germ. 5, 2, S. 198-203; Sigle sCr [= H 4 in der Edition Merkels]; zur Hs. S.
                        188). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="24">
                     <p>
                        <locus>184r-203v</locus> Lex Alamannorum (Klasse B), Titelverzeichnis und
                        Text (MGH LL nat. Germ. 5, 1, S. 54-156; Hs. nicht berücksichtigt, da S. 15
                        verwechselt mit Cod.<ref type="internal" subtype="mss"
                           target="muenchen-bsb-lat-4115"> München Lat. 4115</ref> [B 14], der aus
                        dem Stift Hl. Kreuz, Augsburg, stammt [als A 2 bei Lehmann - Eckhardt S. 12
                        behandelt], nicht aus Heiligenkreuz, Österreich). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="25">
                     <p>
                        <locus>203v-204r</locus>
                        <title corresp="BK.68">Capitula ad legem Baiuvariorum addita</title> (a.
                           803?):<hi rend="italic"> Capitula quę domnus karolus serenissimus
                           imperator addere iussit ut pannum ipsius quislibet irrumperet componere
                           debeat. Vt ecclesię uiduę orfani vel minus potentes - si dignus fuerit
                           deducatvr</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 68, S. 157 Z. 31 - S. 158 Z. 13). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="26">
                     <p>
                        <locus>204r-v</locus>
                        <title corresp="BK.134">Capitula legi addita</title> (a. 816), cc. 1 und 2:
                           <hi rend="italic">Si quis cum altero de qualibet causa - pater ei suus
                           dereliquerit </hi>(MGH Capit. 1, Nr. 134, S. 268 Z. 3-27).<lb/>Auf neuer
                        Lage beginnt: </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="28">
                     <p>
                        <locus>205r-265r</locus>
                        <title corresp="BK.183">Ansegisi abbatis capitularium collectio</title>
                        (Klasse A), Praefatio, Bücher 1-4 (MGH Capit. 1, S. 394-446); korrekte
                        Blattfolge der 33. Lage: 236, 240-242, 237-239, 243. Zusatz am Ende von Buch
                        1: </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="29">
                     <p>
                        <locus>-- 227r</locus> Siricius, JK 255, c. 4 (hier wie in der Capitulatio
                        mitgezählt und rubriziert) (MGH Capit. 1, S. 413 Z. 37-40, Anm. d) (in
                        regestenhafter Verkürzung schon Admonitio generalis, c. 51 [= Ansegis 1,
                        51]). <lb/>Außerdem ist wie in Cod.<ref type="internal" subtype="mss"
                           target="muenchen-bsb-lat-3853"> München Lat. 3853</ref> nach Ansegis 4,
                        26 Appendix 2, 3 eingeschoben (MGH Capit. 1, S. 447 f.), und wie im
                        Monacensis bestehen Ansegis 4, 73 und 74 jeweils nur aus Incipit und
                        Rückverweis auf die (nahezu) identischen Kapitel 4, 24 und 23. Geblieben
                        sind auch die <hi rend="italic">require</hi>-Vermerke in den Capitulationes
                        nach Ansegis 2, 15 und 3, 41 sowie die Rubriken in den Capitulationes nach
                        Ansegis 4, 71 und 74. Damit ist ein Teil der bis fol. 266v anschließenden
                        Kapitularienexzerpte gemeint, die einer Ansegis-Vorlage wie Codd. <ref
                           type="internal" subtype="mss" target="berlin-sb-lat-qu-931">Berlin Lat.
                           qu. 931</ref> und <ref type="internal" subtype="mss"
                           target="muenchen-bsb-lat-6360">München Lat. 6360</ref> entstammen. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="30">
                     <p>
                        <locus>265r-v</locus>
                        <hi rend="italic">De primo lib[e]ro. capil. LXXV</hi> (wohl korr. aus <hi
                           rend="italic">LXXVIIII</hi>), <hi rend="italic">LXXVI-LXXVIII</hi> -
                           <title corresp="BK.157">Capitulare Olonnense</title> (a. 822/823), cc.
                        1-4, mit Rubriken: <hi rend="italic">De monasteria et baptismales ecclesias.
                           Si quis episcopus aut propinquitatis affectu - seruituti subtantur</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 157, S. 316 Z. 29 - S. 317 Z. 10); die Zählung schließt
                        sich, offenbar gegen die Vorlage, Ansegis 4, 74 an. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="31">
                     <p>
                        <locus>265v-266r</locus>
                        <hi rend="italic">DE SECVNDO LIBELLO. CAP.</hi> (danach radiert <hi
                           rend="italic">XVI-XVII</hi>; am Rand etwas später:) <hi rend="italic"
                           >LXXVIIII-LXXXI</hi> - <title corresp="BK.165">Capitulare Olonnense
                           mundanum</title> (a. 825), cc. 1-3 (c. 3 mit Rubrik): <hi rend="italic"
                           >Statuimus ut liberi homines qui tantum proprietatis habent - non
                           minoretur utilitas</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 165, S. 329 Z. 33 - S. 330 Z.
                        13). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="32">
                     <p>
                        <locus>266r</locus>
                        <title corresp="BK.167">Capitula Francica</title> wohl Ludwigs des Frommen,
                        c. 1: <hi rend="italic">Vt nullus testis supra uestituram aui et patris
                           nostri suscipiatur </hi>(<hi rend="italic">-ci-</hi> über der Zeile) (MGH
                        Capit. 1, Nr. 167, S. 333 Z. 10). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="33">
                     <p>
                        <locus>266r</locus>
                        <hi rend="italic">De tercio libello. LXXXII </hi>(<hi rend="italic"
                           >LXXX</hi> korr.) - <title corresp="BK.201">Hlotharii capitulare
                           Papiense</title> (a. 832), c. 11: <hi rend="italic">Item de eadem.
                           Decernimus ut quisquis aliter testes - contendere recipiatur</hi> (MGH
                        Capit. 2, Nr. 201, S. 61 Z. 38 - S. 62 Z. 8). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="34">
                     <p>
                        <locus>266r-v</locus>
                        <hi rend="italic">In quartibus libello. LXXXIII-LXXXIIII</hi> - <title
                           corresp="BK.165">Capitulare Olonnense mundanum</title> (a. 825), cc. 4
                        und 5, mit Rubriken: <hi rend="italic">De fratribus. Precipimus de his
                           fratribus - bannum nostrum persoluat</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 165, S. 330
                        Z. 14-29). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="35">
                     <p>
                        <locus>266v</locus>
                        <hi rend="italic">CAPITVLO In capitularibus karoli. De mallo publico</hi> -
                           <title corresp="BK.183">Ansegisi abbatis capitularium collectio</title>
                        3, 57: <hi rend="italic">Vt in locis ubi mallos publicos - obseruandum esse
                           possit</hi> (MGH Capit. 1, S. 431). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="36">
                     <p>
                        <locus>266v-267v</locus> Capitulatio zur folgenden Kapitulariensammlung (33
                        gezählte Rubriken): <hi rend="italic">Incipiunt capitula quę luodouuicus
                           cesar et hlotharius imperator filius eius cum consensu eorum fidelium
                           dederunt. CAP. I. De liberis </hi>(<hi rend="italic">-e-</hi> über der
                        Zeile) <hi rend="italic">hominibus qui fidelitatem nondum domno impr.
                           promiserunt - XXXIII. Ut ministri qui tributa maiora accipiunt quam
                           constituta sint ministeria perdant.</hi> Die Rubriken sind den Kapiteln
                        auch im Text vorangestellt. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="37">
                     <p>
                        <locus>267v</locus>
                        <hi rend="italic"> CAP. I</hi> - <title corresp="BK.188">Capitulare
                           missorum</title> (a. 829), c. 4, mit Rubrik: <hi rend="italic">De liberis
                           hominibus qui imperatore nondum fidelitatem promiserunt. Volumus ut missi
                           nostri per totam legacionem - per cetera capitula peragere</hi> (MGH
                        Capit. 2, Nr. 188, S. 10 Z. 10-13). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="38">
                     <p>
                        <locus>267v-269r</locus>
                        <hi rend="italic">II-VIIII</hi> - <title corresp="BK.191">Capitulare
                           Wormatiense</title> (a. 829), mit Rubriken, aber ohne c. 8: <hi
                           rend="italic">De his qui sine consensu episcopi - ad palatium uenire
                           compellatur</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 191, S. 12 Z. 17 - S. 13 Z. 26, S. 13
                        Z. 30 - S. 14 Z. 13); c. 5 ohne die beiden Ansegis-Zitate, c. 6 direkt
                        anschließend und ohne eigene Kapitelzählung. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="39">
                     <p>
                        <locus>269r-v</locus>
                        <hi rend="italic">X - </hi><title corresp="Benedictus.Levita">Benedicti
                           Levitae capitularium collectio</title> 1, 279 (MGH LL 2, 2, S. 61). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="40">
                     <p>
                        <locus>269v-271r</locus>
                        <hi rend="italic">XI-XVII - </hi>
                        <title corresp="BK.193">Capitulare pro lege habendum Wormatiense</title> (a.
                        829), cc. 1-6, 8 (cc. 1, 5 und 8 gekürzt), mit Rubriken: <hi rend="italic"
                           >De homicidiis in ecclesiis uel in atriis commissis. De omicidiis in
                           ecclesiis - Si quis aliqua necessitate et rel.</hi> (MGH Capit. 2, Nr.
                        193, S. 18 Z. 2 - S. 19 Z. 35; S. 20 Z. 4 f.). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="41">
                     <p>
                        <locus>271r</locus>
                        <hi rend="italic">XVIII-XVIIII - </hi>
                        <title corresp="BK.188">Capitulare missorum</title> (a. 829), cc. 1 und 2,
                        mit Rubriken: <hi rend="italic">De rebus ecclesiasticis vt contineantur.
                           Volumus ut omnes res ecclesiasticę - uel contineantur uel reddantur</hi>
                        (MGH Capit. 2, Nr. 188, S. 9 Z. 36 - S. 10 Z. 4). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="42">
                     <p>
                        <locus>271r-273r</locus>
                        <hi rend="italic">XX-XXXI - </hi>
                        <title corresp="BK.192">Capitulare missorum Wormatiense</title> (a. 829),
                        mit Rubriken, aber ohne c. 12 (cc. 1 und 8 jeweils ohne Ansegis-Zitat): <hi
                           rend="italic">De beneficiis destructis. De beneficiis destructis hoc
                           obseruetur - et ministerium amittat</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 192, S. 14 Z.
                        35 - S. 16 Z. 23, S. 16 Z. 26 - S. 17 Z. 9); cc. 14 und 15 nicht numeriert.
                     </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="43">
                     <p>
                        <locus>273r-v</locus> Capitulatio zum folgenden Kapitular (19 gezählte
                        Rubriken): <hi rend="italic">I. De his qui in tercio genuclo coniunguntur -
                           XVIIII. Qui uxorem dimiserit uelare.</hi> Wiederum sind die Rubriken den
                        Kapiteln auch im Text vorangestellt. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="44">
                     <p>
                        <locus>273v-276r</locus>
                        <hi rend="italic">I-XVIIII</hi> - <title corresp="BK.16">Decretum
                           Vermeriense</title> (a. 756), mit Rubriken, aber ohne cc. 14-16: <hi
                           rend="italic">De tertia coniunctione. In tercio genuclo separentur -
                           aliam non accipiat</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 16, S. 40 Z. 8 - S. 41 Z. 18;
                        S. 41 Z. 24-32); c. 1 in zwei Kapitel geteilt. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="45">
                     <p>
                        <locus>276r-277r</locus> Capitulatio zur folgenden Kapitulariensammlung (46
                        gezählten Rubriken): <hi rend="italic">INCIPIVNT CAPITVLA. I. De
                           coniunctionibus si in quarta uel tertia progenie inuenti fuerint - XLVI.
                           De inscriptione temporum</hi>; im Textkorpus keine Rubriken. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="46">
                     <p>
                        <locus>277r-279r</locus>
                        <hi rend="italic">CAP. I-XVIII</hi> - <title corresp="BK.15">Decretum
                           Compendiense</title> (a. 757): <hi rend="italic">INCIPIT DECRETVM QVOD
                           FACTVM FVIT AD CONPENDIVM PALATIN. PVBLICUM. Si in quarta progenię -
                           feminę accipiant coniugium</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 15, S. 37 Z. 38 - S.
                        39 Z. 18); cc. 1-3 als <hi rend="italic">I</hi> gezählt, cc. 17 und 18 als
                           <hi rend="italic">XV</hi>. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="47">
                     <p>
                        <locus>279r-v</locus>
                        <hi rend="italic">XVIIII</hi> - <title corresp="BK.13">Pippini regis
                           capitulare</title> (a. 751/755), cc. 1-3:<hi rend="italic"> Si homo
                           incestum commiserit de matre sua - vt ceteri emendentur</hi> (MGH Capit.
                        1, Nr. 13, S. 31 Z. 18 - S. 32 Z. 4). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="48">
                     <p>
                        <locus>279v</locus>
                        <hi rend="italic">XX-XXII</hi> - Capitula I Bischof Ghärbalds von Lüttich,
                        cc. 7, 8, 4 und (17) (MGH Capitula episcoporum 1, S. 16 f., 20). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="49">
                     <p>
                        <locus>279v-280r</locus>
                        <hi rend="italic">XXIII</hi> - <title corresp="BK.55">Capitula post a. 805
                           addita</title> (a. 806/813), c. 1:<hi rend="italic"> De clericis et
                           laicis qui chrisma - manum perdant</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 55, S. 142 Z.
                        17-20). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="50">
                     <p>
                        <locus>280r</locus>
                        <hi rend="italic">XXIIII</hi> - <title corresp="BK.56">Capitula Karoli
                           Magni</title> (a. 803/813), c. 3:<hi rend="italic"> Si quis homo liber
                           peccato inminente - hereditatem perdat</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 56, S. 143
                        Z. 17-19). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="51">
                     <p>
                        <locus>280r-v</locus>
                        <hi rend="italic">XXV-XXVIII</hi> - <title corresp="BK.42">Capitula
                           ecclesiastica ad Salz data</title> (a. 803/804), cc. 2, 3, 7 und 8, mit
                        Inskription: <hi rend="italic">QVARTO ANNO AD sal. De decimis ubi antiquitus
                           fuerunt ecclesię baptismales - elemosinam datum fuerit</hi> (MGH Capit.
                        1, Nr. 42, S. 119 Z. 7, 17-27, S. 119 Z. 40 - S. 120 Z. 3). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="52">
                     <p>
                        <locus>280v-281r</locus>
                        <hi rend="italic">CAP. XXVIIII-XXXI</hi> - <title corresp="BK.52">Capitula
                           cum primis constituta</title> (a. 808), cc. 1, 2 und 5 (c. 5 mit der
                        Rubrik der Capitulatio): <hi rend="italic">De marcha ad praeuidendum
                           vnusquisque paratus sit - sol. XX pertineant</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 52,
                        S. 139 Z. 25-33, S. 140 Z. 1-6); c. 2 zweigeteilt; c. 1 und erster Teil von
                        c. 2 mit derselben Kapitelzahl <hi rend="italic">XXVIIII</hi>. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="53">
                     <p>
                        <locus>281r</locus>
                        <hi rend="italic">XXXII</hi> - <title corresp="BK.66">Capitula de missorum
                           officiis</title> (a. 810), c. 3:<hi rend="italic"> Vt missi nostri quando
                           iusticiam pauperibus facere iusserint - per iusticiam esse debuit</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 66, S. 155 Z. 17-20). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="54">
                     <p>
                        <hi rend="italic"> XXXIII-XXXIIII</hi> - <title corresp="BK.20a">Capitulare
                           Haristallense</title> (a. 779), cc. 11 und 23 in der Forma communis, mit
                        Inskription: <hi rend="italic">ANNO XI. De uindicta et de iudicio in
                           latronibus - emendauerint moriantur</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 20, S. 49 Z.
                        25-35, S. 51 Z. 24-26). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="55">
                     <p>
                        <locus>281r-v</locus>
                        <hi rend="italic">XXXV-XXXVI - </hi>
                        <title corresp="BK.78">Capitula e canonibus excerpta</title> (a. 813), cc. 3
                        und 15: <hi rend="italic">Vt laici omnino non audeant munera exigere - de
                           operibus cauendis ammoneant</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 78, S. 173 Z. 33 f.,
                        S. 174 Z. 18 f.). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="56">
                     <p>
                        <locus>281v</locus>
                        <hi rend="italic">XXXVII</hi> - <title corresp="BK.191">Capitulare
                           Wormatiense</title> (a. 829), c. 8: <hi rend="italic">Vt de rebus
                           ecclesiarum quę ab eis - contineri solent</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 191, S.
                        13 Z. 27-29). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="57">
                     <p>
                        <locus>281v-282r</locus>
                        <hi rend="italic">XXXVIII-XLI - </hi>
                        <title corresp="BK.131">Capitula de Iudaeis</title> (Spurium?), Inskription,
                        cc. 1-4: <hi rend="italic">DE CAPITULIS DOMNI KAROLI imperatoris hlvdovuici.
                           Nemo iudeus praesumat de ecclesia dei - malum non merui</hi> (MGH Capit.
                        1, Nr. 131, S. 258 Z. 17, S. 258 Z. 27 - S. 259 Z. 4). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="58">
                     <p>
                        <locus>282r-v</locus>
                        <hi rend="italic">XLII-XLIIII - </hi>
                        <title corresp="BK.183">Ansegisi abbatis capitularium collectio</title>,
                        Appendix 1, cc. 10 und 34, Appendix 2, c. 35 (MGH Capit. 1, S. 446 f., 449).
                     </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="59">
                     <p>
                        <locus>282v</locus>
                        <hi rend="italic">XLV</hi> - <title corresp="BK.192">Capitulare missorum
                           Wormatiense</title> (a. 829), c. 12, mit Inskription: <hi rend="italic"
                           >ANNO XVI. REGNANTE HLVDOVVICO. Vt examen aquę frigidę - ne vlterius fiat
                        </hi>(MGH Capit. 2, Nr. 192, S. 16 Z. 24f.); Inskription <hi rend="italic"
                           >ANNO VIX</hi> (!) <hi rend="italic">Regnante hludovvico</hi> auch über
                        dem entsprechenden Lemma der Capitulatio. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="60">
                     <p>
                        <locus>282v</locus>
                        <hi rend="italic">XLVI</hi> - <title corresp="BK.195">Capitula de
                           praescriptione temporis</title>, c. 1 (verkürzt), mit Rubrik: <hi
                           rend="italic">DE INSCRIPCIONE TEMPORUM. Licet iam pridem a nobis fuerat
                           ordinatum - a quocumque etiam peruasa</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 195, S. 25
                        Z. 17-25). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="61">
                     <p>
                        <locus>283r-287r</locus> Zwei Capitulationes zu den nachfolgenden
                        Kapitularien- und Konzilssammlungen (92 bzw. 72 gezählte Rubriken; in der
                        ersten Capitulatio werden die Lemmata erst ab <hi rend="italic">XXXV</hi>
                        numeriert, womit auch eine neue Lage beginnt): <hi rend="italic">De eo qui
                           infra regnum sine iussione dominica vi praedauerit - XCII. De feminis quę
                           habent potestatem emere</hi>, und: <hi rend="italic">Capitulare quod
                           constituit in papia. CAP. I</hi> (<hi rend="italic">I</hi> über der
                        Zeile). <hi rend="italic">De monachis qui monasteria dimittunt - LXXII. Ut
                           populis fidelibus terribiliter denuntietur vt diem dominicum
                           uenerabiliter colant</hi>, im Textkorpus beider Sammlungen keine
                        Rubriken. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="62">
                     <p>
                        <locus>287r-v</locus>
                        <hi rend="italic">I-II</hi> - <title corresp="BK.266">Capitulare
                           Carisiacense (a. 857): Capitula domni Karoli et domni Hludowici
                           imperatorum</title>, cc. (10) und (11): <hi rend="italic">Si quis in
                           exercitu infra regnum - firmiter denotande</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 266,
                        S. 290 Z. 46 - S. 291 Z. 13; MGH Conc. 3, S. 396 Z. 13-33). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="63">
                     <p>
                        <locus>287v-288v</locus>
                        <hi rend="italic">III-VII - </hi>
                        <title corresp="BK.242">Hludowici, Karoli et Hlotharii II conventus apud
                           Confluentes</title> (a. 860), Capitula ab omnibus conservanda, cc. 4-7
                        und 10 (meist gekürzt) mit der Teilnehmerliste: <hi rend="italic">Et quia
                           per uagos homines - Item Ruodolfus, Sigegardus</hi> (MGH Capit. 2, Nr.
                        242, S. 155 Z. 25 - S. 156 Z. 11, S. 156 Z. 19-28, S. 154 Z. 7-19). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="64">
                     <p>
                        <locus>289r-300v</locus>
                        <hi rend="italic">VIII-XLVIII - </hi>
                        <title corresp="BK.293">Konzil von Meaux-Paris</title> (a. 845-846), cc. 3,
                        4, 8, 10, 13-19, 21-24, 26, 27, 29, 35-38, 41, 45, 56, 59-78 und 82 (MGH
                        Capit. 2, Nr. 293, S. 398 ff.; MGH Conc. 3, S. 87 ff., zur Hs. S. 66). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="65">
                     <p>
                        <locus>300v-302r</locus>
                        <hi rend="italic">Capitulus XLVIIII-LIII - </hi>
                        <title corresp="BK.273">Edictum Pistense</title> (a. 864), Teil B,
                        Einleitung (ohne Beginn), cc. 5, 22, 25, 32 und 34 (teilweise gekürzt): <hi
                           rend="italic">Anno ab incarnatione domini DCCC LXIIII regno ipsius karoli
                           XXV - a regia auctoritate praecipimus</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 273, S. 312
                        Z. 3-7; S. 313 Z. 16-23; S. 319 Z. 25 - S. 320 Z. 4; S. 321 Z. 14-19; S. 324
                        Z. 19-29; S. 326 Z. 14-28). Die Einleitung <hi rend="italic">ANNO
                           INCARNATIONIS DOMINI DCCCLXIIII - obseruanda mandauimus</hi> findet sich
                        auch fol. 284r vor den entsprechenden Rubriken der Capitulatio. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="66">
                     <p>
                        <locus>302r-304v</locus>
                        <hi rend="italic">LII-LVII - </hi>
                        <title corresp="BK.287">Karolomanni capitulare Vernense</title> (a. 884),
                        Inskription (aufgrund der Einleitung formuliert), cc. 2, 3, 5, 6, 8-14: <hi
                           rend="italic">Karlomannus gratia dei rex ad pallatium vernis, anno
                           dominice incarnationis DCCCLXXXIIII autem regni sui V indictione II mense
                           martio hęc capitulas constituit. Decernimus igitur vt omnes in palacio
                           nostro - et racionabiliter corrigantur</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 287, S.
                        371 Z. 18-22, S. 372 Z. 30-42; S. 373 Z. 12-33; S. 374 Z. 6 - S. 375 Z. 20);
                        cc. 5, 6, 8-10 unter <hi rend="italic">LIIII</hi>, cc. 11 und 12 unter <hi
                           rend="italic">LV</hi> zusammengefaßt. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="67">
                     <p>
                        <locus>304v-305v</locus>
                        <hi rend="italic">LVIII - </hi> Benedicti Levitae capitularium collectio 1,
                        36-37 und 186 (MGH LL 2, 2, S. 48, 55; Kapitel 1, 186 auch Mordek 1995,
                        Anhang I, Nr. 27, 3: <title corresp="Mordek.27">Capitula a Benedicto Levita
                           singillatim tradita</title>, c. 3). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="68">
                     <p>
                        <locus>305v-310r</locus>
                        <hi rend="italic">LVIIII</hi> - <title corresp="BK.258">Konzil von
                           Soissons</title> (a. 853): Verhandlungsprotokoll bis <hi rend="italic"
                           >debeat postulari</hi> (MGH Conc. 3, S. 264 - S. 272 Z. 3). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="69">
                     <p>
                        <locus>310r</locus>
                        <title corresp="BK.94">Pippini Italiae regis capitulare Papiense</title> (a.
                        787), c. 12, mit Inskription: <hi rend="italic">De capitulario quod
                           constitit in papio</hi> (!) <hi rend="italic">pipinus. Placuit nobis ut
                           nullus comes - ad iudicandum </hi>(MGH Capit. 1, Nr. 94, S. 199 Z. 42 -
                        S. 200 Z. 3). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="70">
                     <p>
                        <locus>310r</locus>
                        <title corresp="BK.40">Capitulare missorum</title> (a. 803), cc. 18
                        (radiert) und 19:<hi rend="italic"> De canibus qui in dextero armo</hi> (im
                        Film nicht zu lesen) - <hi rend="italic">in ipsis capitulis faciant</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 40, S. 116 Z. 12-16). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="71">
                     <p>
                        <locus>310r-v</locus>
                        <hi rend="italic">LX-LXX - </hi>
                        <title corresp="BK.20a">Capitulare Haristallense</title> (a. 779) in der
                        Forma communis, cc. 1-4, 8-10 (bis <hi rend="italic">manum perdat</hi>), 17
                        und 21: <hi rend="italic">De metropolitanis. Vt suffraganei episcopi
                           secundum canones - quousque iustitiam feciant</hi> (-<hi rend="italic"
                           >iant</hi> auf Rasur) (MGH Capit. 1, Nr. 20, S. 47 Z. 24-39, S. 48 Z. 15
                        - S. 49 Z. 4, S. 51 Z. 4-6 und 16-19); cc. 9 und 17 zweigeteilt. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="72">
                     <p>
                        <locus>310v</locus> Verkürzte Datierungszeile der <title corresp="BK.22"
                           >Admonitio generalis</title> (a. 789): <hi rend="italic">Anno incar. DCCC
                           LXXXVIII, X k. aprl. in aq. palat.</hi> (MGH Capit. 1, S. 62 Z. 32-34);
                        ähnlich in der Capitulatio fol. 285r. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="73">
                     <p>
                        <locus>310v-311r</locus>
                        <hi rend="italic">LXXI-LXXXVI - </hi>
                        <title corresp="BK.23">Duplex capitulare missorum</title> (a. 789?), cc. 2,
                        4, 6, 10, 15, 16, 18, 20, 23, 25, 30-34 und 36: <hi rend="italic">De
                           &lt;a&gt;nachoretis melius est ut hortentur - intermisceant alii
                           populo</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 23, S. 63 Z. 2 f., 6, 8 f., 14 f., 22-24,
                        27-30, S. 64 Z. 1 f., 6 f., 9 f., 19-26, 29). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="74">
                     <p>
                        <locus>311r-v</locus>
                        <hi rend="italic">LXXXVII-XCII</hi> - <title corresp="BK.95">Karoli Magni
                           capitulare Italicum</title> (a. 787?), cc. 2-5 (von c. 4 nur Schlußsatz
                           <hi rend="italic">De uiri statu</hi>...), 8 und 11: <hi rend="italic">De
                           ęcclesiis baptismalibvs vt nullatenus - habeat potestatem et donare</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 95, S. 200 Z. 34 - S. 201 Z. 2, S. 201 Z. 5-12, 17-20, 26
                        f.). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="75">
                     <p>
                        <locus>311v-312v</locus>
                        <hi rend="italic">Cap. I-IIII</hi> - <title corresp="BK.94">Pippini Italiae
                           regis capitulare Papiense</title> (a. 787), Inskription, cc. 2, 4, 5, 14:
                           <hi rend="italic">Capitulare quem constituit in papia. Instituimus vt
                           sicut domnus rex karolus - bannum nostrum conponat ad partem nostram</hi>
                        (MGH Capit. 1, Nr. 94, S. 198 Z. 29-31, S. 198 Z. 34 - S. 199 Z. 20, S. 200
                        Z. 7-9). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="76">
                     <p>
                        <locus>312v-313r</locus>
                        <hi rend="italic">V-VIII</hi> - <title corresp="BK.98">Capitulare
                           Italicum</title> (a. 801), cc. 3, 4, 7, 5: <hi rend="italic">Si quis adeo
                           contumax aut superbus - emendatione conponatur</hi> (MGH Capit. 1, Nr.
                        98, S. 205 Z. 20-27, S. 205 Z. 36 - S. 206 Z. 2, S. 205 Z. 28-32). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="77">
                     <p>
                        <locus>313r</locus>
                        <hi rend="italic">VIIII - </hi>
                        <title corresp="BK.20b">Capitulare Haristallense</title> (a. 779), c. 6 in
                        der Forma Langobardica: <hi rend="italic">Vt nulli liceat alterius clericum
                           - habitare debet</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 20, S. 48 Z. 8 f. mit Anm. f Z.
                        41-44); dazu am Rand von anderer Hand die erst für das folgende Kapitel
                        zutreffende Inskription <hi rend="italic">Anno I domni hlotarii</hi>. </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="78">
                     <p>
                        <locus>313r-v</locus>
                        <hi rend="italic">X-XII</hi> - <title corresp="BK.157">Capitulare
                           Olonnense</title> (a. 822/823), cc. 3, 4, 6: <hi rend="italic">Si quis
                           adulter cum adultera - cum iuramento valeat inquiri</hi> (MGH Capit. 1,
                        Nr. 157, S. 317 Z. 4-10, 15-18); in der Capitulatio fol. 285v neben den
                        Lemmata zu <hi rend="italic">VIIII</hi> und <hi rend="italic">X</hi>: <hi
                           rend="italic">Anno I Domni hlotharii</hi> (-<hi rend="italic">tha</hi>-
                        korr. über <hi rend="italic">da</hi>) <hi rend="italic">in ollonia</hi>.
                     </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="79">
                     <p>
                        <locus>313v-314r</locus>
                        <hi rend="italic">XIII-XVII - </hi>
                        <title corresp="BK.163">Capitulare Olonnense ecclesiasticum primum</title>
                        (a. 825), cc. 1, 4, 5, 8, 10: <hi rend="italic">Placuit nobis vt si pro
                           quibuslibet culpis - tenenda sunt reuocentur</hi> (MGH Capit. 1, Nr. 163,
                        S. 326 Z. 21-30, S. 326 Z. 36 - S. 327 Z. 3, S. 327 Z. 22-24, 27-31). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="80">
                     <p>
                        <locus>314r-315v</locus>
                        <hi rend="italic">XVIII-XXVIIII</hi> - <title corresp="BK.165">Capitulare
                           Olonnense mundanum</title> (a. 825), c. 1 (zweite Hälfte) - c. 12: <hi
                           rend="italic">De mediocribus quippe liberis qui non possunt per se hostem
                           facere - sicut in capitulare dominico constitum fuit</hi> (MGH Capit. 1,
                        Nr. 165, S. 329 Z. 37 - S. 331 Z. 17). </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="81">
                     <p>
                        <locus>315v-330v</locus>
                        <hi rend="italic">XXX-LXIII - </hi>
                        <title corresp="BK.196">Episcoporum ad Hludowicum imperatorem
                           relatio</title> (a. 829), Einleitung und cc. 1-39 (zwei Lücken auf fol.
                        316, z. T. Rasur; endet fragmentarisch): <hi rend="italic">Rescriptum
                           consultationum siue exhortationis episcoporum Ad domnum
                           hludouu&lt;i&gt;cum inp. Domino praestantissimo et pietatis gratia
                           praedito - diuinum cultum omnibus</hi> (MGH Capit. 2, Nr. 196, S. 27-40.
                     </p>
                  </msItem>
                  <msItem n="82">
                     <p>Was im folgenden vermutlich verlorengegangen ist, läßt sich aus dem Ende von
                        Cod. <ref type="internal" subtype="mss" target="paris-bn-lat-3878"> Paris
                           Lat. 3878</ref> erschließen. </p>
                  </msItem>


               </msContents>
               <physDesc>
                  <objectDesc form="codex">
                     <supportDesc>
                        <support>
                           <material>Pergament</material>
                        </support>
                        <extent>330 foll. (Blattverlust) <dimensions type="leaf" unit="mm">
                              <height>255</height>
                              <width> 185-190</width>
                           </dimensions>
                           <dimensions precision="medium" type="written" unit="mm">
                              <height>180-190</height>
                              <width>120-135</width>
                           </dimensions>
                        </extent>
                        <collation>(manchmal schwer zu bestimmen) <formula>III<hi rend="super"
                                 >6</hi> + 2 IV<hi rend="super">22</hi> + III<hi rend="super"
                                 >28</hi> + (1+IV)<hi rend="super">37</hi> + (IV-1)<hi rend="super"
                                 >44</hi> + IV<hi rend="super">52</hi> + (IV-6)<hi rend="super"
                                 >54</hi> + (IV-2)<hi rend="super">60</hi> + 2 IV<hi rend="super"
                                 >76</hi> + 1<hi rend="super">77</hi> + (2+I)<hi rend="super"
                                 >81</hi> + 3 IV<hi rend="super">105</hi> + (III+l)<hi rend="super"
                                 >112</hi> + 6 IV<hi rend="super">160</hi> + III<hi rend="super"
                                 >166</hi> + 4 IV<hi rend="super">198</hi> + III<hi rend="super"
                                 >204</hi> + 3 IV<hi rend="super">228</hi> + (III+1)<hi rend="super"
                                 >235</hi> + 10 IV<hi rend="super">315</hi> + (III+1)<hi
                                 rend="super">322</hi> + IV<hi rend="super">330</hi>
                           </formula>
                           <catchwords>Foll. 237-239 mit foll. 240-242 noch vor Eintrag der
                              Ansegis-Kapitelzahlen verheftet. <lb/>Mehrfache, z. T. radierte
                              Kustoden: Buchstaben und römische Ziffern (jeweils ältere und
                              jüngere); notiert sei hier nur die durchgehende jüngere Folge, bei der
                              römische Ziffern mit <hi rend="italic">us</hi>-Haken versehen sind:
                                 <hi rend="italic">I</hi> (6<hi rend="super">v</hi>) bis <hi
                                 rend="italic">VII</hi> (52<hi rend="super">v</hi>), <hi
                                 rend="italic">VIIII</hi> (60<hi rend="super">v</hi>) bis <hi
                                 rend="italic">XLI</hi> (307<hi rend="super">v</hi>), <hi
                                 rend="italic">XLIII</hi> (315<hi rend="super">v</hi>), <hi
                                 rend="italic">XLII</hi> (322<hi rend="super">v</hi>)</catchwords>
                        </collation>
                     </supportDesc>
                     <layoutDesc>
                        <layout writtenLines="22">meist 22</layout>
                        <layout columns="1"/>
                     </layoutDesc>
                  </objectDesc>
                  <handDesc>
                     <handNote>mehrere Hände</handNote>
                  </handDesc>
                  <scriptDesc>
                     <scriptNote>karolingische Minuskel (einige Seiten mit Unterlängen auf der
                        letzten Zeile wie in Urkunden)</scriptNote>
                  </scriptDesc>
                  <decoDesc>
                     <p>Rubriken (Capitalis rustica und Minuskel) in Rot und/oder schwarzer bzw.
                        dunkelbrauner Texttinte; Initialen rot oder in Texttinte, z. T. mit roten
                        Füllungen (30v <hi rend="italic">D</hi> und <hi rend="italic">V</hi> in
                        roter Umrißzeichnung mit Blattwerk); Zahlen rot oder in Texttinte</p>
                  </decoDesc>
                  <bindingDesc>
                     <binding>
                        <p>weißer Ledereinband (mit Blindprägung) um Holz mit Schließen; auf dem
                           Vorderspiegel mehrere kleine Papierzettel mit neuzeitlichen Inhalts- bzw.
                           Provenienzangaben</p>
                        <p/>
                     </binding>
                  </bindingDesc>
               </physDesc>
               <history>
                  <origin>
                     <p>
                        <origDate notAfter="1000" notBefore="0981">10. Jh.,
                           Ende</origDate>;<origPlace
                           ref="http://d-nb.info/gnd/4253632-7 http://viaf.org/viaf/235489154 http://viaf.org/viaf/235105531"
                           > Südostdeutschland</origPlace></p>
                  </origin>
                  <provenance>
                     <p>Der Inhalt der Nachträge foll. 5v-6v, 76r, 78r-81r läßt auf eine
                        südostdeutsche oder böhmisch-mährische Bibliothek als Heimat der Hs.
                        schließen. Nach Zagiba 1974, S. 66 hätten sie „die bairischen Missionare
                        zweifellos bei ihrer Tätigkeit auf böhmischem Gebiete verwendet ... Damit
                        gewinnt die Handschrift große Bedeutung für die slavische Kirchen- und
                        Kulturgeschichte und nicht zuletzt für die Problematik der
                        cyrillomethodianischen Zeit“.</p>
                  </provenance>
                  <acquisition/>
               </history>
               <additional>
                  <surrogates/>

                  <listBibl>
                     <listBibl type="lit">
                        <bibl> W. Wattenbach, Beiträge zur Geschichte der christlichen Kirche in
                           Mähren und Böhmen (Wien 1849) S. VI-VIII</bibl>
                        <bibl corresp="#Wasserschleben_1851"> Wasserschleben 1851, S. 38, 47 Anm. 1,
                           S. 70, 81 Anm. 6, S. 248, 505 Anm. 1</bibl>
                        <bibl> W. Wattenbach, Reise nach Österreich in den Jahren 1847, 1848, 1849,
                           in: Archiv 10 (1851) S. 597 f.</bibl>
                        <bibl>MGH LL 3 (1863), S. 6 f., 195</bibl>
                        <bibl corresp="#Krause_V_1894"> Krause V 1894, S. 126-130</bibl>
                        <bibl corresp="#Boretius_1897"> Boretius 1897, S. XV</bibl>
                        <bibl corresp="#Schmitz_H_1898"> Schmitz H 1898, S. 206-209, 678 f.</bibl>
                        <bibl> F. Liebermann, Zu Bußbüchern der Lateinischen Kirche, in: ZRG Kan.
                           Abt. 10 (1920) S. 292 f.</bibl>
                        <bibl corresp="#Fournier_P_1931"> Fournier P 1931, S. 254, 277</bibl>
                        <bibl corresp="#de_Clercq_C_1936"> de Clercq C 1936, S. 131 Anm. 2, S. 259
                           Anm. 2</bibl>
                        <bibl corresp="#Christ_1937"> Christ 1937, S. 302 Anm. 2, S. 314</bibl>
                        <bibl corresp="#McNeill_1938"> McNeill 1938, S. 436, 438, 445</bibl>
                        <bibl corresp="#Brommer_1974"> Brommer 1974, S. 16 f.</bibl>
                        <bibl corresp="#Zagiba_1974"> Zagiba 1974, S. 64-72</bibl>
                        <bibl corresp="#Hartmann_W_1977"> Hartmann W 1977, S. 14, 17-22</bibl>
                        <bibl corresp="#Sauer_1978"> Sauer 1978, S. 21, 26</bibl>
                        <bibl> A. J. Frantzen, The significance of the Frankish penitentials, in:
                           Journal of Ecclesiastical History 30 (1979) S. 413 Anm. 33, S. 414 Anm.
                           36, S. 416 Anm. 53</bibl>
                        <bibl corresp="#Kottje_1980"> Kottje 1980, S. 25-28, 37 ff., 111 ff. u.
                           ö.</bibl>
                        <bibl corresp="#Brommer_1984"> Brommer 1984, S. 12, 82 f.</bibl>
                        <bibl corresp="#Brommer_1985"> Brommer 1985, S. 39</bibl>
                        <bibl> G. Fransen, in: ZRG Kan. Abt. 72 (1986) S. 385</bibl>
                        <bibl> H. Fuhrmann, Die Synode von Hohenaltheim (916) - quellenkundlich
                           betrachtet, in: DA 43 (1987) S. 449 f. Anm. 19</bibl>
                        <bibl corresp="#Kottje_1987"> Kottje 1987, S. 372</bibl>
                        <bibl corresp="#Hehl_1987">Hehl 1987, S. 3</bibl>
                        <bibl corresp="#Haggenmüller_1991"> Haggenmüller 1991, S. 63-65 u. ö. (mit
                           weiterer Literatur)</bibl>
                        <bibl corresp="#Schmitz_G_1991"> Schmitz G 1991, S. 87, 91</bibl>
                        <bibl corresp="#Hansen_1992"> Hansen 1992</bibl>
                        <bibl corresp="#Mordek_1992"> Mordek 1992, S. 611 f. Anm. 17 und 20</bibl>
                        <bibl corresp="#Körntgen_1993"> Körntgen 1993, S. 238 ff.</bibl>
                     </listBibl>

                     <listBibl type="cat">
                        <bibl> B. Gsell, Verzeichnis der Handschriften in der Bibliothek des Stiftes
                           Heiligenkreuz, in: Xenia Bernardina. Sancti Bernardi primi abbatis
                           Claravallensis octavos natales saeculares pia mente celebrantes ediderunt
                           antistites et conventus Cistercienses Provinciae Austriaco-Hungaricae 2,
                           1 (Wien 1891) S. 174 f.</bibl>
                     </listBibl>

                     <listBibl type="cap">
                        <!--  <bibl>K. Zechiel-Eckes, Neue Aspekte zur Geschichte Bischof 
                           Hermanns von Augsburg (1096-1133). Die Collectio Augustana, 
                           eine Rechtssammlung aus der Spätzeit des Investiturstreits, 
                           in: Zeitschrift für Bayerische Landesgeschichte 57 (1994) 
                           S. 29 Anm. 30), aber ohne große Mehrinformation</bibl>-->
                        <bibl corresp="#Mordek_1995"> Mordek 1995, S. 158-172</bibl>
                        <bibl corresp="#Schmitz_G_1996">Schmitz G 1996, S. 93-96</bibl>
                        <bibl corresp="#Třeštík_2001">Třeštík 2001, mit Edition und tschechischer
                           Übersetzung der "Ammonicio ad presbiteros" auf S. 287-292</bibl>
                        <bibl corresp="#Patzold_2014">Patzold 2014, S. 72</bibl>
                        <bibl corresp="#Patzold_2015a">Patzold 2015a, S. 464</bibl>
                        <bibl corresp="#Depreux_2018a">Depreux 2018, S. 37-38</bibl>
                        <bibl corresp="#Kaschke_2025">Kaschke 2025 (zur Sammlungsstruktur)</bibl>
                        <bibl resp="capit">
                           <ref type="internal" subtype="collom"
                           target="sammlung-des-monats-maerz-2019-eine-italienische-vier-kapitularien-sammlung-bk-20a-22-23-95/"/>
                        </bibl>
                        <bibl resp="capit">
                           <ref type="internal" subtype="collom"
                              target="sammlung-des-monats-mai-2020-ein-scheinkapitular-in-33-kapiteln-aus-dem-umfeld-lothars-i/"
                           />
                        </bibl>
                        <bibl> Bibliotheca legum regni Francorum manuscripta, Karl Ubl (Hg.) unter
                           der Mitarbeit von Dominik Trump und Daniela Schulz, Köln 2012 ff. <ref
                              subtype="Bl" type="external" target="heiligenkreuz-sb-217"/></bibl>

                     </listBibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <encodingDesc>
         <p>Transkriptionsvorlage: Die Transkription erfolgte auf Grundlage eines sehr guten
            Farbdigitalisates.</p>
         <projectDesc>
            <p xml:lang="ger">Capitularia. Edition der fränkischen Herrschererlasse: <ptr
                  target="http://capitularia.uni-koeln.de/projekt/ueber-das-projekt/"/>
            </p>
            <p xml:lang="eng">Capitularia. Edition of the Frankish capitularies: <ptr
                  target="http://capitularia.uni-koeln.de/projekt/ueber-das-projekt/"/>
            </p>
         </projectDesc>
         <editorialDecl>
            <p xml:lang="ger">Die Transkription folgt den Richtlinien des Capitularia-Projektes:
                  <ptr target="http://capitularia.uni-koeln.de/projekt/dokumentation/"/>
            </p>
            <p xml:lang="eng">The transcription adheres to the guidelines of the Capitularia
               project: <ptr target="http://capitularia.uni-koeln.de/projekt/dokumentation/"/>
            </p>
         </editorialDecl>
      </encodingDesc>
      <revisionDesc>
         <change who="DS" when="2015-08-25">Datei erstellt aus Mordek-XML</change>
         <change who="BM" when="2016-12-19">Datei veröffentlicht (BK 134, 188, 191, 192, 193;
            Benedictus Levita 1, 279)</change>
         <change who="DT" when="2017-05-11">Transkription ergänzt (BK 20b, 157, 163, 165,
            167)</change>
         <change who="DT" when="2017-11-20">Transkription ergänzt (BK 195)</change>
         <change who="DT" when="2022-01-06">Transkription ergänzt (BK 242, 266, 273, 287)</change>
         <change who="SK" when="2025-12-19">Transkription ergänzt (BK 13, 15, 16, 20a, 23, 40, 42, 52,
         55, 56, 66, 68, 78, 94, 95, 98, 131; Benedictus Levita 1, 186) und Vorbemerkung überarbeitet</change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <facsimile>
      <graphic url="https://www.scriptoria.at/mss_pdf/AT3500/AT3500-217.pdf"/>
   </facsimile>
   <text>
      <front>
         <div type="content">

           
            <list>
               <item n="1"><ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2" type="internal"/>[Liste ohne
                  Rubrik] <list>
                     <item n="1.1"><ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2" type="internal"/>
                        (Capitula quę domnus Karolus serenissimus imperator addere iussit ...)</item>                     
                     <item n="1.2"><ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-204r-1" type="internal"/>(Si
                        quis cum alterio de qualibet causa ...)</item>
                     <item n="1.3">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-204v-1" type="internal"/>(Si quis in
                        aliena patria ...) </item>
                  </list>
               </item>
               
               <item n="2">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-253ra-1"/>[Capitulatio:]
                  Incipiunt capitula</item>
               <item n="3">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-254ra-17"/>Incipit
                  suprascriptorum textus capitulorum</item>
               <item n="4">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-265r-3"/> De primo libero
                  capitula <list>
                     <item n="4.75"><ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-265r-3"/>LXXV
                        De monasteria et baptismales ecclesias</item>
                     <item n="4.76">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-265r-6"/>LXXVI De
                        ecclesia construenda in sua proprietate</item>
                     <item n="4.77">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-265r-8"/>LXXVII De
                        adulterio cum adulera conprehenso</item>
                     <item n="4.78">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-265r-10"/>LXXVIII De
                        uxore liberi hominis</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="5">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-265v-1"/>DE SECVNDO LIBELLO
                  CAPITULA <list>
                     <item n="5.79">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-265v-2"/>LXXVIIII</item>
                     <item n="5.80">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-265v-4"/>LXXX</item>
                     <item n="5.81">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266r-1"/>LXXXI De
                        empcione</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="6">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266r-3"/>De tercio libello <list>
                     <item n="6.81a">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266r-3"/>(Vt nullus
                        testis supra uestituram...)</item>
                     <item n="6.82">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266r-5"/>LXXXII Item de
                        eadem</item> </list>
               </item>

               <item n="7">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266r-7"/>In quartibus libello <list>
                     <item n="7.83">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266r-8"/>LXXXIII de
                        fratribus</item>
                     <item n="7.84">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266v-1"/>LXXXIIII De
                        liberis hominibus qui alienam</item> </list>
               </item>

               <item n="8">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266v-3"/>CAPITVLO In
                  capitularibus Karoli <list>
                     <item n="8.1">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-266v-3"/>De mallo
                        publico</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="9">
                  <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-266v-5" type="internal"/>[Capitulatio:]
                  Incipiunt capitula quę luodouuicus cesar et hlotharius imperator ... 
               </item>           
               <item n="10">
                  <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-267v-10" type="internal"/>[Liste ohne Rubrik]
                  <list>
                     <item n="10.1">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-267v-10" type="internal"/>I De liberis
                        hominibus qui imperatore nondum fidelitatem promiserunt</item>
                     <item n="10.2">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-267v-12" type="internal"/>II De his qui
                        sine consensu episcopi presbiteros in ecclesiis constituunt ... </item>
                     <item n="10.3">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-267v-14" type="internal"/>III De
                        ecclesiis inter coheredes diuisis </item>
                     <item n="10.4">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-268r-2" type="internal"/>IIII De
                        ecclesiis destructis </item>
                     <item n="10.5">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-268r-4" type="internal"/>V De manso ad
                        ecclesiam dato </item>
                     <item n="10.6">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-268r-6" type="internal"/>VI De his qui
                        nonas et decimas dare neglexerunt </item>
                     <item n="10.7">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-268v-1" type="internal"/>VII De decimis
                        quas populus dare non uult </item>
                     <item n="10.8">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-268v-3" type="internal"/>VIII De his qui
                        restauracionem ecclesiarum nolunt </item>
                     <item n="10.9">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-269r-1" type="internal"/>VIIII De his qui
                        agros neglexerunt </item>
                     <item n="10.10">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-269r-3" type="internal"/>X Ut
                        intellegatur in quo fact[.] inmunitas frangatur </item>
                     <item n="10.11">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-269v-1" type="internal"/>XI De homicidiis
                        in ecclesiis uel in atriis commissis </item>
                     <item n="10.12">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-270r-1" type="internal"/>XII De his qui
                        propter cupiditatem rerum ...</item>
                     <item n="10.13">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-270r-3" type="internal"/>XIII Qui uxorem
                        interfecerit uel relinquerit</item>
                     <item n="10.14">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-270r-5" type="internal"/>XIIII De his qui
                        res alienas malo ingenio uendiderint </item>
                     <item n="10.15">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-270v-1" type="internal"/>XV De uicariis
                        et centenariis qui cupiditatem placita tenent </item>
                     <item n="10.16">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-270v-3" type="internal"/>XVI De liberis
                        hominibus qui proprium non habent </item>
                     <item n="10.17">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271r-1" type="internal"/>XVII De faidis
                        coercendis </item>
                     <item n="10.18">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271r-3" type="internal"/>XVIII De rebus
                        ecclesiasticis vt contineantur </item>
                     <item n="10.19">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271r-5" type="internal"/>XVIIII Quales
                        teste[.] contra fiscum recip[.]antur </item>
                     <item n="10.20">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271r-7" type="internal"/>XX De beneficiis
                        destructis </item>
                     <item n="10.21">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271r-9" type="internal"/>XXI De scabinis
                        malis vt eiciantur </item>
                     <item n="10.22">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271v-1" type="internal"/>XXII Vt
                        ueraciores eligantur </item>
                     <item n="10.23">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271v-3" type="internal"/>XXIII si
                        scabinus iniuste iudicat </item>
                     <item n="10.24">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271v-5" type="internal"/>XXIIII de
                        commutationibus ecclesiasticarum </item>
                     <item n="10.25">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-271v-7" type="internal"/>XXV de eo qui
                        sciens in periurium </item>
                     <item n="10.26">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-272r-1" type="internal"/>XXVI de
                        discordiis </item>
                     <item n="10.27">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-272r-3" type="internal"/>XXVII Qui bonos
                        denarios nolunt </item>
                     <item n="10.28">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-272r-5" type="internal"/>XXVIII De
                        omicidiis quę a fiscalinis fiant </item>
                     <item n="10.29">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-272r-7" type="internal"/>XXVIIII Ut
                        collecte ad malefaciendum homnino perhibeantur </item>
                     <item n="10.30">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-272v-1" type="internal"/>XXX</item>
                     <item n="10.31">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-272v-3" type="internal"/>XXXI De
                        reuersione </item>
                     <item n="10.32">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-273r-1" type="internal"/>XXXII vt missi
                        nostri hoc faciant ebdomada </item>
                     <item n="10.33">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-273r-3" type="internal"/>vt ministri qui
                        tributa maiora accipiunt ...</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="11">
                  <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-273r-5" type="internal"/>[Capitulatio:]
               </item>
               <item n="12">
                  <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-273v-17" type="internal"/>[Liste ohne Rubrik] 
                  <list>
                     <item n="12.01">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-273v-17"/>I De tertia coniunctione</item>
                     <item n="12.02">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-273v-19"/>II De QVARTA</item>
                     <item n="12.03">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-274r-1"/>III Qui cum filiastra sua manet</item>
                     <item n="12.04">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-274r-3"/>IIII De presbitero</item>
                     <item n="12.05">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-274r-5"/>V De femina quę uelum accipiat</item>
                     <item n="12.06">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-274r-7"/>VI Si qua mulier mortem uiri sui</item>
                     <item n="12.07">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-274v-2"/>VII si genuus ancillam acciperit pro ingenua</item>
                     <item n="12.08">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-274v-4"/>VIII si seruus ancillam concubinam habet</item>
                     <item n="12.09">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-275r-1"/>VIIII si seruus libertus postea cum ancilla domini sui adulterium perpetrauerit</item>
                     <item n="12.10">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-275r-3"/>X Qui per necessitatem in alium ducatum uadit</item>
                     <item n="12.11">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-275v-1"/>XI Qui cum nouerca dormierit</item>
                     <item n="12.12">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-275v-3"/>XII Qui cum filiastra fornicauerit</item>
                     <item n="12.13">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-275v-5"/>XIII Qui cum duabus sororibus</item>
                     <item n="12.14">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-275v-7"/>XIIII De eo qui ancillam accepit uxorem</item>
                     <item n="12.15">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-275v-9"/>XV De muliere quam uir suus</item>
                     <item n="12.16">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-276r-1"/>XVI DE EO QVI CVM SOBRINA SVA MANET</item>
                     <item n="12.17">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-276r-3"/>XVII De seruo et ancilla pro VENDICIONIS CAVSA</item>
                     <item n="12.18">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-276r-5"/>XVIII DE CARTELLARIO</item>
                     <item n="12.19">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-276r-7"/>XVIIII DE eo QVI VXOREM Dimiserit VELARE</item>                     
                  </list>
               </item>

               <item n="13">
                  <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-276r-9" type="internal"/>[Capitulatio:]
                  INCIPIVNT CAPITVLA
                  <list>
                     <item n="13.1">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-277r-2" type="internal"/>ANNO VIII</item>
                     <item n="13.2">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-277r-19" type="internal"/>ANNO VIX
                        Regnante lhudovvico</item>
                  </list>               
               </item>
               <item n="14">
                  <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-277r-22" type="internal"/>INCIPIT DECRETVM
                  QUOD factvm fvit AD CONPENDIVM PALATINUM PVBLICUM
                  <list>
                     <item n="1740">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-277v-1"/>I </item>
                     <item n="1750">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-277v-3"/>II</item>
                     <item n="1760">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-277v-5"/>III</item>
                     <item n="1770">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-277v-7"/>IIII</item>
                     <item n="1780">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-277v-9"/>V</item>
                     <item n="1790">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-277v-11"/>VI</item>
                     <item n="1800">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-277v-13"/>VII</item>
                     <item n="1810">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-278r-1"/>VIII</item>
                     <item n="1820">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-278r-3"/>VIIII</item>
                     <item n="1830">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-278r-5"/>X</item>
                     <item n="1840">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-278r-7"/>XI</item>
                     <item n="1850">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-278v-1"/>XII</item>
                     <item n="1860">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-278v-3"/>XIII</item>
                     <item n="1870">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-278v-5"/>XIIII</item>
                     <item n="1880">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-278v-7"/>XV</item>
                     <item n="1890">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279r-1"/>XVI</item>
                     <item n="1900">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279r-3"/>XVII</item>
                     <item n="1910">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279r-5"/>XVIII</item>
                     <item n="1920">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279r-7"/>XVIIII</item>
                     <item n="1930">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279v-1"/>
                        HĘC SUNT CAPITVLA EX DIVINIS SCRIPTVRARUM scriptis</item>
                     <item n="1940">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279v-2"/>XX</item>
                     <item n="1950">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279v-4"/>XXI</item>
                     <item n="1960">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279v-6"/>XXII</item>
                     <item n="1970">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-279v-8"/>XXIII</item>
                     <item n="1980">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280r-1"/>XXIIII</item>
                     <item n="1990">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280r-3"/>QVARTO ANNO AD sal</item>
                     <item n="2000">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280r-4"/>XXV</item>
                     <item n="2010">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280r-6"/>XXVI</item>
                     <item n="2020">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280v-1"/>XXVII</item>
                     <item n="2030">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280v-3"/>XXVIII</item>
                     <item n="2040">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280v-5"/>XXVIIII</item>
                     <item n="2050">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280v-7"/>XXVIIII</item>
                     <item n="2060">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280v-9"/>XXX</item>
                     <item n="2070">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-280v-11"/>XXXI 
                        De emptionibus uel vendicionibus XXXI</item>
                     <item n="2080">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281r-1"/>XXXII</item>
                     <item n="2090">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281r-3"/>ANNO XI</item>
                     <item n="2100">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281r-4"/>XXXIII</item>
                     <item n="2110">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281r-6"/>XXXIIII</item>
                     <item n="2120">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281r-8"/>XXXV</item>
                     <item n="2130">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281r-10"/>XXXVI</item>
                     <item n="2140">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281v-1"/>XXXVII</item>
                     <item n="2150">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281v-3"/>
                        DE capitulis Domni KAROLI imperatoris et hlvdovuici</item>
                     <item n="2160">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281v-4"/>XXXVIII</item>
                     <item n="2170">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281v-6"/>XXXVIIII</item>
                     <item n="2180">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281v-8"/>XL</item>
                     <item n="2190">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281v-10"/>
                        DE SACRAMENTO IVDEORUM contra christianos</item>
                     <item n="2200">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-281v-11"/>XLI</item>
                     <item n="2210">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-282r-1"/>XLII 
                        CAPITULA domni Karoli imperatoris</item>
                     <item n="2220">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-282r-3"/>XLIII</item>
                     <item n="2230">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-282r-5"/>XLIIII</item>
                     <item n="2240">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-282v-2"/>ANNO XVI 
                        REGNANTE HLVDOVVICO</item>
                     <item n="2250">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-282v-2"/>XLV</item>
                     <item n="2260">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-282v-4"/>XLVI
                        DE INSCRIPCIONE TEMPORUM</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="15">
                  <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-283r-1" type="internal"/>[Capitulatio:]
                  <list>
                     <item n="15.1">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-284r-17" type="internal"/>ANNO INCARNATIONE
                        DOMINI DCCCLXIIII Regnante Karolo XXV ANNO ...</item>
                     <item n="15.2">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-284v-5" type="internal"/>Karolomannus 
                        gratia dei rex ad palatium uernis Anno incarnatione dominicę DCCCLXXXIIII ...</item>
                     <item n="15.3">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-284v-5" type="internal"/>Anno incarnationis 
                        domini DCCCLXXXVIII Actum in aquis palatii ...</item>                     
                  </list>
               </item>

               <item n="16">
                  <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-285rb-7" type="internal"/>[Capitulatio:]
                  Capitulare quod constituit in papia 
                  <list>
                     <item n="16.1">
                        <ptr target="#heiligenkreuz-sb-217-285v-7" type="internal"/>ANNO I
                        Domni hlotharii in allonia </item>
                  </list>
               </item>

               <item n="20">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-287r-9"/>[Liste ohne Rubrik]
                  <list>
                     <item n="1380">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-287r-9"/>I</item>
                     <item n="1390">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-287v-1"/>II</item>
                     <item n="1400">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-287v-3"/>III</item>
                     <item n="1410">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-287v-5"/>IIII</item>
                     <item n="1420">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-288r-1"/>V</item>
                     <item n="1430">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-288r-3"/>VI</item>
                     <item n="1440">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-288r-5"/>VII</item>
                  </list>
               </item>

               <item n="30"><ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-300v-1"/>(Anno ab
                  incarnatione domini DCCCLXIIII regno ipsivs karoli XXV ...)
                  <list>
                     <item n="1450">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-300v-2"/>XLVIIII</item>
                     <item n="1460">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-301r-1"/>L</item>
                     <item n="1470">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-301r-3"/>LI</item>
                     <item n="1480">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-301v-1"/>LII </item>
                     <item n="1490">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-301v-3"/>LIII</item>
                     <item n="1500">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-302r-1"/>(Karlomanus 
                        gratia dei rex ad pallatium uernis anno dominice incarnationis DCCCLXXXIIII 
                        autem regni sui V ...)</item>
                     <item n="1500">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-302r-2"/>LII</item>
                     <item n="1510">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-302r-4"/>LIII</item>
                     <item n="1520">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-302v-2"/>LIIII</item>
                     <item n="1530">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-302v-4"/>(De illis autem
                        qui insra prrochiam beneficia et alodum non habent ...) </item>
                     <item n="1530">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-303r-1"/>(Placuit nobis
                        et fidelibus pro communi vtilitate et instanti necessitate ...)</item>
                     <item n="1530">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-303v-1"/>LV</item>
                     <item n="1540">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-304r-1"/>LVI</item>
                     <item n="1550">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-304v-1"/>LVII</item>
                     <item n="1560">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-304v-3"/>LVIII</item>
                     <item n="3340">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310r-1"/>
                        De capitulario quod constitit in papio pipinus</item>
                     <item n="3350">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310r-2"/>
                        (Placuit nobis ut nullus comes nec eorum iuniores ...)</item>
                     <item n="3360">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310r-3"/>
                        (De canibus qui in dextero armo tonsi sunt ...)</item>
                     <item n="3365">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310r-4"/>
                        (Vt populus interrogetur de capitulis que in lege nouiter additę sunt ...)</item>  
                     <item n="3370">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310r-5"/>LX De metropolitanis</item>
                     <item n="33750">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310r-7"/>LXI</item>
                     <item n="3380">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310r-9"/>LXII</item>
                     <item n="3385">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310r-11"/>LXXIII</item>
                     <item n="3390">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-1"/>LXXIIII</item>
                     <item n="3400">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-3"/>LXXV</item>
                     <item n="3410">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-5"/>LXXVI</item>
                     <item n="3420">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-7"/>LXXVII</item>
                     <item n="3430">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-9"/>LXVIII</item>
                     <item n="3440">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-11"/>LXVIIII</item>
                     <item n="3450">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-13"/>LXX</item>
                     <item n="3460">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-15"/>Anno incarnationis 
                        DCCCLXXXVIII X Kalendas aprilis in aquis palatio</item>
                     <item n="3470">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-16"/>LXXI</item>
                     <item n="3480">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-18"/>LXXII</item>
                     <item n="3490">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-20"/>LXXIII</item>
                     <item n="3500">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-22"/>LXXIIII</item>
                     <item n="3510">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-310v-24"/>LXXV</item>
                     <item n="3520">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-1"/>LXXVI</item>
                     <item n="3530">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-3"/>LXXVII</item>
                     <item n="3540">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-5"/>LXXVIII</item>
                     <item n="3550">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-7"/>LXXVIIII</item>
                     <item n="3560">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-9"/>LXXX</item>
                     <item n="3570">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-11"/>LXXXI</item>
                     <item n="3580">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-13"/>LXXXII</item>
                     <item n="3590">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-15"/>LXXXIII</item>
                     <item n="3600">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-17"/>LXXXIIII</item>
                     <item n="3610">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-19"/>LXXXV</item>
                     <item n="3620">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-21"/>LXXXVI</item>
                     <item n="3630">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311r-23"/>LXXXVII</item>
                     <item n="3640">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311v-1"/>LXXXVIII</item>
                     <item n="3650">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311v-3"/>LXXXVIIII</item>
                     <item n="3660">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311v-5"/>XC</item>
                     <item n="3670">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311v-7"/>XCI</item>
                     <item n="3680">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311v-9"/>XCII</item>                     
                  </list>
               </item>

               <item n="40">
                  <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311v-11"/>Capitulare quem
                  constituit in papia 
                  <list>
                     <item n="40.01">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-311v-12"/>I</item>
                     <item n="40.02">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-312r-1"/>II</item>
                     <item n="40.03">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-312r-3"/>III</item>
                     <item n="40.04">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-312v-3"/>IIII</item>
                     <item n="40.05">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-312v-5"/>V</item>
                     <item n="40.06">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-312v-7"/>VI</item>
                     <item n="40.07">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-312v-9"/>VII</item>
                     <item n="40.08">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313r-1"/>VIII</item>
                     <item n="40.09">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313r-3a"/>Anno I
                        domni hlotharii</item>
                     <item n="40.10">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313r-3b"/>VIIII</item>
                     <item n="40.11">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313r-5"/>X</item>
                     <item n="40.12">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313r-7"/>XI</item>
                     <item n="40.13">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313r-9"/>XII</item>
                     <item n="40.14">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313v-1"/>XIII</item>
                     <item n="40.15">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313v-3"/>XIIII</item>
                     <item n="40.16">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313v-5"/>XV</item>
                     <item n="40.17">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313v-7"/>XVI</item>
                     <item n="40.18">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-313v-9"/>XVII</item>
                     <item n="40.19">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-314r-1"/>XVIII</item>
                     <item n="40.20">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-314r-3"/>XVIIII</item>
                     <item n="40.21">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-314r-5"/>XX</item>
                     <item n="40.22">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-314r-7"/>XXI</item>
                     <item n="40.23">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-314v-1"/>XXII</item>
                     <item n="40.24">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-314v-3"/>XXIII</item>
                     <item n="40.25">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-315r-1"/>XXIIII</item>
                     <item n="40.26">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-315r-3"/>XXV</item>
                     <item n="40.27">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-315r-5"/>XXVI</item>
                     <item n="40.28">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-315r-7"/>XXVII</item>
                     <item n="40.29">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-315r-9"/>XXVIII</item>
                     <item n="40.30">
                        <ptr type="internal" target="#heiligenkreuz-sb-217-315v-1"/>XXVIIII</item>
                  </list>
               </item>
            </list>

         </div>
         <div type="mshist"/>
         <div type="scribe">
            <p>Es sind insgesamt mindestens acht Schreiber zu identifizieren, die alle eine gut
               lesbare karolingische Minuskel schreiben: Schreiber A auf <locus>fol. 203v-204v</locus>,
               Schreiber B auf <locus>fol. 265r-267v</locus>, Schreiber C auf <locus>fol.
               268r-288v</locus> und Schreiber D, E, F und G auf <locus>fol. 300v-305v</locus>. 
               Wiederum ein anderer
               Schreiber (H) kopierte die Kapitularien Lothars am Ende des Codex (<locus>fol.
                  310r-315v</locus>). Die Tinte von Schreiber A ist zudem eine andere als bei
               Schreiber B und C. Die ersten 2,5 Zeilen von <locus>fol. 269v</locus> (von
                  <mentioned>quam</mentioned> bis <mentioned>intelligant</mentioned>) könnten
               ebenfalls von einem anderen Schreiber stammen. Auffällig sind hier die Form des
               unteren Bogens des g und das einstöckige a, das leicht nach links geneigt ist. Die
               Schrift ist insgesamt kleiner und wirkt eckiger. Auf <locus>fol. 271v</locus> könnte
               die Überschrift zu BK 192 c. 6 (<mentioned>de eo qui sciens in periurium</mentioned>)
               von einer anderen Hand stammen. Die Capitulatio auf <locus>fol. 253r-254r</locus>
               könnte Schreiber B zugerechnet werden. Ob die <locus>fol. 285v-286r</locus> von
               einem anderen Schreiber geschrieben wurden, lässt sich schwer entscheiden, da die
               Schriften sich sehr ähnlich sind. Gleiches gilt für <locus>fol. 300v-305v</locus>,
               wo ebenfalls mehrere Schreiber am Werk gewesen sind, deren genaue Anzahl sich aber
               nicht exakt bestimmen lässt, da es viele Ähnlichkeiten gibt.</p>
         </div>
         <div type="letters">
            <p>Einzelbuchstaben:</p>
            <p><locus>Fol. 203v-204v</locus> (Schreiber A): Das a kommt in zwei Formen vor (einstöckig und
               doppelstöckig). Häufiger wird unziales d neben Minuskel-d verwendet, auch steht öfter
               v statt u. Aufgrund des Vergleichs mit den charakteristischen Buchstaben der
               Schreiber B und C (<locus>fol. 265r-288v</locus>) kann angenommen werden, dass hier ein 
               anderer Schreiber tätig war. Alle Buchstaben wirken insgesamt runder und flüssiger 
               geschrieben. Der obere Bogenabschnitt des e ist hier leicht nach links gekippt, während 
               er bei den anderen Schreibern zumeist waagerecht steht. Es ist zudem ein Balkenfortsatz 
               am e zu beobachten. Der untere Bogen des g ist runder und ohne Winkel gestaltet wie bei 
               Schreiber B. Das s wird variantenreicher in der Schaftführung geschrieben.</p>
            <p><locus>Fol. 265r-267v</locus> (Schreiber B): Beim Schreiber, der bis zum Lagenwechsel
               nach <locus>fol. 267</locus> schreibt, ist besonders das e auffällig, bei dem der
               obere Bogenabschnitt nicht ganz geschlossen ist. Das e wird mit einem Balkenfortsatz
               ausgeführt. Die Schrift wirkt insgesamt gestreckter und nicht ganz so flüssig wie bei
               den anderen Schreibern. Beim g ist der untere Bogen recht ausladend und winklig
               geschrieben. Dass die Buchstaben nicht ganz geschlossen sind, zeigt sich auch am
               Bogen des q. Bei diesem Schreiber ist aber nicht die häufige Verwendung von v für u
               zu beobachten.</p>
            <p><locus>Fol. 268r-288v</locus> (Schreiber C): Charakteristische Buchstaben sind a 
               (in zwei Formen: ein- und doppelstöckig), e (mit Balkenfortsatz), f, g (mit etwas
               eckiger wirkendem unteren Bogen als Schreiber A), s (einheitlicher in der Schaftführung).
               Die Schrift wirkt insgesamt etwas kompakter und flüssiger geschrieben als bei
               Schreiber B, hat aber größere Ähnlichkeiten mit Schreiber A, wobei die Buchstaben
               wiederum nicht in der gleichen Kompaktheit geschrieben sind. Häufiger wird c statt t 
               sowie v statt u verwendet. Anlautendes h kann wegfallen oder auch zusätzlich gesetzt 
               werden. Ab und an wird im Text oder als Initiale ein unziales d gebraucht. </p>
            <p><locus>Fol. 300v-301v Z. 1-6, 15-23, 302r Z. 1-4, 9-11</locus> (Schreiber D): Dieser
               Schreiber, der Gemeinsamkeiten mit Schreiber G hat, verwendet folgende
               charakteristische Buchstabenformen: einstöckiges a, häufig unziales D, e mit
               Balkenfortsatz, g mit ausladendem, eckigen unteren Bogen sowie häufig v für u.</p>
            <p><locus>Fol. 301v Z. 7-15, 302r Z. 4-8, 11-23</locus> (Schreiber E): Die
               auffälligsten Merkmale dieses Schreibers, der einen insgesamt deutlich runderen
               Duktus als Schreiber D hat, sind einstöckiges a, ein im Vergleich zu Schreiber D
               runderes und leicht nach links geneigtes e mit Balkenfortsatz, unziales d, dessen
               oberer Bogenabschnitt nach rechts umgebogen ist und ein g mit rundem, leicht offenem
               Bogen.</p>
            <p><locus>Fol. 302v-303r Z. 14</locus> (Schreiber F): Die Schrift hat insgesamt
               Ähnlichheiten zu denjenigen von Schreiber D und E. Das a ist einstöckig, das oft
               verwendete unziale d ist oben nach rechts umgebogen wie bei Hand E, das g erscheint
               eckig wie bei Hand D. Häufig v für u.</p>
            <p><locus>Fol. 303r Z. 15 - 305v</locus> (Schreiber G): Auch dieser Schreiber hat
               deutliche Ähnlichkeiten zu den vorhergehenden Schreibern; zudem ist nicht gänzlich
               auszuschließen, dass in diesem Abschnitt noch weitere Hände am Werk waren. Der Duktus
               ist etwas unruhiger und gedrängter. Das a ist einstöckig, das oft verwendete unziale
               d ist ebenfalls oben nach rechts umgebogen wie bei Hand E, das g erscheint eckig wie
               bei Hand D. Häufiger v für u.</p>
            <p><locus>Fol. 310r-315v</locus> (Schreiber H): Dieser Schreiber verwendet fast
               ausschießlich einstöckiges a, daneben selten doppelstöckiges. Das e steht sehr
               aufrecht und hat zumeist einen nicht geschlossenen oberen Bogenabschnitt. Unziales d
               steht neben aufrechtem d. Der untere Bogen des g ist geöffnet und recht eckig
               gestaltet. Der Bogen des q ist teilweise nur lose mit dem Schaft verbunden. Sehr
               häufig wird v statt u sowie c statt t verwendet.</p>
            <p>Ligaturen:</p>
            <p><locus>Fol. 203v-204v</locus> (Schreiber A): Es sind et-, eine ct- und mehrere us-Ligaturen
               zu erkennen. Wenn auf Nasale Vokale folgen, geschieht dies einmal in Form einer
               Ligatur, bei der der Vokal unter die Zeile geschrieben wird, so bei
               <mentioned>uiciniores</mentioned> (<mentioned>ni</mentioned>, <locus>fol. 204v, Z. 5</locus>).</p>
            <p><locus>Fol. 265r-288v</locus> (Schreiber B und C): Die Schreiber benutzen viele Ligaturen 
               und Abkürzungen. Zu beobachten sind ae-, ct-, et-, or-, rt-, st-, ti- und vs-Ligaturen. 
               Wenn auf Nasale Vokale folgen, geschieht dies - wie bei Schreiber A - oft in Form einer 
               Ligatur, bei der der Vokal unter die Zeile geschrieben wird, z.B. <locus>fol. 270v, Z. 16</locus>:
               <mentioned>mi</mentioned> bei <mentioned>homines</mentioned>. Genauso verhält es sich im 
               verwandten Codex <ref type="internal" subtype="mss"
                  target="muenchen-bsb-lat-3853">München Lat. 3853</ref>.</p>
            <p><locus>Fol. 300v-305v</locus> (Schreiber D, E, F, G): Es sind nur gängige Ligaturen
               zu beobachten. Bei Schreiber E ist die et-Ligatur auffällig, bei der nach rechts oben
               gehende Schrägschaft einen nach links abknickenden Aufsatz hat. Bei Schreiber F und G
               hat sie dagegen einen nach rechts gehenden, zumeist verdickten Abstrich.</p>
            <p><locus>Fol. 310r-315v</locus> (Schreiber H): Es sind nur gängige Ligaturen zu
               beobachten. Die et-Ligatur endet mit einem waagerechten Abstrich. Gelegentlich ist
               die et-Ligatur stark nach rechts geneigt.</p>
         </div>
         <div type="abbreviations">
            <p><locus>Fol. 203v-204v</locus> (Schreiber A): Die Endung -bus wird einmal mit b und der als
               eingedrehtem Bogen dargestellten us-Kürze (<locus>fol. 204r Z. 11</locus>)
               wiedergegeben, ist ansonsten gängig gekürzt.</p>
            <p><locus>Fol. 265r-288v</locus> (Schreiber B und C): Öfter findet sich ein et-Zeichen, dass der con-Kürze ähnlich
               sieht, aber weiter geöffnet ist (z.B. <locus>fol. 268v, Z. 2</locus>, vielleicht die
               tironische Note für et nachahmend). Die Flektionsformen von ecclesia werden ebenfalls
               recht unterschiedlich abgekürzt, immer ist aber zu erkennen, was gemeint ist.
               Häufiger kommt es vor, dass Vokale übergeschrieben werden, obwohl das Wort nicht
               gekürzt wurde, so z.B. <locus>fol. 270v, letzte Zeile</locus> bei
                  <mentioned>testimonium</mentioned>, wo über dem ersten m das o steht.</p>
            <p><locus>Fol. 300v-301v Z. 1-6, 15-23, 302r Z. 1-4, 9-11</locus> (Schreiber D): Dieser
               Schreiber verwendet nur gängige Abkürzungen. Bei der pro-Kürze geht der Strich durch
               den Schaft erst parallel zur Linierung und knickt dann nach unten um und läuft nach
               links aus.</p>
            <p><locus>Fol. 301v Z. 7-15, 302r Z. 4-8, 11-23</locus> (Schreiber E): Dieser Schreiber
               verwendet nur gängige Abkürzungen. Im Vergleich zu Schreiber D ist die pro-Kürze in
               der üblichen Form gestaltet.</p>
            <p><locus>Fol. 302v-303r Z. 14</locus> (Schreiber F): Dieser Schreiber verwendet nur
               gängige Abkürzungen. Die pro-Kürze ist wie bei Schreiber E gestaltet, folgt also der
               gängigen Form mit rundem Bogen.</p>
            <p><locus>Fol. 303r Z. 15 - 305v</locus> (Schreiber G): Dieser Schreiber verwendet nur
               gängige Abkürzungen. Auffällig ist lediglich die Abkürzung von <mentioned>quam</mentioned>
               durch q mit Kürzungsstrich durch den Schaft sowie die Kürzung von <mentioned>hoc</mentioned> 
               durch h und Punkt. Die pro-Kürze ist wie bei Schreiber D gestaltet.</p>
            <p><locus>Fol. 310r-315v</locus> (Schreiber H): Insgesamt werden nur gängige Abkürzungen 
               verwendet. Auffällig ist, dass bei den Worten <mentioned>eorum</mentioned> und 
               <mentioned>illorum</mentioned>, die zumeist mit rum-Kürze geschrieben werden, über dieser
               Kürzung zusätzlich ein Strich steht. Die üblicherweise für us stehende Kürze wird auch als 
               Abkürzung für s genommen.</p>
         </div>
         <!--    
            <div type="punctuation">
            <p><locus>Fol. 203v-204v</locus> (Schreiber A): Der Schreiber verwendet nur distinctiones
               mediae.</p>
            <p><locus>Fol. 265r-288v, 313r-315v</locus>
               (Schreiber B, C und D): Verwendet werden ausschließlich distinctiones mediae und
               periodi. Selten wird der punctus versus gesetzt.</p>
         </div>-->
         <div type="structure">

            <p><locus>Fol. 203v-204v</locus>: Nach dem Ende der Lex Alamannorum und einer 
               Leerzeile beginnt eine nur lose strukturierte Zusammenstellung von 
               Kapitularienmaterial (BK 68, BK 134 c. 1-2). Drei Initialen ganz in roter
               Tinte markieren jeweils den Beginn der Rubrik zu BK 68 sowie den Beginn
               von c. 1-2 von BK 134. Innerhalb dieser drei Textblöcke sind die meisten
               Satzanfänge (was nur im Fall von BK 68 öfters zugleich Kapitelanfänge 
               darstellt) durch vergrößerte Majuskeln in Texttinte mit roten Füllungen
               hervorgehoben. 
               </p>
            <p><locus>Fol. 253r, 254r, 265r-266v</locus>: Als Anhänge an die vier Bücher der
               Collectio capitularium des Ansegis präsentieren sich nach Buch 4 Auszüge der
               Kapitularien BK 157 (c. 1-4), BK 165 (c. 1-3), BK 167 (c. 1), BK 201 (c. 11)
               und erneut BK 165 (c. 4-5). Die Anhänge führen die Zählung von Buch 4 weiter und 
               reichen von <mentioned>LXXV</mentioned> bis <mentioned>LXXXIIII</mentioned>, wobei
               durch rote Zwischenüberschriften deutlich gemacht wird, zu welchem Ansegis-Buch 
               diese Zusatzkapitel zu rechnen sind. 
               Wiederum daran anschließend folgt Ansegis 3,57. Die Kapitelnummern erscheinen in roter 
               Tinte und wurden korrigiert. Laut Schmitz G 1996, S. 93 "[lassen] sich die in Bezug 
               auf Ansegis zutreffenden Kapitelzahlen z.T. noch erkennen". Bis auf zwei Kapitel 
               (<mentioned>LXXVIIII</mentioned> und <mentioned>LXXX</mentioned>) haben alle eine 
               Rubrik. Alle Kapitel beginnen mit einer in rot ausgeführten Initiale. Die beiden 
               zu Buch 4 gehörenden Zusatzkapitel sind zudem auch im Kapitelverzeichnis dieses 
               Buches aufgeführt (<locus>fol. 254ra</locus>). </p>
            
            <p><locus>Fol. 266v-267v</locus> (Capitulatio) und <locus>fol. 267-273r</locus>: 
               Eröffnet von einer Rubrik in roter Tinte sowie einer Capitulatio folgt eine 
               33-Kapitel-Liste, die vor allem Material aus den BK-Nummern 188 und 191-193 bietet. 
               Die Capitulatio zählt die Rubriken von <mentioned>I</mentioned> bis 
               <mentioned>XXXIII</mentioned> (ein Zählfehler bei <mentioned>XXX-XXXII</mentioned>
               wurde in etwas dunklerer roter Tinte korrigiert). Im Textblock läuft die Zählung 
               versehentlich nur bis <mentioned>XXXII</mentioned>, da der Rubrikator ihre 
               Ausführung beim letzten Kapitel vergaß. Sowohl in der Capitulatio wie im 
               Textblock sind die Zählung sowie der jeweilige Anfangsbuchstabe in roter Tinte
               gehalten (bei c. <mentioned>XXVII</mentioned> im Textblock vergaß der Rubrikator,  
               die nötige D-Initiale auszuführen). Im Textblock sind die Rubriken der Capitulatio 
               meist kaum verändert wiederholt und dabei gänzlich in roter Tinte geschrieben.
               Bei c. <mentioned>XXX</mentioned> fehlt die Rubrik allerdings im Textblock. 
               Die Kapitel werden in folgender Reihung geboten: BK 188 c. 4, BK 191 c. 1-7
               (wobei c. 5-6 zusammengezogen sind) und 9-10, Benedictus Levita 1,279,
               BK 193 c. 1-6 und 8, BK 188 c. 1-2 und BK 192 c. 1-11 und 13-15.
               Es fällt auf, dass die Ansegis-Zitate in den Kapiteln weitgehend Fehlen; der Schreiber 
               begnügt sich an den entsprechenden Stellen zumeist mit der Angabe der Kapitelzählung 
               bei Ansegis oder er nennt die Anfangsworte des Zitats und lässt dann <mentioned>et
               reliqua</mentioned> folgen (z.B. bei BK 193 c. 1), oder er fasst den Inhalt kurz
               zusammen (ebd.). Nur bei BK 191 c. 9 wird das Zitat vollständig geboten.</p>
            
            <p><locus>Fol. 273r-v</locus> (Capitulatio) und <locus>fol. 273v-276r</locus>:
               Nur durch eine Leerzeile abgesetzt, aber ohne eigene Rubrik beginnt die Capitulatio
               zur anschließenden 19-Kapitel-Liste, die lediglich den nahezu vollständigen Text
               von BK 16 enthält (es fehlen lediglich c. 14-16). Das Gliederungsprinzip folgt im 
               Wesentlichen dem der vorherigen Liste: Rote Tinte für alle Kapitelzählungen, 
               Initialen sowie die im Textblock gekürzt oder raffend paraphrasierten Rubriken. 
               Für die Rubriken wurde im Textblock mehrfach eine eigene Zeile frei gelassen. 
               Die ungewöhnlich große I-Initiale bei c. <mentioned>II</mentioned> in Verbindung 
               mit der eine ganze Zeile einnehmenden kurzen Rubrik (<mentioned>De qvarta</mentioned>) 
               könnte darauf hinweisen, dass der Rubrikator (und/oder der Kopist) versehentlich 
               annahm, der Textblock würde erst mit c. <mentioned>II</mentioned> einsetzen.
            </p>
       
            <p><locus>Fol. 276r-277r</locus> (Capitulatio) und <locus>fol. 277r-282v</locus>:
               Auf eine Rubrik in Capitalis rustica (in roter Tinte) folgen die Capitulatio
               sowie der Textblock einer 47-Kapitel-Liste. Die Liste besteht aus Auszügen
               zahlreicher Kapitularien (und verwandter Texte): BK 15, 13, dem sog. ersten
               Bischofskapitular Ghaerbalds von Lüttich (ehemals BK 36), BK 55, 56, 42, 52,
               66, 20a, 78, 191, 131, dem ersten und zweiten Appendix zur Kapitulariensammlung
               des Ansegis, BK 192 und 195.</p>
            <p>Im Unterschied zur vorherigen Liste sind hier in der Capitulatio die Initialen
               nicht mehr ganz in roter Tinte ausgeführt, sondern in Texttinte mit roten
               Füllungen gehalten. Die Zählung läuft gleichmäßig durch, nach c. 
               <mentioned>XXVIIII</mentioned> sowie c. <mentioned>XLIIII</mentioned>
               finden sich jeweils datierende Zwischenrubriken, mutmaßlich vom ursprünglichen
               Sammler aus Paratexten seiner vollständigen Vorlagen übernommen.</p>
            <p>Der Textblock wird von einer Rubrik in Capitalis rustica (in roter Tinte) 
               eröffnet, die offenbar als Überschrift bei BK 15 stand, dem ersten für die 
               Kapitelliste ausgewerteten Text.
               Gelegentlich begegnen (Zwischen-) Rubriken in Mischschrift und roter Tinte, 
               die wohl z.T. auf die Gesamtüberschrift einer Vorlage (so zu c. 
               <mentioned>XX</mentioned>, <mentioned>XXV</mentioned>, <mentioned>XXXIII</mentioned>,  
               <mentioned>XXXVIII</mentioned>, <mentioned>XLII</mentioned>, 
               <mentioned>XLV</mentioned> und <mentioned>XLVI</mentioned>), z.T. auf eine 
               Kapitelrubrik (zu c. <mentioned>XXII</mentioned>, <mentioned>XXXI</mentioned> und 
               <mentioned>XLII</mentioned>) zurückgehen.
               Anders als in den vorherigen Listen werden die Kapitelrubriken im Textblock
               nicht mehr wiederholt. Die Initialen sind z.T. ganz in roter Tinte, z.T. nur
               in Texttinte mit roten Füllungen gehalten. </p>
            <p>Auf <locus>fol. 280v</locus> findet sich ein Zählfehler, wenn sowohl das 
               29. wie das 30. Kapitel der Liste (entsprechend BK 52 c. 1 und dem Anfang von 
               BK 52 c. 2) der Liste als <mentioned>XXVIIII</mentioned> gezählt werden. Die Kapitel 
               30-47 sind entsprechend jeweils um eine Einheit zu niedrig als 
               <mentioned>XXVIIII-XLVI</mentioned> gezählt. In der Capitulatio wird der
               Fehler "behoben", indem der Rubrik für c. 30 (= BK 52 c. 2 Anfang) die korrekte 
               Zählung als <mentioned>XXX</mentioned> zugeordnet wird, das folgende c. 31 
               (= BK 52 c. 2 Schluss; im Textblock als <mentioned>XXX</mentioned> gezählt) aber
               schlicht ohne Rubrik bleibt, so dass als c. <mentioned>XXXI</mentioned>, wie im 
               Textblock, BK 52 c. 5 erscheint. Bei letzterem Kapitel wurde, wohl von anderer Hand, 
               zusätzlich zur auf dem linken Rand bereits vorhandenen Kapitelzählung auf dem rechten
               Rand eine Kapitelrubrik (identisch mit der Rubrik in der Capitulatio) sowie erneut
               die Kapitelzählung eingetragen. Das letzte Kapitel der Liste, BK 195 c. 1, bricht mitten
               im Satz fragmentarisch ab. Die verbliebenen drei Zeilen der Seite sind danach frei 
               geblieben.</p>
            
            <p><locus>Fol. 283r-285rb</locus> (Capitulatio) und <locus>fol. 287r-311v</locus>:
               Ohne Überschrift setzt auf neuer Seite eine Capitulatio ein, deren letzte
               Rubrik als <mentioned>XCII</mentioned> gezählt ist. Tatsächlich enthält
               die Capitulatio 97 Rubriken, deren Zählung aber mehrfach fehlerhaft 
               gehandhabt ist. Der Textblock wiederum enthält 101 durch Zählung oder 
               graphische Gestaltung (Absatz mit großer farbiger Initiale) als separate
               Einheiten (Kapitel) markierte Textabschnitte. Aufgrund diverser Zählfehler,
               die aber nicht immer mit den Zählfehlern der Capitulatio parallel auftreten, 
               ist das letzte Kapitel dennoch, wie bereits in der Capitulatio,
               als <mentioned>XCII</mentioned> gezählt. </p>
            <p>Die Liste besteht aus Auszügen zahlreicher Kapitularien und verwandter Texte,
               aber auch substanzieller Übernahmen aus Konzilstexten. In der Reihenfolge ihres 
               Auftretens sind verwendet: BK 266, 242, die Konzilsakten aus Meaux/Paris 845/846, 
               BK 273, 287, Benedictus Levita (bzw. von diesem verwendetes Material), das 
               Protokoll der Synode von Soissons 853, BK 94, 40, 20a, 23 und 95.</p>
            <p>Wie in den vorherigen Listen sind die Kapitelzahlen fast ausnahmslos in roter 
               Tinte geschrieben, ebenso die meisten Initialen. Im Textblock finden sich 
               weiterhin 7 Zwischenüberschriften, die bis auf eine Ausnahme auch in der 
               Capitulatio begegnen (drei allein im Material aus Meaux/Paris, je eine vor Beginn
               der Auszüge aus BK 273, 287, 94 und 23). Die Rubriken der Capitulatio sind im 
               Textblock nicht wiederholt.</p>
            <p>Die Verwirrung in den Kapitelzählungen hat unterschiedliche Ursachen.
               Im Textblock beginnt die Verschiebung mit der doppelt vergebenen Zählung 
               <mentioned>XLVII</mentioned> (die sowohl c. 75 wie 76 aus Meaux/Paris vorangestellt 
               ist). Direkt anschließend sind die letzten zwei Einheiten der Meaux/Paris Auszüge 
               (z.T. nach Korrektur) als <mentioned>XLV</mentioned> (oder <mentioned>XLVIII</mentioned> 
               mit stark verblassten bzw. radierten <mentioned>III</mentioned>?) und 
               <mentioned>uel item XLVIII</mentioned> gezählt. Nach dem letzten Auszug aus 
               BK 273 (gezählt als <mentioned>LIII</mentioned>) springt die Zählung zurück
               auf <mentioned>LII</mentioned>, und zwischen c. <mentioned>LIIII</mentioned> 
               und c. <mentioned>LV</mentioned> bleiben zwei wie reguläre Kapitel gestaltete 
               Absätze (die BK 287 c. 6 bzw. c. 8-10 entsprechen) ungezählt. Direkt nach der 
               Zwischenüberschrift zu BK 94 fehlen Zählungen für BK 94 c. 12 sowie für BK 40 c. 18
               und c. 19, obwohl die drei Kapitel erneut als separate Absätze mit roten Initialen 
               begegnen. Ein weiterer Zählfehler bzw. Schreiberversehen tritt in den Auszügen von
               BK 20a auf, wo die Zählung erst von <mentioned>LXII</mentioned> auf 
               <mentioned>LXXIII</mentioned> springt, nach <mentioned>LXXVII</mentioned> dann   
               aber wieder zu <mentioned>LXVIII</mentioned> zurückspringt.</p>
            <p>In der Capitulatio fehlen zum einen Rubriken für manche der im Textblock vorhandenen
               Kapitel (bzw. für wie separate Kapitel gestaltete Abschnitte), zum anderen
               treten von den Fehlern im Textblock unabhängige eigene Zählfehler auf. Im Ergebnis
               finden sich so 97 optisch getrennte Rubriken, deren letzte aber als 
               <mentioned>XCII</mentioned> gezählt ist. Nur punktuell scheint der Schreiber bei 
               bestimmten Zäsuren seine Zählung mit der des Textblocks synchronisiert zu haben 
               (so zu Beginn von BK 273 und von BK 20a). Die dort zwischendrin aufgelaufenen 
               Zählfehler bemerkte er aber offenbar nicht. </p>
            <p>Im Einzelnen sind folgende Verschiebungen eingetreten: Nachdem die ersten 34 Rubriken 
               komplett ohne Zählung geblieben sind, setzt mit dem Seitenwechsel auf <locus>fol. 284r</locus>
               die Kapitelzählung der 35. Rubrik im Prinzip korrekt mit <mentioned>XXXV</mentioned> ein. 
               Der Wortlaut dieser Rubrik bezieht sich aber auf c. <mentioned>XXXVI</mentioned> im Textblock,
               für das vorhergehende Kapitel wurde also versehentlich keine Rubrik angefertigt. 
               Auf Rubrik <mentioned>XXXV</mentioned> folgt ein weiterer, wie eine Rubrik gestalter 
               Absatz (markiert durch rote Füllung der ersten Majuskel), der aber ohne Zählung bleibt 
               und sich inhaltlich ebenfalls auf c. <mentioned>XXXVI</mentioned> im Textblock bezieht.
               Die irrigen Wiederholungen der Kapitelzahlen <mentioned>XLVII</mentioned> und 
               <mentioned>XLVIII</mentioned> im Textblock sind in der Capitulatio vermieden, die
               stattdessen gleichmäßig bis zum Ende der Meaux/Paris Auszüge auf <mentioned>XLVIIII</mentioned>
               weiterzählt. Der folgende erste Auszug aus BK 273 stellt also sowohl die 51. Rubrik in
               der Capitulatio wie die 51. Einheit im Textblock dar, wird aber wahlweise als Nummer 
               <mentioned>L</mentioned> (Capitulatio) bzw. <mentioned>XLVIIII</mentioned>
               (Textblock) präsentiert. </p>
            <p>Weitere Verschiebungen begegnen in den Auszügen von BK 287. Während der Textblock
               acht optisch getrennte Einheiten für c. 2, 3, 5, 6, 8+9+10, 11+12, 13 und 14
               bietet (davon aber c. 6 und c. 8+9+10 ungezählt lässt), hat die Capitulatio 
               lediglich sechs Rubriken (aber z.T. abweichend vom Textblock für c. 2, 5, 6, 11,
               12 und 14). Zudem springt der Schreiber, evtl. nach punktuellem Abgleich mit 
               dem Textblock, in seiner Zählung hier vom Ende der vorherigen BK 273-Auszüge
               (bis <mentioned>LIIII</mentioned> gezählt) zurück auf <mentioned>LII</mentioned>.
               Die Rubrikenzählung läuft ab hier bis zum Ende der Liste konform mit der Kapitelzählung
               im Textblock. Allerdings gibt es in der Capitulatio eine ungezählte Rubrik zu
               BK 94 c. 12, während die unmittelbar folgenden c. 18-19 von BK 40 keine Rubrik 
               erhalten (im Textblock sind alle drei Kapitel ungezählt). </p>               
            
            <p><locus>Fol. 285rb-287r</locus> (Capitulatio) und <locus>311v-315v</locus>: 
               Die Capitulatio zu dieser Kapitelliste ist unmittelbar an die Capitulatio
               zur vorherigen 101-Kapitel-Liste angehängt und damit mehrere Seiten von
               ihrer eigenen Liste getrennt. Die Liste bricht auf der letzten Seite
               der Handschrift mitten auf der Seite und kurz vor dem Ende von 
               c. <mentioned>LXIIII</mentioned> ab. Unter Berücksichtigung einer 
               Verschiebung in der Zählung zwischen Capitulatio und Textblock
               sollte der Textblock offenbar 70 Kapitel enthalten, die in der
               Capitulatio durch 72 Rubriken aufgeschlüsselt sind (bei den Auszügen
               aus BK 196 sind c. 1-3 im Textblock zu einem Abschnitt <mentioned>XXXI</mentioned> 
               verbunden, in der Capitulatio gibt es dagegen getrennte Rubriken
               <mentioned>XXXI-XXXIIII</mentioned>, die auf die ursprüngliche 
               Kapiteleinteilung abgestellt sind). Gebildet wird die Liste aus
               Auszügen italienischer Kapitularien sowie einer Zusammenfassung der
               Pariser Konzilsbeschlüsse von 829, in der Reihenfolge ihrer Verwendung: 
               BK 94, 98, 20b, 157, 163, 165 und 196 (= Paris 829). </p>
            <p>Die Capitulatio beginnt mit einer Überschrift, die unmittelbar in gleicher 
               Zeile an die vorhergehende Capitulatio (zur 101-Kapitel-Liste) angeschlossen
               ist und deren zweispaltige Anlage bis zum Seitenende fortsetzt, auf
               neuer Seite dann aber sofort zu einer einspaltigen Anlage umschaltet.
               Die Überschrift entspricht der Rubrik zu BK 94, dem für die ersten Kapitel
               der Liste ausgewerteten Kapitular. Sie ist in Minuskelschrift (in Texttinte)
               gehalten, wobei jeder einzelne Buchstabe eine rote Füllung aufweist.
               Die folgenden Rubriken wiederholen optisch das Modell der vorangehenden Capitulatio
               mit einer Zählung in roter Tinte und Texttinte für die eigentlichen Rubriken,
               jeweils mit einer roten Füllung der Anfangsmajuskel. Die Zählung läuft
               fehlerfrei bis <mentioned>LXXII</mentioned> durch und weicht nur an der
               bereits beschriebenen Stell von der Kapitelzählung im Textblock ab.
               Vor den Rubriken zu den Auszügen aus BK 157 und 196 steht jeweils eine
               Zwischenüberschrift, gestaltet wie die Listenüberschrift in Minuskelschrift
               mit zahlreichen roten Füllungen und noch unmittelbar an den Schluss der
               vorangehenden Rubrik angeschlossen.</p>
            <p>Der Textblock beginnt mit der gleichen Überschrift wie die Capitulatio,
               allerdings ganz in roter Tinte und in eigener Zeile. Die einzelnen Kapitel 
               sind danach überwiegend gemäß dem zuvor verwendeten Schema gestaltet: 
               Jedes Kapitel bildet einen eigenen Absatz (einzige Ausnahme bei 
               c. <mentioned>XVI</mentioned>) und weist eine leicht ausgerückte 
               Initiale in roter Tinte auf. Die Kapitelzählungen, ebenfalls in 
               roter Tinte, sind überwiegend auf dem äußeren Seitenrand neben den
               Kapitelanfängen platziert. Gelegentlich stehen sie aber auch bereits
               am Ende des vorhergehenden Kapitels, dabei teilweise sogar am Seitenende,
               getrennt vom Kapitelanfang auf der nächsten Seite (so auf 
               <locus>fol. 323r, 324r, 327r</locus>). Die Kapitelzählung läuft 
               gleichmäßig von <mentioned>I</mentioned> bis zum Abbruch in 
               c. <mentioned>LXIIII</mentioned> durch. 
               Wie in der Capitulatio stehen auch hier zwei Zwischenüberschriften.
               Allerdings ist die erste davon (auf <mentioned>fol. 313r</mentioned>, zu BK 157)
               von anderer Hand auf dem Rand ergänzt (in Texttinte) und steht nicht im Anschluss 
               an den BK 20b-Auszug, sondern direkt davor. Die Überschrift zu BK 196
               steht dagegen auch vor den BK 196-Auszügen; sie schließt zwar in gleicher
               Zeile an das vorhergehende Kapitel an, ist aber ansonsten wie die 
               Listenüberschrift zu Beginn gestaltet, d.h. in leicht vergrößerter
               Minuskelschrift in roter Tinte. Der Wortlaut entspricht exakt dem in
               der Capitulatio.</p>
         </div>
         
         <div type="annotations">
            <p><locus>Fol. 266v-273r, 276r, 277r, 281v, 282v, 283r-v</locus>: Auf <locus>fol.
                  253r</locus> hat eine neuzeitliche Hand <mentioned>liber quartus / leges
                  /</mentioned> notiert. Dieselbe Hand hat zudem in der Capitulatio auf <locus>fol.
                  285v</locus> die Rubrik von BK 165 c. 5 markiert. Auf <locus>fol. 267r und
                  273r</locus> hat eine neuzeitliche Hand <mentioned>Le</mentioned> mit
               Kürzungsstrich über den Schriftspiegel geschrieben, womit der Benutzer vielleicht
               markieren wollte, dass auf beiden Seiten Capitulationes beginnen und damit neue
               Textzusammenstellungen. Beim ersten Mal hätte er aber übersehen, dass die Capitulatio
               schon auf <locus>fol. 266v</locus> beginnt. Zu Beginn der Capitulatio der
               101-Kapitel-Liste (<locus>fol. 283r-v</locus>) wurden die Rubriken nicht gezählt.
               Eine neuzeitliche Hand ergänzte daher eine Nummerierung in Blei.</p>
            <p>Ab <locus>fol. 273r</locus> mehrfach noch Spuren eines radierten Kreuz, z.B. 
               <locus>fol. 273v</locus> auf dem linken Rand zwischen der Kapitelzählung 
               <mentioned>II</mentioned> und der folgenden I-Initiale in roter Tinte. Es handelte
               sich wohl jeweils um Markierungen für den Rubrikator. Ähnlich auf <locus>fol. 312v</locus>
               am linken Rand noch die Einstichstellen für die Blindlinierung, auf denen bei
               Kapitelanfängen z.T. noch in Texttinte ein Schaft-s als Hinweis an den Rubrikator 
               steht, hier eine S-Initiale auszuführen.
            </p>
         </div>
         <div type="other">
            <p>Die Handschrift verfügt über zwei Foliierungen, einmal mit Tinte, einmal mit Blei
               ausgeführt. Die Transkription wie auch Mordek folgen letzterer Zählung. Auf den
               <locus>fol. 266 und 285</locus> befinden sich Löcher, die aber keinen Textverlust
               zur Folge hatten. Auf dem unteren Rand von <locus>fol. 285r</locus> neben den Löchern 
               eine verwischte Federprobe (<mentioned>facere [..]</mentioned>).
            </p><p>
            Zur Gestalt der Vorlage: Auf <locus>fol. 284va-vb</locus> hat der Kopist geschlampt, als 
            er aus seiner gleichfalls zweispaltigen Vorlage (also z.B. München lat. 3853), die aber
            einen etwas anderen Seitenwechsel hatte, gedankenlos Zeile für Zeile abschrieb. Er kopierte
            ohne Rücksicht darauf, dass die Vorlage wohl vor ihrem Seitenwechsel in der linken Spalte die 
            Kapitel LX-LXIII und dementsprechend in der rechten Spalte LXIIII-LXVII aufwies, auf den 
            letzten zwei Zeilen seiner Seite die Rubriken für LX und rechts daneben für LXIIII, sowie 
            in der folgenden Zeile diejenigen für LXI und daneben für LXV. Der Rubrikator versah diese 
            Rubriken anscheinend zunächst mit den Zählungen LX-LXI (links) und LXII-LXIII (rechts), er 
            (oder ein Korrektor) realisierte dann aber (nach dem Umblättern? nach Abgleich mit der Vorlage?),
            dass in der rechten Spalte nicht die zwei auf LXI folgenden Kapitelrubriken standen, sondern
            eben die Rubriken für LXIIII-LXV, worauf er deren Zählung korrigierte. </p>
         </div>
      </front>
      <body>

         <cb n="203v"/>
         <lb n="12"/>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.68"/>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2" corresp="BK.68_inscriptio">
            <milestone unit="span" corresp="BK.68_inscriptio"
               spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">C</seg>apitula quę domnus . <rs type="person"
               >Karolus</rs> serenissimus imperator adde<lb break="no"/>re iussit . vt pannum ipsivs
            quislibet irrumperet <expan>componere</expan>
            <lb/> debeat . 
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2_1"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.68_1" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2_2"/>
            <hi rend="coloured">V</hi>t ecclesię . uiduę . orfani . uel minus <sic>potentente<subst>
                  <del/>
                  <add>s</add>
               </subst></sic> pacem <lb/> rectam habeant . et <expan>ubicumque</expan> fuerit .
            infractum . XL . <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidis</expan>
            </choice> . <expan>componatur</expan> . <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2_2"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.68_2" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2_3"/>
            <seg type="initial">U</seg>t raptum . uel . uis per collecta hominum et incendia infra 
            patriam . nemo <lb/> facere <expan>presumat</expan> et qui hoc commiserit LX <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidos</expan>
            </choice>
            <choice>
               <abbr>cop</abbr>
               <expan>componat</expan>
            </choice>
            <del unit="chars" quantity="2"/> in pannum nostrum . <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2_3"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.68_3" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2_4"/>
            <seg type="initial">S</seg>imiliter et qui iussione regiam in hostem pannitus inruperit . 
            <hi rend="coloured">H</hi>ec . VIII . <lb/>
            capitula in assiduitate . <hi rend="coloured">R</hi>eliqua autem reseruata
            sunt regibus vt <lb/> ipsi potestatem habeant . nominatiue demandare unde <lb/> exire
            debent . 
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2_4"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.68_4" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2_5"/>
            <hi rend="coloured">D</hi>e <sic>dinerialibus</sic> . vt si quis eos occiderit <lb/>
            regi <expan>companantur</expan> . 
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2_5"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.68_5" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2_6"/>
            <hi rend="coloured">S</hi>i<add>mi</add><metamark function="insertion"
            />liter de his qui per cartam
            in ecclesia iuxta <lb/> altare dimissi sunt liberi . cum XL . <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidis</expan>
            </choice>
            <choice>
               <abbr>comp</abbr>
               <expan>componantur</expan>
            </choice> . 
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2_6"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.68_6" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2_7"/>
            <hi rend="coloured">H</hi>i uero qui per cartam <cb n="204r"/> ingenuitatis dimissi sunt 
            liberi ubi nullum <sic>patrocinum</sic> et de<lb break="no"/>fensionem non elegerint . 
            similiter regi <choice>
               <abbr>cop</abbr>
               <expan>componantur</expan>
            </choice>
            <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidis</expan>
            </choice> . XL . 
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2_7"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.68_7" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-203v-2_8"/>
            <seg type="initial">U</seg>t
            clericum <lb/> nemo recipere audeat . sine consensu . episcopi sui . et si eum <lb/>
            aliquis acceptum habet . quando licentia ipsivs episcopi fuerit . <lb/>
            <hi rend="coloured">A</hi>liter non faciat nisi
            cum eivs presęntię perscrutandum si dignvs <lb/> fuerit deducatvr . <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-203v-2_8"/>
         </ab>


         <milestone unit="capitulare" n="BK.134"/>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-204r-1" corresp="BK.134_1">
            <seg type="initial">S</seg>i quis cum <sic>alterio</sic> de qualibet causa contentionem
               habu<lb break="no"/>erit . et testes contra eum per iudicium producti fuerint . si
            ille <lb/> falsos eos esse suspicatur . liceat ei alios testes quos meliores <lb/>
            putauerit contra eos obponere vt ueratium testimonio fal<lb break="no"/>sorum testium
            peruersitas superiet . <hi rend="coloured">Q</hi>uod si ambę partes testium <lb/> ita
            inter se dissenseri<add>n</add><metamark function="insertion"/>t vt nullatenus alteri
            altera cedere vel<lb break="no"/>let eligantur duo ex ipsis . <choice>
               <abbr>ide</abbr>
               <expan>id est</expan>
            </choice> ex utraque parte unus . qui cum <lb/> scuto et fustibus in campho decernant .
            vtra pars falsitatem vtra <lb/> ueritatem suo testimonio sequatur . et camp<subst>
               <del>oni<gap/></del>
               <add>ioni</add>
            </subst> qui <sic>uicvs</sic> fuerit <lb/> propter periurium quod ante pugnam
               <expan>commisit</expan> . dextera manus ampu<lb break="no"/>tetur . <hi
               rend="coloured">C</hi>eteri uero eiusdem partis testes quia falsi <choice>
               <abbr>apparuer</abbr>
               <expan>apparuerunt</expan>
            </choice> manus <lb/> suas redimant . <hi rend="coloured">C</hi>uius positionis duę
            partes ei contra quem <lb/>testati sunt . dentur . III<hi rend="super">a</hi> . comitis
            est . <hi rend="coloured">E</hi>t in secula quidem causa <lb/> huivscemodi testium
            diuersitas campho conprobetvr . <hi rend="coloured">I</hi>n ec<lb break="no"
            />clesiasticis autem . negotiis crucis iudicio rei ueritas in<lb break="no"/>quiratur .
               <hi rend="coloured">H</hi>oc de <sic>timdis</sic> atque inbecillibus siue infirmis
            <lb/> qui pugnare non uelent . ne propter hoc iusticia careant <cb n="204v"/> censuimus
            faciendum . <hi rend="coloured">T</hi>estes vero de qualibet causa non ali<lb break="no"
            />unde quęrantur nisi de ipso comitatu . <hi rend="coloured">I</hi>n quo res<note
               type="editorial">Über dem Wort befindet sich eine us-Kürze ohne erkennbare
               Funktion.</note> unde <lb/> causa agitur . positę sunt quia non est credibile vt de
            statu <lb/>hominis uel de possessione . cuius<subst>
               <del>u</del>
               <add>l</add>
            </subst>ibet . per alios melior ei <lb/> ueritas cognosci ualeat quam per Illos qui
            uiciniores sunt . <lb/><lb/></ab>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-204v-1" corresp="BK.134_2"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>i quis in aliena patria ubi uel propter beneficium vel propter
            <lb/>aliam quamlibet occasionem assiduę conuersari solet de <lb/>qualibet causa fuerit
            interpellatus . uerbi <expan>gratia</expan> . de con<lb break="no"/>questu suo . uel de
            mancipiis suis ibi secundum legem suam <lb/>iustitiam faciat . et cum talibus
            coniuratoribus quales in eodem <lb/>regno uel prouincia . secum habere potuerit .
            ligitimum sacra<lb break="no"/>mentum iuret . <hi rend="coloured">E</hi>xcepto si quis
            eum in statu suo id est de liber<lb break="no"/>tate sua . uel de hereditate quam ei
            pater suus moriens de<lb break="no"/>reliquid appellauerit . de his duobvs liceat ei
               sacra<lb break="no"/>mentum in patria sua . <choice>
               <abbr>Ide</abbr>
               <expan><hi rend="coloured">I</hi>d est</expan>
            </choice> in legitimo sui sacramenti loco <lb/>iurandum offerre . et is qui cum eo
            litigatvr . si uelit se<lb break="no"/>quatur illum in patriam suam ad recipiendum illud
            <lb/>sacramentum . <hi rend="coloured">I</hi>pse tamen primo in <sic>odem</sic> loco
            <lb/>vbi est interpellatu<subst>
               <del>r</del>
               <add>s</add>
            </subst> satusfaciat . tam comiti <lb/>et <del quantity="3" unit="chars"/><note
               type="editorial">Drei Buchstaben getilgt, der letzte wohl ein
                  <mentioned>d</mentioned>.</note> iudicibvs . quam aduersario testibus pro<lb
               break="no"/>bando quę ab eo quęritur pater ei suus dereliquid </ab>


         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="253r"/>
         <lb n="1"/>

         <milestone unit="capitulatio" spanTo="#capitulatio-finis_1"
            xml:id="heiligenkreuz-sb-217-253ra-capitulatio"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-253ra-1" rend="coloured"
            corresp="Ansegis.4_inscriptio_c">Incipiunt capitula<note type="editorial">In
               unmittelbarem Anschluss an das 4. Buch des Ansegis folgen durch Zwischenüberschriften
               angezeigte Zusatzkapitel zu den vier Büchern, die in den Capitulationes nicht mit
               aufgeführt werden. Nur hier, in der Capitulatio des 4. Buches, werden die beiden
               Zusatzkapitel genannt, die unter der entsprechenden Überschrift (<mentioned>In
               quartibus</mentioned> [!] <mentioned>libello</mentioned>) innerhalb des Anhangs auf
               <locus>fol. 266r-v</locus> zu finden sind.</note> . </ab>

         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="254ra"/>
         <lb n="16"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-254ra-12" corresp="BK.165_4_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="72" rend="coloured">LXXII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e fratribus qui paterne seu materne . </ab>
         
         <gap reason="editorial"/>
         <lb n="20"/>
         
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-254ra-16" corresp="BK.165_5_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="76" rend="coloured">LXXVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e hominibus qui alienam <lb/> potestatem
            inuadunt . </ab>
         <anchor xml:id="capitulatio-finis_1"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-254ra-17" rend="coloured"
            corresp="Ansegis.4_inscriptio">Incipit suprascriptorum tex<lb break="no"/>tus
            capitulorum </ab>

         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="265r"/>
         <lb n="6"/>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.157"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-3" rend="coloured"
            corresp="BK.157_inscriptio BK.157_1_inscriptio">
            <milestone spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-265r-3_1" corresp="BK.157_inscriptio"
               unit="span"/> De primo <sic>libero</sic> . <choice>
               <abbr>capil</abbr>
               <expan>capitula</expan>
            </choice>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-3_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.157_1_inscriptio"
               spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-265r-3_2"/>
            <seg type="num" n="75">LXX<subst>
                  <del><gap/>IIII</del>
                  <add>V</add>
               </subst></seg> De monasteria et baptismales ecclesias <anchor
               xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-3_2"/>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-5" corresp="BK.157_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>i quis episcopus aut propinquitatis affectu aut muneris
            ambicione <lb/> causę amiciciae <sic>senedocho</sic> . aut monasteria . uel
               ba<mod>p</mod>tismales ecclesias <lb/> suae ecclesiae pertinentes cuilibet per
            henfintheuseos contractus dederit <lb/> se suosque successores poena multandos
            conscripserit . potestatem <lb/> talia inmutandi rectoribus ecclesiarum absque pęnę
            conscriptę solucione <lb/> credimus </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-6" corresp="BK.157_2_inscriptio"
            rend="coloured">De ecclesia<note type="editorial">gek. <mentioned>ecclia</mentioned>,
               mit an sich nicht unbedingt notwendiger Korrektur des <mentioned>i</mentioned> zu
                  <mentioned>si</mentioned>.</note> construenda in sua proprietate . <seg type="num"
               n="76"><subst>
                  <del/>
                  <add>LXXVI</add>
               </subst></seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-7" corresp="BK.157_2"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>tatutum est ut si quis liber homo per consensum episcopi sui
            ecclesiam in sua <lb/> construxerit proprietate . fontesque in eadem ab episcopo fuerint
            consecrati <lb/> id<subst>
               <del>one</del>
               <add>e</add>
            </subst>o non suam <del>per suam</del>
            <subst>
               <del>o</del>
               <add>per</add>
            </subst>dat hereditatem sed si episcopus uoluerit officium <lb/> sacri
            ba<mod>b</mod>tismatis in sua transferat ecclesia ipsa uero a qua trans<lb break="no"
            />fertur in constructoris maneat iure . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-8" corresp="BK.157_3_inscriptio"
            rend="coloured"><seg type="num" n="77"><subst>
                  <del><unclear>CV</unclear></del>
                  <add>LXXVII</add>
               </subst></seg> De adulterio cum <sic>adulera</sic>
            <expan>conprehenso</expan> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-9" corresp="BK.157_3"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>i quis adulter cum adultera <expan>conprehensus</expan> .
            secundum edicta legis <lb/>
            <sic><rs>largobardorum</rs></sic> marito adulterę ambo ad uindictam traditi . <lb/>
            fuerint . si eos quispiam emerit . eosque conuictos in eodem sce<lb break="no"/>lere
            habere repertus fuerit . ipsos fisco adquirat . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-10" corresp="BK.157_4_inscriptio"
            rend="coloured"><seg type="num" n="78"><subst>
                  <del><unclear>CVI</unclear></del>
                  <add>LXXVIII</add>
               </subst></seg> De uxore liberi hominis . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265r-11" corresp="BK.157_4"><seg
               type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis liber homo uxorem habens liberam propter
            aliquod cr<add>i</add>men . aut <lb/> debitum <sic>seuicio</sic> alterius se subdit .
               <sic>infant</sic> qui ex tali coniugio <cb n="265v"/> nati fuerint . libertatis
            statum non <subst>
               <del>amitat</del>
               <add>amittant</add>
            </subst> . si uere illa defuncta . secunda <lb/> uxor et tamen libera tali se sciens
            iunxerit coniugio . liberi illorum <lb/> seruituti subtantur . </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.165"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.165_inscriptio"> DE SECVNDO LIBELLO <choice>
               <abbr>CAP</abbr>
               <expan>CAPITULA</expan>
            </choice></ab>
         <ab type="meta-text" rend="coloured" corresp="BK.165_1_inscriptio"
            xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265v-2">
            <seg type="num" n="79">
               <subst>
                  <del>
                     <unclear>XVI</unclear>
                  </del>
                  <add>LXXVIIII</add>
               </subst>
            </seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265v-3" corresp="BK.165_1">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>tatuimus ut liberi homines qui tantum <lb/>
            proprietatis habent unde hostem bene facere possint et iussi <lb/> facere nolunt . prima
            uice secundum legem illorum statuto damno sub<lb break="no"/>iaceant si uero
               se<add>c</add>undo inuentus fuerit neglegens bannum nostrum . <choice>
               <abbr>ide</abbr>
               <expan>id est</expan>
            </choice>
            <lb/> . LX . solidos persoluat . si uero tercio quis in eadem culpa fuerit impli<lb
               break="no"/>catus . sciat se omnem substanciam suam amissurum . aut in
            ex<add>i</add>lio <lb/> esse mittendum . De mediocribus quippe liberis qui non possunt
            per se hostem <lb/> facere comitum fidelitati <expan>committimus</expan> aut inter duos
            aut . III . <lb/> seu in<add>ter</add> IIII<hi rend="super">or</hi> . uel si necesse
            fuerit amplius uni qui melior esse uidetur <lb/> adiutorium <expan>prebeant</expan> ad
            nostrum seruicium . De his quoque qui ob nimiam pau<lb break="no"/>pertatem neque per se
            hostem facere neque adiutorium <expan>prestare</expan> possunt con<lb break="no"
            />seruentur usque quo recuperare ualeant . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265v-4" rend="coloured"
            corresp="BK.165_2_inscriptio">
            <seg type="num" n="80">
               <subst>
                  <del>XVII</del>
                  <add>LXXX</add>
               </subst>
            </seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-265v-5" corresp="BK.165_2"><seg type="initial"
               rend="coloured">P</seg>lacet nobis ut <lb/> liberi homines qui non propter
            paupertatem . sed ob uitandam reipubli<lb break="no"/>cę utilitatem fraudolenter ac
            ingeniose res suas ęcclesiis <lb/> delegant easque denuo sub censu utendas recipiunt .
            <lb/> ut quousque ipsas res possident hostem et reliqu<del>i</del>as <lb/> publicas
               <sic>fructiones</sic> faciant Quodsi iussa facere ne<lb break="no"/>glexerint
            licenciam eos distringendi comitibus permit<lb break="no"/>timus per ipsas res nostra
            non resistente emunitat<mod>e</mod> ut sta<lb break="no"/>tus et utilitas regni
            huiusmodi adinuencionibus non <cb n="266r"/> infirmetur </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-1" rend="coloured"
            corresp="BK.165_3_inscriptio">De empcione <seg type="num" n="81"><subst>
                  <del/>
                  <add>LXXXI</add>
               </subst></seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-2" corresp="BK.165_3"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>olumus ut similis mensura in laicali ordine de hac re con<lb
               break="no"/>seruetur . uidelicet si quis alterius qui proprietatem habet qui <lb/>
            hostem facere potest . emerit . aut quouis modo ad eum peruenerit <lb/> eique ad utendum
            eas dimiserit . si negligens de hoste fuerit . <lb/> per ipsas res a comite distringatur
            . ut in <expan>quocumque</expan> publica<del>m</del> non <lb/> minoretur utilitas . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-3" rend="coloured"
            corresp="Ansegis.3_inscriptio"> De tercio libello<note type="editorial">Ein in roter
               Tinte geschriebenes Verweiszeichen zeigt an, dass diese Überschrift hierhin gezogen
               werden soll, also vor das folgende Kapitel, das mit <mentioned>Vt nullus
                  testis</mentioned> beginnt.</note>
         </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.167"/>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-4" corresp="BK.167_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>t nullus testis supra uestituram <lb/>
            <rs type="person">aui</rs> et <rs type="person">patris nostri</rs>
            sus<add>ci</add>piatur . </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.201"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-5" rend="coloured"
            corresp="BK.201_11_inscriptio"><seg type="num" n="82"><subst>
                  <del><gap/>II</del>
                  <add>LXXXII</add>
               </subst></seg>
            <add>Item de eadem</add> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-6" corresp="BK.201_11">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>ecernimus ut quisquis aliter testes habere
            non potuerit . <lb/> uolumus ut per comitis iussionem quos in suo testimonio necessa<lb
               break="no"/>rios quisque habuerit ueritatem prolaturi publico conuentu <lb/>
            adducantur . ut per ipsos rei ueritas cum iuramento ualeat inquiri <lb/> quodsi de
            duobus partibus fuerit inquisicio facta idcirco quod <lb/> nullus eorum possit habere
            testes antequam irent . fiat inqui<lb break="no"/>sicio facta . quodsi omnes ad unam
            partem dixerint testimonium <lb/> iurent uerum <sic>dixsisse</sic> se testimonium .
            quodsi dissenserint <lb/> et quedam pars testium uni <expan>prebuerit</expan>
            testimonium . et alia pars <lb/> alteri . Tunc interrogetur si audent per pugnam illorum
            testimonium <lb/> adprobare . Quodsi nulla pars alteri cesserit . iurent et pugna <lb/>
            probetur illorum testimonium . Quodsi una pars subtraxerit se . tunc <lb/> illa quę ausa
            fuerit contendere recipiatur . </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.165_1"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-7" rend="coloured"
            corresp="BK.165_inscriptio"> In <sic>quartibus</sic> libello <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-8" corresp="BK.165_4_inscriptio"
            rend="coloured">de fratribus <seg type="num" n="83"><subst>
                  <del/>
                  <add>LXXXIII</add>
               </subst></seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266r-9" corresp="BK.165_4"><seg type="initial"
               rend="coloured">P</seg>recipimus de his fratribus qui<del quantity="2" unit="chars"/>
               i<note type="editorial">Der Schreiber vergaß zwischen dem <mentioned>i</mentioned>
               (für eigentlich <mentioned>in</mentioned>) und der
               <mentioned>nostris</mentioned>-Kürzung (<mentioned>nris</mentioned>) ein weiteres
                  <mentioned>n</mentioned> zu schreiben.</note>
            <rs type="place">nostris et romanę <lb/> finibus</rs> paternę seu maternę
               <sic>succendunt</sic> si contigerit <cb n="266v"/> quod unus eorum ecclesiasticę .
            miliciae sit mancipatus et idcirco <lb/> ut neque atque seculariter militare debuerat
            quod se ad defensio<lb break="no"/>nem regni <del>e</del> nostri subtrahat i<note
               type="editorial">Der Schreiber vergaß zwischen dem <mentioned>i</mentioned> (für
               eigentlich <mentioned>in</mentioned>) und der <mentioned>nostris</mentioned>-Kürzung
                  (<mentioned>nris</mentioned>) ein weiteres <mentioned>n</mentioned> zu
               schreiben.</note>
            <rs type="place">nostris finibus</rs> . Partem substancię <lb/> accipere dissimulauerit
            idcirco ut nequeat constringi <expan>ubi<lb break="no"/>cumque</expan> suus comis eum
            inuenerit licenciam destringendi ei con<lb break="no"/>cedimus . Ita ut primum
            fideiussores non inuenerit tamdiu sub <lb/> custodia per comitem teneatur . quousque aut
            fideiussores inue<lb break="no"/>niat aut bannum nostrum persoluat </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-1" corresp="BK.165_5_inscriptio"
            rend="coloured"><seg type="num" n="84">LXXXIIII</seg>
            <lb/> De liberis hominibus qui alienam <del quantity="3" unit="chars"/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-2" corresp="BK.165_5"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e libris hominibus uero qui <lb/> in aliena potestate nobilem
            suum transferunt . ut causator <lb/> eorum eos pignorare non possit placet nobis ut res
            eorum infiscentur . <lb/> quousque uenientes in audienciam iusticiam faciant . si uero
            <lb/> uenire contempserit secundum capitulare <rs type="person">domni ac genito<lb
                  break="no"/>ris nostri</rs> de eorum rebus agatur . Nam et de ipsis rebus habita
               hestima<lb break="no"/>cione dam<mod>n</mod>um <sic>queritori</sic> sociatur . Qui
            uero mobile illud reci<lb break="no"/>pit si hoc sacramento probare non potuerit quod
            propter iusticiam <lb/> alterius differendam illud non recipisset bannum nostrum
               persol<lb break="no"/>uat . </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="Ansegis.3_57"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-3" rend="coloured"
            corresp="Ansegis.3_inscriptio Ansegis.3_57_inscriptio">
            <milestone unit="span" corresp="Ansegis.3_inscriptio"
               spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-266v-3_1"/> CAPITVLO In capitularibus <rs type="person"
               >Karoli</rs>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-3_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="Ansegis.3_57_inscriptio"
               spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-266v-3_2"/>
            <add>De mallo pu<lb break="no"/>blico</add>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-3_2"/>
            <del unit="chars" quantity="4"/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-4" corresp="Ansegis.3_57">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t in locis ubi mallos publicos habere <lb/>
               sol<del>u</del>ent tectum tale constituatur quod in hieme et in aesta<lb break="no"
            />te obseruandum esse possit </ab>
         
         <milestone unit="capitulatio" spanTo="#capitulatio-finis_2"
            xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-capitulatio"/>
         
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-5" rend="coloured">Incipiunt
            capitula quę <lb/><rs type="person">luodouuicus</rs> cesar et <rs type="person"
               >hlotharius</rs>
            <choice>
               <abbr>impr</abbr>
               <expan>imperator</expan>
            </choice> filius eius cum <lb/>consensu eorum fidelium <choice>
               <abbr>deder</abbr>
               <expan>dederunt</expan>
            </choice></ab>
         
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-266v-6" corresp="BK.188_4_inscriptio_c"
               ><seg type="numDenom" rend="coloured">Capitulum</seg>
            <seg type="num" n="1" rend="coloured">I</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e lib<add>e</add>ris hominibus qui
            fidelitatem <cb n="267r"/> nondum<handShift new="C"/> domno <choice>
               <abbr>impr</abbr>
               <expan>imperatore</expan>
            </choice> promiserunt . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-1" corresp="BK.191_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="2" rend="coloured">II</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui sine consensu episcopi .
               <lb/><expan>presbiteros</expan> in <choice>
               <abbr>aeccleis</abbr>
               <expan>aecclesiis</expan>
            </choice> constituunt uel inde eiciunt</ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-2" corresp="BK.191_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="3" rend="coloured">III</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e ęcclesiis in coherede <del unit="chars"
               quantity="4"/> diuisis ; <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-3" corresp="BK.191_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="4" rend="coloured">IIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e ecclesiis destructis <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-4" corresp="BK.191_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="5" rend="coloured">V</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e manso ad ecclesiam dato * <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-5" corresp="BK.191_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="6" rend="coloured">VI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui no<subst>
               <del>u</del>
               <add>n</add>
            </subst>as et decimas dare neglexerunt * <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-6" corresp="BK.191_7_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="7" rend="coloured">VII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui decimas dare nolunt nisi a se
            redimantur . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-7" corresp="BK.191_9_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="8" rend="coloured">VIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui restauraciones ęcclesiarum facere
            neglegunt <del quantity="5" unit="chars"/>
            <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-8" corresp="BK.191_10_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="9" rend="coloured">VIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui agros dominicatos ideo neglegunt ut
            nouas exinde <add>non persoluant .</add><metamark function="insertion"/><note
               type="editorial"><mentioned>non persoluant .</mentioned> mit Einfügungszeichen 5
               Zeilen höher ergänzt.</note>
            <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-9"
            corresp="Benedictus.Levita.1_279_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="10" rend="coloured">X</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t intellegatur in quo facto inmunitas
            frangatur ;. <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-10" corresp="BK.193_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="11" rend="coloured">XI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e homicidiis in ęcclesiis uel earum atriis
            perpetratis ; <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-11" corresp="BK.193_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="12" rend="coloured">XII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui per cupiditatem rerum parentem uel
            propinquum occiderint . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-12" corresp="BK.193_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="13" rend="coloured">XIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui uxores derelinqueri<add>n</add>t
            uel occideri<add>n</add>t . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-13" corresp="BK.193_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="14" rend="coloured">XIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui res alienas uendiderint uel
               mal<del>i</del>o ingenio uel mala occasione <choice>
               <abbr>trad</abbr>
               <expan>tradiderint</expan>
            </choice>
            <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-14" corresp="BK.193_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="15" rend="coloured">XV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e uicariis et centenariis qui per cupiditatem
            sepe placita tenent * <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-15" corresp="BK.193_6_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="16" rend="coloured">XVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui proprium non habent sed terram
            dominicam resident * <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-16" corresp="BK.193_8_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="17" rend="coloured">XVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e faidis coercendis . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-17" corresp="BK.188_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="18" rend="coloured">XVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e ęcclesiasticis rebus ut contineantur sicut
            res ad fiscum cont<subst>
               <del>e</del>
               <add>i</add>
            </subst>neri solent <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-18" corresp="BK.188_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="19" rend="coloured">XVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>uales testes contra fiscum recipiantur
               <del>sicut</del> hi sunt electi non producti . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-19" corresp="BK.192_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="20" rend="coloured">XX</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <add>be</add>neficiis destructis <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-20" corresp="BK.192_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="21" rend="coloured">XXI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t per missos nostros scabinios malos
            eiciantur et bonos constituantur et meliores . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-21" corresp="BK.192_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="22" rend="coloured">XXII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t in omni comitatu <del>suo</del> ad
            inquisicionem eligantur ueraciores <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-22" corresp="BK.192_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="23" rend="coloured">XXIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t scabiniis qui iniuste iudicat propter
            munera ad nostra <expan>presenciam</expan> ueniat . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267r-23" corresp="BK.192_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="24" rend="coloured">XXIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <expan>commutacionibus</expan> diuersis <hi
               rend="coloured">a</hi>ecclesi<hi rend="coloured">a</hi>r<hi rend="coloured">v</hi>m .
               <cb n="267v"/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-1" corresp="BK.192_6_inscriptio_c">.
               <seg type="num" n="25" rend="coloured">XXV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui sciens in <sic>periurum</sic>
            testibus duxit . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-2" corresp="BK.192_7_inscriptio_c">.
               <seg type="num" n="26" rend="coloured">XXVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui <sic>qui</sic> discordiis et
            contencionibus student . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-3" corresp="BK.192_8_inscriptio_c">.
               <seg type="num" n="27" rend="coloured">XXVII</seg><note type="editorial">Über der
               Zahl befindet sich ein diagonaler roter Strich, der von einem X herrühren dürfte. Der
               Schreiber bzw. derjenige, der die Nummerierung schrieb, setzte zur neuen Zahl an,
               brach dies dann aber ab, um etwas tiefer neu zu beginnen.</note>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui bonos denarios recipere non uolunt
            . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-4" corresp="BK.192_9_inscriptio_c">.
               <seg type="num" n="28" rend="coloured">XXVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e homicidiis uel aliis iniusticiis quę a
            fiscalinis nostris fiunt <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-5" corresp="BK.192_10_inscriptio_c"
            >. <seg type="num" n="29" rend="coloured">XXVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t collecte ad malefaciendum omnino
            prohibeantur . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-6" corresp="BK.192_11_inscriptio_c"
            >. <seg type="num" n="30" rend="coloured">XXX<del>I</del></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e pontibus publicis destructis . et de
            iniustis teloneis <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-7" corresp="BK.192_13_inscriptio_c"
            >. <seg type="num" n="31" rend="coloured">XXXI<del>I</del></seg> . <seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e reuersione ab expedicione hostili . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-8" corresp="BK.192_14_inscriptio_c"
            >. <seg type="num" n="32" rend="coloured">XXXII<del>I</del></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t missi nostri notum faciant comitibus et
            populo quod in omni <sic>ebdamada</sic> unum diem <lb/>ad <sic>iucium</sic> sedere
            uolumus <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-9" corresp="BK.192_15_inscriptio_c"
            >. <seg type="num" n="33" rend="coloured">XXXIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t ministri qui tributa maiora accipiunt quam
            constituta si<gap unit="chars" quantity="2"/> ministeria perdant * <lb/></ab>
         <anchor xml:id="capitulatio-finis_2"/>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.188"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-10" rend="coloured"
            corresp="BK.188_4_inscriptio">De liberis hominibus qui imperatore nondum fidelitatem
            promiserunt ;. <lb/><seg type="numDenom">capitulum</seg>
            <seg type="num" n="1">I</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-11" corresp="BK.188_4"><seg
               type="initial" rend="coloured">U</seg>olumus ut missi nostri per totam legacionem
            suam <lb/>primo omnium inquirant qui sint de liberis hominibus <lb/>qui nondum
            fidelitatem nobis promissam habeant . et faciant illos <lb/>eam promittere sicut
            consuetudo semper fuit . et postea legacionem <lb/>suam incipiant per cetera capitula
            peragere * <lb/></ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.191"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-12" rend="coloured"
            corresp="BK.191_1_inscriptio">De his qui sine consensu episcopi
               <expan>presbiteros</expan> in ecclesiis constituunt uel inde eiciunt <lb/><seg
               type="num" n="2">II</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-13" corresp="BK.191_1"><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui sine consensu episcopi <del>pre</del> pres<subst>
               <del>o</del>
               <add>b</add>
            </subst>iteros in aecclesiis constituunt <lb/>uel de ęcclesiis eiciunt et ab episcopo
            uel a quolibet misso dominico <lb/>admoniti obedire noluerint . ut bannum nostrum uenire
            <lb/>iubeantur et tunc nos decernamus utrum nobis placeat <lb/>ut aut illum pannum
            persoluat aut aliam amissuram s<add>us</add>tinea<gap unit="chars" quantity="1"/>
            <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-267v-14" rend="coloured"
            corresp="BK.191_2_inscriptio">De ecclesiis inter coheredes diuisis . <cb n="268r"/>
            <handShift new="C"/><seg type="num" n="3">III</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-1" corresp="BK.191_2"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e eclesiis quę inter coheredes diuisę sunt consideratum est
               q<add>u</add>a<lb break="no"/>tinus<note type="editorial"><mentioned>u</mentioned><hi
                  rend="super">1</hi> ergänzt.</note> si <abbr>solm</abbr><note type="editorial">An
               dieser Stelle sollte sinnvollerweise <mentioned>secundum</mentioned> folgen.
               Wahrscheinlich hat der Schreiber seine Vorlage hier verlesen.</note> prouidentiam et
            admonitionem episcopi ipsi coheredes <lb/>eas uoluerint tenere et honorar<subst>
               <del/>
               <add>e</add>
            </subst> faciant sin autem hoc <lb/>contradixerint ut episcopi in potestate maneat utrum
            eas ita <lb/><del>c</del> consistere permittat aut reliquias exinde auferat . Et ubi
            <lb/>ad nostrum beneficium eclesię pertimentes <del quantity="3" unit="chars"/> ita
            diuisę inuentę<note type="editorial">Der Schreiber setzte die cauda irrtümlich zuerst am
                  <mentioned>t</mentioned> an.</note>
            <lb/>fuerint ut describantur et nobis renun<mod>c</mod>ietur<note type="editorial">Über
                  <mentioned>u</mentioned><hi rend="super">1</hi> wurde ein Kürzungsstrich
               getilgt.</note> .</ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-2" rend="coloured"
            corresp="BK.191_3_inscriptio">De ecclesiis destructis . <lb/><seg type="num" n="4"
               >IIII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-3" corresp="BK.191_3"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e ecclesiis destructis ut episcopi et missi inquisitionem
            faciant utrum <lb/>per neglegentiam aut inpossibilitatem destructę sint . Et ubi
            <lb/>neglegentia inuenta fuerit episcopali auctoritate emen<lb break="no"/>dare cogantur
            qui eam restaurare debuerant . Si uero per in<lb break="no"/>possibilitatem contigit ut
            aut pluriores sint quam necesse <lb/>sit aut maior<subst>
               <del>e</del>
               <add>i</add>
            </subst>s magnitudinis quam ut ex rebus ad eas pertinen<lb break="no"/>tibus restaurari
            possint . episcopus modum inueniat qualiter con<lb break="no"/>grue emendari et
            consistere possint .</ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-4" rend="coloured"
            corresp="BK.191_4_inscriptio">De manso ad ecclesiam dato . <lb/><seg type="num" n="5"
               >V</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-5" corresp="BK.191_4"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e uno manso ad ecclesiam dato . de quo aliqui homines contra
            <lb/>statuta sibi seruitium exigunt . <expan>Quicumque</expan> pro hac causa
            <lb/>accusatus fuerit comes . uel missi hoc quod inde subtrac<lb break="no"/>tum est
               <expan>presbiteri</expan> cum sua lege restituere <mod>f</mod>aciant . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-6" rend="coloured"
            corresp="BK.191_5_inscriptio">De his qui nonas et decimas dare neglexerunt . <lb/><seg
               type="num" n="6">VI</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-7" corresp="BK.191_5 BK.191_6"><milestone
               unit="span" corresp="BK.191_5" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-268r-7_1"/><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui decimas et nonas iam per multos annos
            aut ex parte <lb/>aut ex toto dare neglexerunt . uolumus vt per missos nostros <cb
               n="268v"/>constringantur . ut secundum capitularem priorem soluant nonas <lb/>et
            decimas cum sua lege . et insuper bannum nostrum . et hoc eis denuncietur . <lb/>quod
               <expan>quicumque</expan> hanc neglegenciam iterauerit . beneficium unde hęc <lb/>nona
            et decima persolui debuit amissurum se sciat * Ita enim continetur <lb/>in capit<subst>
               <del>a</del>
               <add>v</add>
            </subst>lare bonę memorię <rs type="person">genitoris nostri</rs> In libro primo .
            capitulo . CLVII . <lb/><anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-7_1"/><milestone
               unit="span" corresp="BK.191_6" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-268r-7_2"
               /><expan>Quicumque</expan> . X<hi rend="super">mam</hi> . abstrahit de ecclesia quam
            per iusticiam dari debet et eam <lb/>pręsumpciose . uel propter munera . aut per
            amicitiam aut alia quam<lb break="no"/>libet occasionem ad alteram ecclesiam dederit . a
            comite uel a misso <lb/>nostro distringa<del>n</del>tur ut eiusdem decimę
               <sic>qantitatem</sic> . cum sua lege restituat <anchor
               xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268r-7_2"/><lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.191_7_inscriptio">De decimis quas populus dare non uult *<lb/><seg
               type="num" n="7">VII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268v-2" corresp="BK.191_7"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e decimis quas populus dare non uult . nisi quolibet modo ab
            eo redimantur . <lb/>ab episcopis prohibendum est ne fiat . Et si quis contemptor
            inuentus fuerit . et nec <lb/>episcopum nec comitem audire uelit si noster homo fuerit .
            ad <expan>presentiam</expan>
            <lb/>nostram uenire <expan>compellatur</expan> * <mod>C</mod>ęteri uero distringantur ut
            inuiti ecclesię <lb/>restituant qui uoluntarie neglexerunt dare . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268v-3" rend="coloured"
            corresp="BK.191_9_inscriptio">De his qui restauracionem ecclesiarum nolunt * <seg
               type="num" n="8">VIII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-268v-4" corresp="BK.191_9"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>uicumque</expan> de rebus ecclesiarum .
            <lb/>quas in beneficium habent restaurationes earum facere neglexe<lb break="no"/>rint .
            iuxta capitularem anteriorem . In quo de operibus ac nonis <lb/>et decimis constitutum
            est . sic de illis adimpleatur id est . In libro . IIII<hi rend="super">o</hi> .
            <lb/>capitulo . XXXVIII . De opere uel restauratione ecclesiarum constitutum est .
            <lb/>vt de frugibus terrę et animalium nutrimine persoluantur * De ope<lb break="no"/>re
            uel restauratione ecclesiarum comes et episcopus siue abba una<note type="editorial"
               >Über dem Wort befindet sich eine redundante us-Kürze.</note> cum <cb n="269r"/>misso
            nostro quem ips<subst>
               <del>e</del>
               <add>i</add>
            </subst> sibi ad hoc elegerint considerationem faciant <lb/>ut unusquisque eorum tantum
            inde accipiant ad operandum et re<lb break="no"/>staurandum quantum ipse de rebus
            ecclesiarum habere cognoscitur . <lb/>Similiter et uassi nostri aut in
               <expan>commune</expan> tan<mod>t</mod>um<note type="editorial"
                  ><mentioned>t</mentioned><hi rend="super">2</hi> korr. (?)</note> operis accipiant
            . <lb/>quantum rerum ecclesiasticarum habent uel unusquisque per se iuxta quan<lb
               break="no"/>titatem quam ipse tenet . aut si inter eos conuenerit ut pro opere
            faciendo <lb/>argentum donent . iuxta estimationem operis in argento persoluant <lb/>cum
            quo pretio <sic>recitor</sic> ecclesię ad <expan>predictam</expan> restaurationem
            operarios <lb/>conducere et materiam emere possit . Et qui nonas et decimas <lb/>dare
            neglexerit . primum quidem illas cum sua lege restituat . <lb/>et <add>in</add><metamark
               function="insertion"/>super bannum nostrum soluat . ut ita castigatus caueat ne
            sepius <lb/>iterando beneficium amittat . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-269r-1" rend="coloured"
            corresp="BK.191_10_inscriptio">De his qui agros neglexerunt * <seg type="num" n="9"
               >VIIII</seg>
            <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-269r-2" corresp="BK.191_10"><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>e illis qui agros domini<add>c</add>atos
            propterea neglexerunt excolere . vt nonas <lb/>exinde . <add>non</add> persoluant et
            alienas terras ad excolendum propter hoc accipiunt . <lb/>uolumus ut de
            <mod>t</mod>ribus annis ipsam nonam cum sua lege persoluant * Et si <lb/>quis contemptor
            . aut comitis aut uassallorum nostrorum propter hoc extiterit <lb/>per fideiussores ad
            palatium uenire <expan>compella<del>n</del>tur</expan> . </ab>
         
         <milestone unit="capitulare" n="Benedictus.Levita"/>
         
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-269r-3" rend="coloured"
            corresp="Benedictus.Levita.1_279_inscriptio">Vt<note type="editorial">Das folgende
               Kapitel stimmt überein mit Benedictus Levita 1,279 (ed. Schmitz/Lukas <ref
                  type="external" target="http://www.benedictus.mgh.de/edition/aktuell/libI.pdf">S.
                  89 f.</ref>; 14.09.2015) und stammt "aus derselben oder einer ähnlichen Vorlage"
               wie Benedict, "aber nicht von diesem" (ebd.). Vgl. dazu auch Patzold 2014.</note>
            intellegatur in quo fact<gap unit="chars" quantity="1"/> inmunitas frangatur * <lb/>.
               <seg type="num" n="10">X</seg> . <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-269r-4" corresp="Benedictus.Levita.1_279"><seg
               type="initial" rend="coloured">P</seg>eruenit ad nos quod quedam ecclesię ac
            monasterias nostras et de <expan>pre<lb break="no"/>cessorum</expan> nostrorum
            inmunitates habentia . multa <expan>preiudicia</expan> et in<lb break="no"/>festationes
            a quibusdam patiantur et nec per easdem inmunitates ullam <lb/>defensionis tuitionem
            habere ualeant propter hoc quod ab eisdem inmu<lb break="no"/>nitatum temeratoribus
            dicatur non plus inmunitatis nomine <expan>complecti</expan>
            <cb n="269v"/>quam claustra monasterii . Cetera quoque quamuis ad easdem aecclesias
            <lb/>uel monasteria pertine<mod>a</mod>nt extra inmunitatem esse . Propter hoc uolumus
            atque <lb/>decernimus ut omnes intelligant . non solum <sic>caustra</sic> monasterii
            ęcclesię <lb/>atque castitio ecclesiarum sub inmunitatis defensione consistere . uerum
            <lb/>etiam domos et uillas et septa uillarum et piscatoria manu facta <lb/>et quicquid
            fossis aut sepibus uel etiam alio c<mod>l</mod>ausarum genere <expan>precingitur</expan>
            <lb/>eodem inmunitatis nomine contineri . et quicquid intra huius<lb break="no"/>modi
            munimenta ad ius earundem ecclesiarum uel monasteriorum <lb/>pertinentia a quolibet
            homine nocendi uel damnum inferen<lb break="no"/>di causa spontanea uoluntate
               <expan>commititur</expan> . In hoc facto in<lb break="no"/>munitas fracta iudicatur .
               <mod>Q</mod>uod uero in agris uel <del>in</del> campis ac siluis <lb/>quę sine
            laborationibus sunt et nullo modo a munitione <lb/>cinguntur casu sicut fieri solet a
            quibuslibet hominibus quiddam damni <lb/>fuerit factum quamuis id est ager aut campus
            aut silua ad ecclesiam <lb/>uel ad monasterium <expan>preceptum</expan> inmunitatis
            habentem pertineat . <lb/>non tamen in hoc inmunitas fracta iudicanda est . Et ideo non
               <lb/>VI<hi rend="super">ex</hi> centorum<note type="editorial">Mit dem über
                  <mentioned>VI</mentioned> geschriebenen <mentioned>ex</mentioned> wollte der
               Schreiber wohl anzeigen, dass es sich um die Zahl sex handelt, obwohl es dieses
               Hinweises nicht bedurft hätte. Allerdings schreibt er bei den Zahlen öfter die
               Endungen über die Zahl.</note> solidorum <expan>compositione</expan> sed secundum
            legem quę in eodem <lb/>loco tenetur . is multandus est . qui scandalum uel damnum in
            tali <lb/>loco fecisse conuictus fuerit . </ab>
         
         <milestone unit="capitulare" n="BK.193"/>
         
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-269v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.193_1_inscriptio">De homicidiis in ecclesiis uel in atriis
               <expan>commissis</expan> . <lb/><seg type="num" n="11">XI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-269v-2" corresp="BK.193_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e omicidiis . in ecclesiis uel in atriis earum
               <expan>commissis</expan> hoc obseruetur <lb/>et teneatur quod in capitulare priori
            constitutum est . In libro <lb/>IIII<hi rend="super">o</hi> . capitulo . XIII . Si quis
            aut ex leui <sic>casa</sic> et <choice>
               <abbr>rel</abbr>
               <expan>reliqua</expan>
            </choice> . Commotor <cb n="270r"/>rixe si ibi moritur sine uueregeldo . Alter qui se
            defendendo <lb/>occisus fuerit uuerigeldo soluatur et alia <expan>compositio</expan>
            sicut supra dictum <lb/>uel scriptu est . perficia<del>s</del>t . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270r-1" rend="coloured"
            corresp="BK.193_2_inscriptio">De his qui propter cupiditatem rerum <lb/> patrem aut
            matrem occiderit * <seg type="num" n="12">XII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270r-2" corresp="BK.193_2"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>uicumque</expan> propter cupiditatem .
            <lb/>rerum patrem . aut matrem aut fratrum aut sororem uel nepotem . uel <lb/>alium
            propinquum suum interfecerit hereditas interfecti ad alios suos <lb/>legitimos heredes
            perueniat . Interfectoris uero hereditas ad fiscum <lb/>redigatur . Ipse uero ordinante
            episcopo publicę poenitentię subdatur . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270r-3" rend="coloured"
            corresp="BK.193_3_inscriptio">Qui uxorem interfecerit uel relinquerit * <lb/><seg
               type="num" n="13">XIII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270r-4" corresp="BK.193_3"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>uicumque</expan> propria uxore derelicta uel
            sine culpa interfecta aliam . <lb/><sic>duexrit</sic> . armis depositis publicam agat
            poenitentiam . Et si <lb/><sic>conmax</sic> fuerit <expan>conprehendatur</expan> a
            comite et ferro uinciatur . <lb/>et in custodia mittatur donec res ad nostram noticiam
            deducatur . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270r-5" rend="coloured"
            corresp="BK.193_4_inscriptio">De his qui res alienas malo ingenio uendiderint *
               <lb/><seg type="num" n="14">XIIII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270r-6" corresp="BK.193_4"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>uicumque</expan> res alienas cuilibet homini
            uendiderit et ipse homo <lb/>easdem res alicui <sic>altari</sic> dederit siue uendiderit
            et ipse qui <lb/>tunc easdem res <expan>comparatas</expan> habet . per malum ingenium
            proprio <lb/>filio . aut <sic>altari</sic> cuilibet necdum legitimos annos habenti
            <lb/>iusticię toll<subst>
               <del>o</del>
               <add>e</add>
            </subst>nde causa tradiderit . uolumus atque fir<lb break="no"/>miter
               <expan>precipimus</expan> ut si pater eiusdem paruuli uixerit . ipse <lb/>intret in
            causam . rationem reddendi pro filio suo . <mod>S</mod>i autem <lb/>ipse pater mortuus
            est . tunc legitimus eius propinquus <cb n="270v"/>qui iuste ei tutor ac defensor esse
            uidetur . pro ipso rationem <lb/>reddere compellatur . Similiter de aliis omnibus
            iusticiis <lb/>ad eum pertinentibus excepta sua legitima <sic>hreditate</sic> quę
            <lb/>ei percussionem parentum suorum legitime . <add>e</add>uenire<note type="editorial"
                  ><mentioned>e</mentioned><hi rend="super">1</hi> ergänzt</note> debuit .
            <lb/>Quodsi quis hanc nostram iussionem <sic>contepserit</sic> uel neglexe<lb break="no"
            />rit . sicut de cęteris contemptoribus Ita de eo agatur * Is uero <lb/>qui easdem res
            primus inuasit . et iniuste uendidit nec<lb break="no"/>non et emptores excepta sola
            persona paruuli . hoc quod frau<lb break="no"/>dulenter <choice>
               <abbr>admiser</abbr>
               <expan>admiserunt</expan>
            </choice> . intra prouinciam emendare cogantur et postea <lb/>sicut contemptores
            iussionis nostrę sub fideiussoribus ad nostram <lb/><expan>presentiam</expan> uenire
               <expan>compellantur</expan> . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.193_5_inscriptio">De uicariis et centena<lb break="no"/>riis qui cupiditatem
            placita tenent * <seg type="num" n="15">XV</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270v-2" corresp="BK.193_5"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e uicariis et centenariis qui magis . <lb/>propter cupiditatem
            quam propter iusticiam faciendam sepissime <lb/>placita tenent . et exinde populum nimis
            affligunt . Ita <lb/>teneatur sicut in capitulari domni <rs type="person">Karoli</rs>
            <choice>
               <abbr>imprs</abbr>
               <expan>imperatoris</expan>
            </choice> continetur . <lb/>In libro . IIII<hi rend="super">o</hi> . capitulo . XL .
            Item De placitis quos liberi homines <lb/>obseruare debent . Ita seruetur sicut in
            capitulari nostro In libro <lb/>. IIII<hi rend="super">o</hi> . capitulo . LV . scriptum
            est . Et <expan>quicumque</expan> huius constitutionis <lb/>transgressor . a missis
            nostris . inuentus fuerit bannum <lb/>nostrum persoluat . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270v-3" rend="coloured"
            corresp="BK.193_6_inscriptio">De liberis hominibus qui proprium non habent * <lb/>
            <seg type="num" n="16">XVI</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-270v-4" corresp="BK.193_6"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e liberis hominibus qui proprium non habent . sed in terra
            <lb/>dominica resident . v<add>t</add> propter res alterivs ad testimonium <cb n="271r"
            />non recipiantur . Coniuratores tamen aliorum hominum ideo esse <lb/>possunt quia
            liberi sunt . Illi uero qui et proprium habent . et <lb/>tamen in terra dominica
            resident propter hoc non abiciantur <lb/>quia in terra dominica resident sed propter hoc
            ad testimonium <lb/>recipiantur quia proprium habent . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-1" rend="coloured"
            corresp="BK.193_8_inscriptio">De faidis coercendis . <seg type="num" n="17">XVII</seg> .
            <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-2" corresp="BK.193_8"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e faidis coercendis hoc obseruetur et teneatur quod in
            capitulari <lb/>nostro in <choice>
               <abbr>lib</abbr>
               <expan>libro</expan>
            </choice> . IIII . capitulo . XXV . continetur . Si quis aliqua <lb/>necessitate et <choice>
               <abbr>rel</abbr>
               <expan>reliqua</expan>
            </choice> . </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.188_1"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-3" rend="coloured"
            corresp="BK.188_1_inscriptio">De rebus ecclesiasticis vt contineantur . <seg type="num"
               n="18">XVIII</seg> . <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-4" corresp="BK.188_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>olumus ut omnes res ecclesiasticę eo modo contineantur
            <lb/>sicut res ad fiscum nostrum contineri solent . usque dum nos ad <lb/>generalem
            platitum nostrum cum fidelibus nostris inuenerimus <lb/>et constituerimus qualiter in
            futurum de his fieri debeat . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-5" rend="coloured"
            corresp="BK.188_2_inscriptio">Quales test<unclear>e</unclear><gap unit="chars"
               quantity="1"/> contra fiscum reci<unclear>p</unclear><gap quantity="1" unit="chars"
            />antur . <seg type="num" n="19">XVIIII</seg>
            <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-6" corresp="BK.188_2"><seg type="initial"
               rend="coloured">I</seg>tem uolumus ut omnis inquisitio quę de rebus ad fiscum nostrum
            <lb/>pertinentibus facienda est non per testes qui producti fuerint . <lb/>sed per illos
            qui in eo comitatu meliores et ueneratores <lb/>esse . noscuntur per illorum testimonium
            inquisitio fiat . <lb/>et iuxta quod illi testificati fuerint uel contineantur uel
            <lb/>reddantur . </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.192"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-7" rend="coloured"
            corresp="BK.192_1_inscriptio">De beneficiis destructis . <seg type="num" n="20">XX</seg>
            . <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-8" corresp="BK.192_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e beneficiis destructis hoc obseruetur quod in <lb/><choice>
               <abbr>lib</abbr>
               <expan>libro</expan>
            </choice> . IIII<hi rend="super">o</hi> . capitulo . XXXVI . continetur . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-9" rend="coloured"
            corresp="BK.192_2_inscriptio">De scabinis malis vt eiciantur . <lb/><seg type="num"
               n="21">XXI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271r-10" corresp="BK.192_2"><seg
               type="initial" rend="coloured">V</seg>t missi nostri <expan>ubicumque</expan> malos
            scabinios inueniunt eici<lb break="no"/>ant et cum tocius populi consensu in locum eorum
            bonos <cb n="271v"/>eligant . et cum electi fuerint iurare faciant . ut scienter
            <lb/>iniuste iudicare non debeant . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.192_3_inscriptio">Vt ueraciores eligantur <lb/><seg type="num" n="22"
               >XXII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271v-2" corresp="BK.192_3"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>t in omni comitatu hi qui meliores et ueratiores inue<lb
               break="no"/>niri possunt eligantur a missis nostris ad inquisitiones <lb/>faciendas .
            et rei ueritatem dicendam . et adiutores comi<lb break="no"/>tum sint ad iusticias
            faciendas . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271v-3" rend="coloured"
            corresp="BK.192_4_inscriptio">si scabinus iniuste iudicat * <lb/><seg type="num" n="23"
               >XXIII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271v-4" corresp="BK.192_4"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>olumus ut <expan>quicumque</expan> de scabinis
               <expan>deprehensus</expan> fuerit propter <lb/>munera . aut propter amicitiam uel
            inimicitiam iniuste iudi<lb break="no"/>casse . ut per fideiussores missus ad
               <expan>presentiam</expan> nostram ueniat . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271v-5" rend="coloured"
            corresp="BK.192_5_inscriptio">de commutationibus ecclesiasticarum . <seg type="num"
               n="24">XXIIII</seg></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271v-6" corresp="BK.192_5"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">U</seg>bicumque</expan>
            <expan>commutationes</expan> tam tempore <lb/>nostro quaque <rs type="person">genitoris
               nostri</rs> . <lb/>legitime et rationales atque utiles ecclesiis dei factę sunt
            <lb/>permanent . <expan>Vbicumque</expan> inutiles et incommode atque
               <lb/>inrationabi<mod>l</mod>es factę sunt dissoluantur . et recipi<lb break="no"/>at
            unusquisque quod dedit . Vbi uero mortua manus <lb/>interiacet . aut quęlibet causa quę
               <sic>rationibilis</sic> esse <lb/>uideatur . inuenta fuerit diligenter describatur
            <lb/>et ad nostram noticiam perferatur<note type="editorial">Zwischen dem
                  <mentioned>r</mentioned> und dem <mentioned>a</mentioned> ist ein größerer
               Freiraum, der durch den ausschwingenden Strich des <mentioned>r</mentioned>
               überbrückt wird.</note> . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271v-7" rend="coloured"
            corresp="BK.192_6_inscriptio">de eo qui <del>per</del> sciens in periurium <lb/><seg
               type="num" n="25">XXV</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-271v-8" corresp="BK.192_6"><expan><seg
                  type="initial" rend="coloured">Q</seg>uicumque</expan> comprobatus fuerit de eo
            quod scienter testes in <lb/>periurium induxisset sub fideiussione ad
            plac<mod>i</mod>tum <lb/>nostrum uenire <expan>compellatur</expan> . ut ibi cum
            fidelibus nostris <cb n="272r"/>considemus quod de tali homine faciendum sit . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272r-1" rend="coloured"
            corresp="BK.192_7_inscriptio">de discordiis . <lb/><seg type="num" n="26">XXVI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272r-2" corresp="BK.192_7"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e his qui discordiis et contencionibus studere solent <lb/>et
            in pace uiuere nolunt . et inde conuicti fuerint . <lb/>volumus vt sub fideiussoribus ad
            nostrum placitum ueniant <lb/>ut ibi cum fidelibus nostris consideremus quid de talibus
            faciendum sit <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272r-3" rend="coloured"
            corresp="BK.192_8_inscriptio">Qui bonos denarios nolunt <seg type="num" n="27"
               >XXVII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272r-4" corresp="BK.192_8">e<note
               type="editorial">Die zu erwartende rote D-Initiale wurde hier nicht
               ausgeführt.</note> bonis denariis quos populus recipere non uult . volumus <lb/>ut
            hoc obseruetur et teneatur quod in priori capitu<lb break="no"/>lari nostro constitutum
            est In <choice>
               <abbr>lib</abbr>
               <expan>libro</expan>
            </choice> . IIII<hi rend="super">o</hi> . capitulo . XXX . Et ad <lb/>anc institucionem
            nostram adimplendam episcopi et abbates <lb/>siue reliqui qui beneficia nostra habent
            adiuuent <lb/>comites in suis hominibus distringendis . Et si <lb/>comites hanc nostram
            constitucionem neglexe<lb break="no"/>rint hoc per missos nostros ad nostram noticiam
            perferatur . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272r-5" rend="coloured"
            corresp="BK.192_9_inscriptio">De omicidiis quę a fiscalinis fiant . <seg type="num"
               n="28">XXVIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272r-6" corresp="BK.192_9"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e omicidiis uel aliis iniusticiis quę a fiscalinis
            <lb/>nostris fiunt quia inpune ea <expan>committere</expan> se posse
               <lb/>existima<add>n</add><metamark function="insertion"/>t nos actoribus nostris
               <expan>precipiendum</expan> esse de<lb break="no"/>cernimus ne ultra inpune fiant ita
            vt <expan>ubicumque</expan>
            <lb/>facta fuerint soluere per discip<mod>l</mod>inam <expan>precipiemus</expan> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272r-7" rend="coloured"
            corresp="BK.192_10_inscriptio">Ut collecte ad malefaciendum homnino perhibeantur
               <lb/><seg type="num" n="29">XXVIIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272r-8" corresp="BK.192_10"><seg
               type="initial" rend="coloured">C</seg>ollecte ad malefaciendum fieri omni<subst>
               <del>o</del>
               <add>m</add>
            </subst>odis <cb n="272v"/> prohibeantur . Et <expan>ubicumque</expan> huiusmodi
            presumptiones <lb/>facte fuerint digna emendatione corrigantur * Et <lb/>si per
            neglegentiam comitis uel facte sunt uel inemendate <lb/>remanseru<del>ru</del>nt hoc ad
            nostram noticiam perf<subst>
               <del>i</del>
               <add>e</add>
            </subst>ratur<note type="editorial">korr. aus <mentioned>perfiratur</mentioned>. Der
               Schreiber setzte über das korrigierte <mentioned>e</mentioned> nochmals ein
                  <mentioned>e</mentioned>, wohl zur Verdeutlichung der Korrektur.</note> . Auctor
            <lb/>uero facti . si fuerit <expan>prepositus</expan> uel aduocatus siue centena<subst>
               <del>rius</del>
               <add>riis</add>
            </subst>
            <lb/>uel qualibet alia dignitate <expan>predita</expan> libera persona post legalem
            <lb/>emendationem in loco factam sub fideiussoribus ad pre<lb break="no"/>sentiam
            nostram ueniat * Multitudo uero siue de seruis <lb/>uel de liberis sit . legitima
            emendatione multetur . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.192_11_inscriptio">
            <seg type="num" n="30">XXX</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272v-2" corresp="BK.192_11"><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>e pontibus publicis destructis placuit nobis ut
            qui <lb/>iussionem nostram in reparandis pontibus <expan>contempserunt</expan>
            <lb/>uolumus ac iubemus vt omnes homines nostri in nostram ueniant
               <lb/><expan>presentiam</expan> rationes reddere . cur nostram iussionem ausi
            <lb/>sunt <expan>contempnere</expan> . Comites autem reddent rationem <lb/>de eorum
               pagen<del quantity="1" unit="chars"/>sibus . cur eos aut non constrinxerunt . <lb/>vt
            hoc facerent aut nobis nunciare neglexerunt . <lb/>Similiter de iniustis
               telone<add>i</add><metamark function="insertion"/>s <expan>ubicumqe</expan>
            accipiuntur . <lb/>sciant se exinde nobis rationem reddituros . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272v-3" rend="coloured"
            corresp="BK.192_13_inscriptio">De reuersione . <seg type="num" n="31">XXXI</seg> .
            <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-272v-4" corresp="BK.192_13"><seg
               type="initial" rend="coloured">P</seg>ostquam comes et pagenses . de qualibet
            expeditione <lb/>hostili reuersi fuerint . ex eo die super XL noctes sit <lb/>bannus
            resinus quod lingua thutisca scaftlegi . id est <cb n="273r"/>armorum depositio uocatur
            . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273r-1" rend="coloured"
            corresp="BK.192_14_inscriptio">vt missi nostri hoc faciant ebdomada<note
               type="editorial">gek. <mentioned>ebdom</mentioned>, wobei das
                  <mentioned>o</mentioned> über einem expungierten <mentioned>a</mentioned>
               steht.</note>
            <seg type="num" n="32">XXX<unclear>II</unclear></seg>
            <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273r-2" corresp="BK.192_14"><seg
               type="initial" rend="coloured">H</seg>oc missi nostri notum fa<mod>c</mod>iant
            comitibus et populo quod nos in omni <lb/>ebdomada unum diem ad causas audiendas et
               iudican<lb break="no"/>das sedere uolumus . Comites nostri autem et missi nostri
               mag<lb break="no"/>num studium habeant ne forte propter eorum neglegentiam
            <lb/>pauperes crucientur et nos tedium propter eorum clamores <lb/>patiamur . si nostram
            gratiam habere uelint . Populo autem dicatur <lb/>vt caueat se de aliis causis ad nos
            reclamare nisi de qui<lb break="no"/>bus aut missi nostri aut comites <del quantity="1"
               unit="chars"/><del>s</del> eis iusticias facere <lb/>noluerint . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273r-3" rend="coloured"
            corresp="BK.192_15_inscriptio">vt ministri qui tributa maiora <lb/>accipiunt qua
            constituta sint ministeria perdant * <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273r-4" corresp="BK.192_15"><seg
               type="initial" rend="coloured">Q</seg>uicumque uica<del>ca</del>rii uel alii ministri
            comitum tributvm <lb/>quod inferenda uocatur maioris pretii a populo <lb/>exigere
               <expan>presumpsit</expan> quam a missis bonę memoriae <lb/><rs type="person"
               >genitoris nostri</rs> constitutum fuit . hoc quod iniuste superposuit atque abstulit
            sibi quę retinuit . his quibus <lb/>hoc tulit cum sua lege restituat et insuper fredum
            <lb/>nostrum componat et ministerium amittat * <lb/><lb/></ab>


         <milestone unit="capitulatio" spanTo="#capitulatio-finis_3"
            xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273r-capitulatio"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273r-5" corresp="BK.16_1_inscriptio_c"
            next="#heiligenkreuz-sb-217-273r-6">
            <hi rend="coloured"> . <seg type="num" n="1">I</seg><note type="editorial">
                  Vor der Zählung als <mentioned>I</mentioned> noch blasse Spuren, vielleicht einer
                  ursprünglich falsch eingetragenen und radierten Zählung als <mentioned>XX</mentioned>.</note>
               . <seg type="numDenom"><choice>
                     <abbr>cap</abbr>
                     <expan>capitulum</expan>
                  </choice></seg></hi>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui in tercio <sic>genudo</sic>
            coniunguntur . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273r-6" corresp="BK.16_1_inscriptio_c"
            prev="#heiligenkreuz-sb-217-273r-5">
            <seg rend="coloured" type="num" n="2">II</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui in quarto coniunguntur . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273r-7" corresp="BK.16_2_inscriptio_c">
            <hi rend="coloured"> . <seg type="num" n="3">III</seg> . </hi>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui cum filiastra manet . <cb n="273v"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-1" corresp="BK.16_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="4" rend="coloured">IIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <expan>presbitero</expan> si uxorem
            habuerit . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-2" corresp="BK.16_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="5" rend="coloured">V</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e femina quę quolibet modo ue<subst>
               <add>l</add>
               <del>r</del>
            </subst>um acceperit . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-3" corresp="BK.16_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="6" rend="coloured">VI<del>I</del></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i qua mulier mortem uiri sui consiliauerit .
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-4" corresp="BK.16_6_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="7" rend="coloured">VII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i homo ingenuus ancillam <choice>
               <abbr>accip</abbr>
               <expan>acciperit</expan>
            </choice><note type="editorial">gek. <mentioned>accip</mentioned>, korrigiert aus
                  <mentioned>accipit</mentioned></note>
            pro ingenua . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-5" corresp="BK.16_7_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="8" rend="coloured">VIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i seruus suam ancillam concubinam habuerit .
            <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-6" corresp="BK.16_8_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="9" rend="coloured">VIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i seruus <choice>
               <abbr>libt</abbr>
               <expan>libertus</expan>
            </choice> postea cum ancilla domini eius adulterium facit <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-7" corresp="BK.16_9_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="10" rend="coloured">X</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui in alivm ducatum seu prouinciam per
            aliquam necessitatem uenerit <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-8" corresp="BK.16_10_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="11" rend="coloured">XI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui cum nouerca sua fornicauerit . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-9" corresp="BK.16_11_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="12" rend="coloured">XII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui cum filiastra sua fornicauerit . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-10" corresp="BK.16_12_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="13" rend="coloured">XIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ui cum duabus sororibus dormierit . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-11" corresp="BK.16_13_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="14" rend="coloured">XIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui ancillam accipit uxorem . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-12" corresp="BK.16_17_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="15" rend="coloured">XV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e muliere quam uir suus
            <expan>numquam</expan> habuit . <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-13" corresp="BK.16_18_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="16" rend="coloured">XVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ui cum sobrina sua manet . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-14" corresp="BK.16_19_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="17" rend="coloured">XVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e seruo et ancilla pro uenditionis causa
            separatis . <lb/> </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-15" corresp="BK.16_20_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="18" rend="coloured">XVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e cartellario qui ancillam dimiserit et aliam
            duxerit . <lb/> </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-16" corresp="BK.16_21_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="19" rend="coloured">XVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ui uxorem <choice>
               <abbr>dimiser</abbr>
               <expan>dimiserit</expan>
            </choice> uelare . </ab>

         <anchor xml:id="capitulatio-finis_3"/>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.16"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-17" corresp="BK.16_1_inscriptio"
            rend="coloured"> De tertia coniunctione <lb/>
            <seg type="num" n="1">I</seg> . </ab>
         <ab corresp="BK.16_1" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-18"
            next="#heiligenkreuz-sb-217-273v-19">
            <seg type="initial" rend="coloured">I</seg>n tercio genudo separentur et post
            poenitentiam actam <lb/> si ita uoluerint li<add>c</add>entiam habent aliis se coniugere
            . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-19" corresp="BK.16_1_inscriptio"
            rend="coloured"> De QVARTA . <lb/> . <seg type="num" n="2">II</seg> . </ab>
         <ab corresp="BK.16_1" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-273v-20"
            prev="#heiligenkreuz-sb-217-273v-17">
            <seg type="initial" rend="coloured">I</seg>n quarta autem coniunctione si inuenti
            fuerint <lb/> eos non separemus sed poenitentiam iudicamus . atta<lb break="no"/>men si
            factum nullam facultatem coniungendi in . IIII<hi rend="super">a</hi> . <cb n="274r"/>
            generacione damus . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274r-1" corresp="BK.16_2_inscriptio"
            rend="coloured"> Qui cum filiastra sua manet . <lb/>
            <seg type="num" n="3">III</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_2" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274r-2">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i aliquis cum filiastra sua manet . nec
            matrem nec <del>fil</del> <lb/> filiam ipsius potest habere . nec illa aliis se poterint 
            <lb/> coniungere ullo umquam tempore . attamen uxor eius
            <lb/> si ita uoluerit et si se continere non potest . si postea quam <lb/> cognouit quod
            cum filia sua uir eius fuit in adulterio . car<lb break="no"/>nale commertium cum eo non
            habet nisi uoluntate <lb/> ab illo se abstinet . potest alio nubere . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274r-3" corresp="BK.16_3_inscriptio"
            rend="coloured"> De <expan>presbitero</expan> . <lb/>
            <seg type="num" n="4"> IIII </seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_3" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274r-4">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis <expan>presbiter</expan> ordinatus
            uxorem <del>non</del> habuerit ipsam <lb/> dimittat et gradum perdat . Si alius
               e<mod>a</mod>m acceperit <lb/> et ipsam a se reiciat . et si se continere non potest
            <lb/> aliam accipiat quia <expan>reprehensibile</expan> est vt relictam <lb/> sacerdotis
            alius homo habeat . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274r-5" corresp="BK.16_4_inscriptio"
            rend="coloured"> De femina quę uelum <lb/>
            <choice>
               <abbr>accip</abbr>
               <expan>accipiat</expan>
            </choice> . . <seg type="num" n="5"> V </seg> . </ab>
         <ab corresp="BK.16_4" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274r-6">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t quolibet modo femina uelum . <lb/> accipiat
            In hoc permaneat . nisi si inuitam aut recla<lb break="no"/>mantem aliquis uelauerit
            tamen <expan>predicanda</expan> est ut <lb/> cum uelo suo permaneat si uoluerit * Quod
            si <expan>presbiter</expan> <lb/> eam inuitam reclamantemque velauerit
            <lb/> gradum suum pro hac re perdat . Quod si <lb/> mulier sine conuentia
            uiri sui se uela<lb break="no"/>re presumat . in potestate uiri sui erit . aut In hoc 
            <lb/> permaneat an non . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274r-7" corresp="BK.16_5_inscriptio"
            rend="coloured">Si qua mulier mortem uiri sui <cb n="274v"/>
            <seg type="num" n="6">VI</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_5" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274v-1">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i qua mulier mortem uiri sui cum aliis
            hominibus <lb/> consiliauerit et ipse uir ipsum hominem se de<lb break="no"/>fendendo
            occiderit . et hoc probare potest uir ille . <lb/> ipsam suam uxorem dimittere potest .
            et si uoluerit <lb/> aliam accipiat . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274v-2" corresp="BK.16_6_inscriptio"
            rend="coloured"> si <sic>genuus</sic> ancillam <choice>
               <abbr>accip</abbr>
               <expan>acciperit</expan>
            </choice> pro ingenua . <lb/>
            <seg type="num" n="7">VII</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_6" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274v-3">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis ingenuus homo ancillam acceperit
            uxorem <lb/> pro ingenua si ipsa femina postea fuerit inseruita . <lb/> si redimi non
            potest si ita uoluerit aliam accipi<lb break="no"/>at cum licentia . Similiter et
            mulier ingenua si seruum <lb/> accipiat pro ingenuo . et postea pro qualicumque causa 
            inser<lb break="no"/>uitus fuerit nisi <expan>pre</expan> inopia fame cogente se uendiderit
            <lb/> et ipsa hoc consenserit . et <expan>deprecatio</expan> uiri sui a fame libe<lb
               break="no"/>rata fuerit si uoluerit potest eum dimittere . et si se <lb/> continere
            non potest alium ducere * Similiter <lb/> et de muliere si se uendiderit et uir eius ita
               consen<lb break="no"/>serit taliter potest stare si se separauerint . <lb/>
            Poenitentia tamen amborum necessaria est . <lb/> nam qui de pretio patris sui de tali
            necessitate <lb/> liberatus fuerit . In tali coniugio debent permanere <lb/> et non
            separari . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274v-4" corresp="BK.16_7_inscriptio"
            rend="coloured">si seruus ancillam concubinam habet . <lb/>
            <seg type="num" n="8"> VIII </seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_7" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-274v-5">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i seruus suam ancillam concubinam habuerit si
            <cb n="275r"/> ita placet potest illa dimissa comparem <lb/> suam domini
            sui ancillam accipere sed melivs <lb/> est suam ancillam tenere .; <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275r-1" corresp="BK.16_8_inscriptio"
            rend="coloured">
            si <space unit="chars" quantity="12"/> seruus libertus postea cum ancilla <lb/> domini sui
            adulterium perpetrauerit . <lb/> <seg type="num" n="9">VIIII</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_8" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275r-2">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i seruus libertatem a domino suo acceperit .
            <lb/> et postea cum ancilla eius adulterium perpetrauerit <lb/> si dominus eius uult
            uelit nolit ipsam ad uxorem <lb/> habebit quod si ipsam dimiserit et aliam <lb/> duxerit
            cogatur omnino ut posteri<del>ori</del>orem <lb/> dimittat . et ipsam cum qua prius
            adulterium <lb/> fecit recipiat . aut illa uiuente nullam aliam habeat . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275r-3" corresp="BK.16_9_inscriptio"
            rend="coloured"> Qui per necessitatem in alium ducatum uadit * <lb/>
            <seg type="num" n="10">X</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_9" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275r-4">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis necessitate ineuitabili cogente . in
            alium <lb/> ducatum . seu prouinciam fuerit seniorem <lb/> suum cui fidem mentiri non
            poterit <lb/> secutus et uxor eius cum ualet . <lb/> et potest . amore parentum aut
            rerum <lb/> suaru<mod>m</mod> eum sequi noluerit . <lb/> Ipsa omni tempore quamdiu uir
            eius <lb/> quem secuta non fuit uiuet . <cb n="275v"/> semper innupta permaneat * Nam
            illa uir eius qui <lb/> necessitate cogente in alium locum fugit . si se <lb/> abstinere
            non potest alium uxorem cum poeni<lb break="no"/>tentia potest accipere * </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-1" corresp="BK.16_10_inscriptio"
            rend="coloured"> Qui cum nouerca dormierit * <lb/>
            <seg type="num" n="11">XI</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_10" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-2">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i filius cum nouerca sua . id est uxore
            patris sui <lb/> dormierit nec ille nec illa possunt ad coniugium <lb/> peruenire . Sed
            ille <mod>uir</mod> si uult potest aliam uxorem <lb/> habere . <del>sed</del>
            <add>sed</add> melius <mod>est</mod> abstinere . <lb/></ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-3" corresp="BK.16_11_inscriptio"
            rend="coloured"> Qui cum filiastra fornicauerit * <lb/>
            <seg type="num" n="12">XII</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_11" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-4">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis cum filiastra sua fornicauerit simili
            sententia <lb/> stare potest . Et cum sorore uxoris suę simili mo<lb break="no"/>do
            stare potest * </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-5" corresp="BK.16_12_inscriptio"
            rend="coloured"> Qui cum duabus sororibus * <lb/>
            <seg type="num" n="13">XIII</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_12" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-6">
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ui dormierit cum duabus sororibus et una ex
            illis <lb/> antea uxor fuerit . neutram ex ipsis habeat <lb/> nec illa adultera soror .
            nec ille uir qui cum <lb/> illa d<add hand="X">e</add>ulterauit
            alios umquam accipiant . <lb/></ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-7" corresp="BK.16_13_inscriptio"
            rend="coloured">De eo qui ancillam a<add>cce</add>pit uxorem <lb/>
            <seg type="num" n="14">XIIII</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_13" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-8">
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ui scit uxorem suam ancillam esse . et
            accipit <lb/> eam uoluntarie semper permaneat cum ea . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-9" corresp="BK.16_17_inscriptio"
            rend="coloured">De muliere quam uir suus <seg type="num" n="15">XV</seg>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_17" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-275v-10">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i qua mulier se reclamauerit quod <lb/> uir
            suus numquam cum <hi rend="coloured">ea</hi> . <cb n="276r"/> mansisset exeant inde ad
            crucem . et si uerum fuerit separentur <lb/> et illa faciat quod uult * </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-1" corresp="BK.16_18_inscriptio"
            rend="coloured">DE EO QVI CVM SOBRINA SVA MANET . <seg type="num" n="16">XVI</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_18" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-2">
            <expan><seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>uicumque</expan> consobrina sua manens
            . sua uxore careat . et nullam <lb/> aliam habeat . illa mulier quam habuit faciat quod
            uult hoc ecclesia <lb/> non recipit * </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-3" corresp="BK.16_19_inscriptio"
            rend="coloured">De seruo et ancilla pro VENDICIONIS CAVSA .
            <seg type="num" n="17">XVII</seg> . <lb/> </ab>
         <ab corresp="BK.16_19" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-4">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i seruus et ancilla per uendicionis causam
            separati fueri<add>n</add>t <expan>predicandi</expan>
            <lb/> sunt ut sic maneant si eos reiungere possumus minime * </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-5" corresp="BK.16_20_inscriptio"
            rend="coloured">DE CARTELLARIO . <seg type="num" n="18">XVIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.16_20" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-6">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t ille cartellarius qui cum ancilla manserat
            cum esset uxor eius <lb/> et libertate a domino suo accepta dimiserit eam . aliam
               acci<lb break="no"/>piens posteriorem dimittat priorem accipiat * <hi rend="coloured"
               >S</hi>imili modo <lb/> de mulieribus sanccimus * </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-7" corresp="BK.16_21_inscriptio"
            rend="coloured">DE eo QVI VXOREM Dimiserit VELARE . <lb/>
            <seg type="num" n="19">XVIIII</seg> . </ab>
         <ab corresp="BK.16_21" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-8">
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>vi uxorem suam dimiserit uelare . aliam non
            accipiat * <lb/>
         </ab>


         <milestone xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-capitulatio-2" unit="capitulatio"
            spanTo="#capitulatio-finis_4"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-9" rend="coloured">INCIPIVNT
            CAPITULA . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-10" corresp="BK.15_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="1" rend="coloured">I</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e coniunctionibus si in quarta . uel tercia
            progenie inuenti fuerint * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-11" corresp="BK.15_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="2" rend="coloured">II</seg> <hi rend="coloured"> . </hi>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i duo in tercio loco sibi pertinent * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-12" corresp="BK.15_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="3" rend="coloured">III</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e muliere quę velum accipit sine uiri sui
            comiatum * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-13" corresp="BK.15_6_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="4" rend="coloured">IIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <rs>franco</rs> qui 
            filiastram suam contra uoluntatem eius et parentum <lb/> dederit * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-14" corresp="BK.15_7_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="5" rend="coloured">V</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i <rs>francus</rs> accipit ancillam sperans
            quod ingenua sit et postea didicit * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-15" corresp="BK.15_8_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="6" rend="coloured">VI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i femina ingenua sciens accipit seruum *
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-16" corresp="BK.15_9_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="7" rend="coloured">VII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <rs>franco</rs> qui sequitur seniorem suum
            propter beneficium et ille senior defunctus * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276r-17" corresp="BK.15_10_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="8" rend="coloured">VIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui uxorem suam contaminatam inuenit
            aput <choice>
               <abbr>frm</abbr>
               <expan>fratrem</expan>
            </choice> suum * <cb n="276v"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-1" corresp="BK.15_11_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="9" rend="coloured">VIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui cum legitima uxore fratris sui
            adulterium <expan>commisit</expan> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-2" corresp="BK.15_12_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="10" rend="coloured">X</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui baptizatur a <choice>
               <abbr>prbro</abbr>
               <expan>presbitero</expan>
            </choice> non baptizato * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-3" corresp="BK.15_13_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="11" rend="coloured">XI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i pater sponsam filii sui
            <expan>obpresserit</expan> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-4" corresp="BK.15_14_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="12" rend="coloured">XII</seg> <hi rend="coloured"> . </hi>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i mulier uelum accipit sponte . vt non
            dimittat * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-5" corresp="BK.15_15_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="13" rend="coloured">XIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis filiastram . uel filiastrum ante
            episcopum ad confirmationem tenuerit * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-6" corresp="BK.15_16_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="14" rend="coloured">XIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis dimiserit uxorem suam pro religionis
            causa uelum <lb/> accipere et deo seruire * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-7" corresp="BK.15_17_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="15" rend="coloured">XV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis cum matre et filia in <choice>
               <abbr>adult</abbr>
               <expan>adulterium</expan>
            </choice> mansit ambabus nescientibus * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-8" corresp="BK.15_19_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="16" rend="coloured">XVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i leprosus habet mulierem sanam * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-9" corresp="BK.15_20_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="17" rend="coloured">XVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui accipit 
            muli<hi rend="coloured">e</hi>rem et ipsa dicit quod cum ea non man<lb break="no"/>sisset
            vt in confessione <hi rend="coloured">u</hi>iri consistat * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-10" corresp="BK.15_21_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="18" rend="coloured">XVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui propter faidam fu<hi
               rend="coloured">g</hi>iunt in alias patrias * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-11" corresp="BK.13_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="19" rend="coloured">XVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e incestis * </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-12" corresp="BK.36_1_inscriptio_c">            
            <seg type="num" n="20" rend="coloured">XX</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e capitul<hi rend="coloured">i</hi>s ex
            diuinis rebus scriptis . et ut <lb/> cuncti sacerdotes assid<hi rend="coloured">u</hi>e
            orent pro <choice>
               <abbr>imper</abbr>
               <expan>imperio</expan>
            </choice> <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-13" corresp="BK.36_6_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="21" rend="coloured">XX<add>I</add></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t unusquisque sacerdos si<hi rend="coloured"
               >b</hi>i pertinentes erudiat * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-14" corresp="BK.36_17_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="22" rend="coloured">XXI<add>I</add></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t qui possessionem ecclesię uel <hi
               rend="coloured">p</hi>arrochiam per XXX . annos habet * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-15" corresp="BK.55_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="23" rend="coloured">XXII<add>I</add></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e clericis et laicis qui cris<hi
               rend="coloured">m</hi>a<del>m</del> ad
            aliquam nimietatem <del unit="chars" quantity="1"/> dant * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-16" corresp="BK.56_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="24" rend="coloured">XXIII<add>I</add></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e libero qui patrem aut matrem uel auunculum
            uel nepotem occiderit * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-17" corresp="BK.42_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="25" rend="coloured">XXV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e decimis uel ecclesiis baptismalibus . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-18" corresp="BK.42_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="26" rend="coloured">XXVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui ecclesiam in sua <hi rend="coloured"
               >pro</hi>prietate uoluerit ędificare * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-19" corresp="BK.42_7_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="27" rend="coloured">XXVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t nullus masculum puer<hi rend="coloured"
               >um</hi> in monasterio puellarum <expan>commendet</expan> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-276v-20" corresp="BK.42_8_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="28" rend="coloured">XXVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus brunias uel ar<hi rend="coloured"
               >m</hi>a in monasterium <choice>
               <abbr>puel</abbr>
               <expan>puellarum</expan>
            </choice>
            <expan>commendet</expan> * <cb n="277r"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-1" corresp="BK.52_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="29" rend="coloured">XXVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e marcha . </ab>
         
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-2" rend="coloured">ANNO . VIII *
            <lb/>
         </ab>
         
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-3" corresp="BK.52_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="30" rend="coloured">XX<unclear>X</unclear></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e latronibus ut melius distringantur . et ut
            nullus hominem pendere <lb/> presumat * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-4" corresp="BK.52_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="31" rend="coloured">XXXI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e emptionibus et uendicionibus . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-5" corresp="BK.66_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="32" rend="coloured">XXXII</seg>
            <hi rend="coloured"> . </hi>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t missi nostri semel aut bis
               <expan>precipiant</expan> vt iusticia facta fiat * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-6" corresp="BK.20a_11_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="33" rend="coloured">XXXIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e uindicta in latronibus quomodo absque
            peccato fieri possit * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-7" corresp="BK.20a_23_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="34" rend="coloured">XXXIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>uomodo de latronibus uindicta fiat * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-8" corresp="BK.78_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="35" rend="coloured">XXXV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t laici munera non exigant a <choice>
               <abbr>pbris</abbr>
               <expan>presbiteris</expan>
            </choice> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-9" corresp="BK.78_15_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="36" rend="coloured">XXXVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t in dominicis diebus mercatum fiat * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-10" corresp="BK.191_8_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="37" rend="coloured">XXXVII</seg>
            <seg rend="coloured" type="initial">V</seg>t de rebus ecclesię quę ab ea per XXX annos
            possesse sunt testimonia non recipiantur * <lb/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-12" corresp="BK.131_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="38" rend="coloured">XXXVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e capitulis domni <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">K</hi>aroli</rs> imperatoris et <rs type="person">ludouuoci</rs> .
            ut <rs>iudeus</rs>
            <lb/> nihil recipere <expan>presumat</expan> de ecclesia in uvadium . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-13" corresp="BK.131_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="39" rend="coloured">XXXVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus <rs>iudevs</rs> christianum in
            uuadium mittere <expan>presumat</expan> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-14" corresp="BK.131_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="40" rend="coloured">XL</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus <rs>iudeus</rs> monetam in sua domo
            habeat * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-15" corresp="BK.131_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="41" rend="coloured">XLI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e sacramento <rs>iudeorum</rs> contra
            christianos * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-16"
            corresp="Ansegis.A1_10_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="42" rend="coloured">XLII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">C</seg>apitula domni <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">K</hi>aroli</rs> imperatoris de ecclesiis . uel sanctis nouiter
            inuentis . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-17"
            corresp="Ansegis.A1_34_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="43" rend="coloured">XLIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e mangronibus et cotionibus et de his qui
            circumdati ferro dicunt <lb/>
            <del><hi rend="coloured">XLIIII</hi></del><note type="editorial">Auf dem linken Rand
               trug der Rubrikator irrig zu früh die Kapitelzählung <mentioned>XLIIII</mentioned>
               ein sowie mutmaßlich auch direkt darunter in der folgenden Zeile die Zählung
                  <mentioned>XLV</mentioned>; die erste Zählung wurde radiert, die zweite
               entsprechend korrigiert.</note> se poenitentiam agere . non sinantur uagare ad
            decepciones hominum . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-18"
            corresp="Ansegis.A2_35_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="44" rend="coloured">XL<subst>
                  <del>V</del>
                  <add>IIII</add>
               </subst></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <rs>saxone</rs> qui caballos in sua messe
            inuenerit quomodo fiat . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-19" rend="coloured">
            <date>ANNO . <sic>VIX</sic> . Regnante . <rs type="person">lhudovvico</rs></date> .
            <lb/></ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-20" corresp="BK.192_12_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="45" rend="coloured">XLV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t examen frigide aque non fiat . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-21" corresp="BK.195_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="46" rend="coloured">XLVI</seg>
            <seg rend="coloured" type="initial">D</seg>e inscriptione temporum . </ab>

         <anchor xml:id="capitulatio-finis_4"/>


         <milestone n="BK.15" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277r-22" rend="coloured"
            corresp="BK.15_inscriptio">INCIPIT
            DECRETVM QUOD factvm fvit <lb/> AD <rs type="place">CONPENDIVM</rs> <choice>
               <abbr>PALATIN</abbr><expan>PALATINUM</expan></choice><note type="editorial">
               Gek. <mentioned>PALATIN</mentioned>. Alternativ könnte ein ursprüngliches 
               <mentioned>PALATINII</mentioned> zu <mentioned>PALATINVM</mentioned> korrigiert worden 
               sein, indem ein <mentioned>V</mentioned> (mit Kürzungsstrich) an 
               <mentioned>I</mentioned><hi rend="super">2</hi> angehängt wurde.</note>
            PVBLICUM .: <cb n="277v"/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_1_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-1"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">capitulum</seg> . 
            <seg type="num" n="1">I</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-2" corresp="BK.15_1 BK.15_2 BK.15_3">
            <milestone unit="span" corresp="BK.15_1" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-277v-2_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i in quarta progenię reperti fuerint
               <sic>coniuniuncti</sic> non separamus . <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-2_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.15_2" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-277v-2_2"/> in
            tertia uero si reperti fuerint separentur * <anchor
               xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-2_2"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.15_3" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-277v-2_3"/> Et
            eos qui unus in . IIII<hi rend="super">a</hi> . <lb/> alius in tercia . sibi pertinent 
            et coniuncti inueniunt <lb/> separamus . <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-2_3"/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_4_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-3"
            rend="coloured"> . <seg type="num" n="2">II</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-4" corresp="BK.15_4">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i duo in tercio loco sibi pertinent siue vir
            siue femina <lb/> aut unus in tercio . et alter in q<add>v</add>arto mortuo non licet
            alterum <lb/> accipere uxorem eius . et si inuenti fuerint separantur * <lb/> Vna lex
            est de uiris et feminis * <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_5_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-5"
            rend="coloured"><seg type="num" n="3">III</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-6" corresp="BK.15_5">
            <seg type="initial" rend="coloured">M</seg>vlier si sine comitatu uiri sui uelum in
            caput suum mise<lb break="no"/>rit . si uiro placuerit recipiet eam in coniugium iterum
            * <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_6_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-7"
            rend="coloured"><seg type="num" n="4">IIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-8" corresp="BK.15_6">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t si quis <rs>francus</rs> filiastram suam
            contra uoluntatem ipsius et ma<lb break="no"/>tris et parentis dederit uiro
            ingenuo . aut seruo uel ecclesias<lb break="no"/>tico . et illa
            noluerit habere ipsum et reliquerit e<hi rend="coloured">v</hi>m . <lb/> potestatem
            habeant parentes eius dare illi alium maritum <lb/> et si ipsa alium non habet quem
            postea accepit ab eo non separetur * </ab>

         <ab corresp="BK.15_7_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-9"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="5">V</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-10" corresp="BK.15_7">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i <rs>francus</rs> homo <choice>
               <abbr>accip</abbr>
               <expan>acciperit</expan>
            </choice> mulierem et sperat quod ingenua sit <lb/> et postea inuenit quod non est
            ingenua dimittat eam si uult <lb/> et accipiat aliam . <hi rend="coloured"
            >S</hi>imiliter et femina * <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_8_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-11"
            rend="coloured"><seg type="num" n="6">VI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-12" corresp="BK.15_8">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i femina ingenua <choice>
               <abbr>accip</abbr>
               <expan>accipiat</expan>
            </choice> seruum et scit tunc quod seruus est . <lb/> habeat interim quo uiuit . <hi
               rend="coloured">V</hi>na lex est . de uiris et feminis . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_9_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-13"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="7">VII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-277v-14" corresp="BK.15_9">
            <seg type="initial" rend="coloured">H</seg>omo <rs>francus</rs> accepit beneficium de
            seniore suo . <lb/> et duxit secum vassallum suum et postea fuit <cb n="278r"/> ibi
            mortuus ille senior et dimisit ibi ipsum uassallum et post <lb/> hoc <choice>
               <abbr>accep</abbr>
               <expan>accepit</expan>
            </choice> alius homo ipsum beneficium et ob hoc quod melius <lb/> potuisset habere ipsum
            uassallum <choice>
               <abbr>ded</abbr>
               <expan>dedit</expan>
            </choice> ei mulierem de illo <lb/> beneficio et <add>h</add>abuit ipsam aliquo tempore
            et dimissa ipsa <lb/> reuersus est ad parentes senioris <add>sui</add><metamark
               function="insertion"/> mortui . et <choice>
               <abbr>accep</abbr>
               <expan>accepit</expan>
            </choice> ibi vxorem <lb/> et modo habet eam . definitum est vt illam quam postea
            accepit habeat * <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_10_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278r-1"
            rend="coloured"><seg type="num" n="8">VIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278r-2" corresp="BK.15_10">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis homo uxore accepta inuenit eam apud <choice>
               <abbr>frm</abbr>
               <expan>fratrem</expan>
            </choice> suum con<lb break="no"/>taminatam ip<mod>s</mod>am dimittens accipiat
            aliam . Ipsa quam conta<lb break="no"/>minatam inuenit vxor eius legitima est .
            propterea quia ille <lb/> nec uirgo fuit illo tempore . quod si terciam postea acceperit
            <lb/> reuertatur ad medianam . et ipsa posterior potestatem <lb/> habeat
            alii uiro iungendum se . </ab>

         <ab corresp="BK.15_11_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278r-3"
            rend="coloured"><seg type="num" n="9">VIIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278r-4" corresp="BK.15_11">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis homo habet mulierem legitimam . et
            frater eius adul<lb break="no"/>terauit cum ea . ille frater . uel illa femina qui
            adulterium perpetrauerint <lb/> interim quo uiuunt <expan>numquam</expan> habeant
            coniugium . Ille cuius <lb/> vxor fuerit si uult pot<mod>e</mod>statem habeat accipere
            aliam . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_12_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278r-5"
            rend="coloured"> . <seg type="num" n="10">X</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278r-6" corresp="BK.15_12">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis baptizatus fuerit a <choice>
               <abbr>pbro</abbr>
               <expan>presbitero</expan>
            </choice> non baptizato . et sancta trini<lb break="no"/>tas in ipso baptismo inuocata
            fuerit . baptizatus est sicut <lb/>
            <rs type="person">sergius</rs> papa dixit . inpositione tamen manuum indiget . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_13_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278r-7"
            rend="coloured"><seg type="num" n="11">XI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278r-8" corresp="BK.15_13" rend="nota">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i pater sponsam filii sui
            <expan>obpresserit</expan> et postea filius eius eam acceperit . <lb/> pater eius
            postea non habeat vxorem . et ipsa femina non habeat virum . <lb/> quia non dixit quod
            pater eius cum ea mansisset . Filius eius vero qui nesciens <cb n="278v"/> fecit
            accipiat mulierem legitimam . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_14_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-1"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="12">XII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-2" corresp="BK.15_14">
            <seg type="initial" rend="coloured">I</seg>n <expan>qualicumque</expan> modo mulier
            velum sanctum acceperit sponte . <lb/> in eo permaneat nec dimittat * <choice>
               <abbr>Consenser</abbr>
               <expan><hi rend="coloured">C</hi>onsenserunt</expan>
            </choice>
            <rs type="person">iorgius</rs> . <rs>Romanus</rs>
            <rs type="person">iohannes</rs> sacellvs . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_15_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-3"
            rend="coloured"><seg type="num" n="13">XIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-4" corresp="BK.15_15">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis filiastram uel filiastrum ante 
            episcopum . <lb/> ad confirmationem tenuerit separetur ab uxore sua et
            alteram non <lb/> accipiat * Similiter et femina alterum non accipiat * <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_16_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-5"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="14">XIIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-6" corresp="BK.15_16">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis uir dimiserit vxorem suam et dederit
            comiatum pro religio<lb break="no"/>nis causa infra monasterium deo seruire . aut foras
               monaste<lb break="no"/>rium dederit licentiam velare sicut diximus propter deum .
            <lb/> vir illius accipiat mulierem legitimam * Similiter et mulier <lb/> faciat <rs
               type="person">iorgius</rs> . <choice>
               <abbr>Rom</abbr>
               <expan><rs>Romanus</rs></expan>
            </choice>
            <rs type="person"><choice>
                  <abbr>Ioh</abbr>
                  <expan>Iohannes</expan>
               </choice></rs> sacellus consenserunt * <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_17_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-7"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="15">XV</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-8" corresp="BK.15_17 BK.15_18">
            <milestone unit="span" corresp="BK.15_17" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-278v-8_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis cum matre et filia in adulterio mansit
            nesciente matre <lb/> quod cum filia sua mansisset * <hi rend="coloured">S</hi>imiliter
            et filia nesciente quod cum <lb/> matre sua mansisset . postea ille uir si acceperit
            mulierem dimit<lb break="no"/>tat vsque in diem mort<subst>
               <del>e</del>
               <add>i</add>
            </subst>s suę vt non habeat uxorem . et illa mulier <lb/> qvam reliquerit accipiat virum
            * <hi rend="coloured">E</hi>t illa mater et filia cum quibus in <lb/> adulterio mansit
            ambabus nescientibus quod cum matre et filia mansis<lb break="no"/>set
            . habeant viros * <hi rend="coloured">N</hi>am si <add>i</add><metamark
               function="insertion"/>n notitiam illarum venerit hoc scelus dimit<lb break="no"/>tant
            maritos . et agant poenitentiam et illarum mariti posterio<lb break="no"/>res accipiant
            mulieres *
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-8_1"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.15_18" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-278v-8_2"/>
            <hi rend="coloured">S</hi>imiliter et de duabus sororibus qui cum <lb/> vna in adulterio
            mansit . et aliam in pvblico <choice>
               <abbr>accep</abbr>
               <expan>accepit</expan>
            </choice> non habeat <lb/> mvlierem vsque in diem mortis suę et ille due sorores . si <choice>
               <abbr>nescier</abbr>
               <expan>nescierunt</expan>
            </choice> . habeant maritos . <cb n="279r"/>
            et si in noticiam eius uenit superiorem formam seruent * 
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-278v-8_2"/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_19_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-1"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="16">XVI</seg> <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-2" corresp="BK.15_19">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis leprosus mulierem habeat sanam . si
            uult ei donare comiatum <lb/> vt accipiat virum . ipsa femina si uult accipiat similiter
            et uir . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.15_20_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-3"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="17">XVII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-4" corresp="BK.15_20">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis uir <choice>
               <abbr>accep</abbr>
               <expan>accepit</expan>
            </choice> mulierem et habuit ipsam aliquo tempore et ipsa <lb/> femina <choice>
               <abbr>dic</abbr>
               <expan>dicit</expan>
            </choice> quod non mansisset cum ea et ille uir <choice>
               <abbr>dic</abbr>
               <expan>dicit</expan>
            </choice> quod sic fecisset . <lb/> in ueritate viri consistat quia caput est mulieris . </ab>

         <ab corresp="BK.15_21_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-5"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="18">XVIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-6" corresp="BK.15_21">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i qui propter faidam fugiunt in alias patrias
            et dimittunt <lb/> uxores suas nec illi uiri . nec ille feminę accipiant coniugium *
            <lb/>
         </ab>

         <milestone n="BK.13" unit="capitulare"/>

         <ab corresp="BK.13_1_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-7"
            rend="coloured"><seg type="num" n="19">XVIIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-8" corresp="BK.13_1 BK.13_2 BK.13_3">
            <milestone unit="span" corresp="BK.13_1" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-279r-8_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i homo incestum <expan>commiserit</expan> de
            matre sua . aut cum matrina sua <lb/> de fonte aut cum confirmacione sua . aut cum matre
            et filia aut duabus <lb/> sororibus aut cum fratris filia . aut cum sororis filia aut
            nepta aut <lb/> cum consobrina <del unit="chars" quantity="3"/>
            aut cum amita uel cum matertera . de his capitvlis pe<lb break="no"/>cuniam suam
            <mod>p</mod>erdat si habet * Et si emendare noluerit nullus evm
            recipiat <lb/> nec cibum ei donet * Et si fecerit XL solidos domno regi
               <expan>componat</expan>
            <lb/> vsque dum se ipse homo correxerit . et si pecuniam non habet si liber <lb/> est
            mittatur in carcerem . usque ad satisfactionem * <hi rend="coloured">S</hi>i seruus aut
            libertus <lb/> est vapulet plagis multis * <hi rend="coloured">E</hi>t si
            dominus eius permiserit amplius in tale <lb/> scelus cadere ipsos XL solidos domno regi
               <expan>componat</expan> .            
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-8_1"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.13_2" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-279r-8_2"/>
            <hi rend="coloured">D</hi>e ecclesias<lb break="no"/>ticis uero si bona persona fuerit
            perdat honorem suum . <hi rend="coloured">M</hi>inores <lb/> vapulent aut in carcerem
            mittant<subst><del/><add>vr</add></subst> *            
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-8_2"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="BK.13_3" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-279r-8_3"/>
            <hi rend="coloured">D</hi>e <choice>
               <abbr>pbris</abbr>
               <expan>presbiteris</expan>
            </choice> et c<mod>l</mod>e<lb break="no"/>ricis sic ordinamus . vt
            archidiaconus episcopi . eos ad sino<lb break="no"/>dum commoneat vna cum comite . et si
            quis contempserit comes <cb n="279v"/> eum distringere faciat . et ipse <choice>
               <abbr>pbr</abbr>
               <expan>presbiter</expan>
            </choice> aut defensor eius XL . <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidos</expan>
            </choice>
            <lb/>
            <choice>
               <abbr>comp</abbr>
               <expan>componat</expan>
            </choice> et ad synodum veniat et episcopus ipsum <choice>
               <abbr>pbrm</abbr>
               <expan>presbiterum</expan>
            </choice> aut clericum <lb/> iuxta canonicam . auctoritatem diiudicari faciat . <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidos</expan>
            </choice> vero <lb/> XL . componat . Etsi aliquis per uiolentiam <choice>
               <abbr>pbru</abbr>
               <expan>presbiterum</expan>
            </choice> aut clericum <lb/> aut incestuosum contradixerit tunc comes ipsam personam
            <lb/> per <sic>fideuissores</sic> positam ante rege uenire faciat una cum <lb/> 
            misso episcopi . et domnus rex distringat vt ceteri emendentur . <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279r-8_3"/>
         </ab>


         <milestone n="BK.36" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.36_inscriptio"><add>HĘC SUNT CAPITVLA EX DIVINIS SCRIPTVRARUM scriptis .</add> 
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-2" corresp="BK.36_1_inscriptio"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="20">XX</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-3" corresp="BK.36_1 BK.36_2">
            <milestone unit="span" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-279v-3_1" corresp="BK.36_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t cuncti sacerdotes <expan>precibus</expan>
            assiduis pro uita et imperio <lb/> domni imperatoris et filiarum et filiorum salute orent * 
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-3_1"/>
            
            <milestone unit="span" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-279v-3_2" corresp="BK.36_2"/> Et vt
               vnus<lb break="no"/>quisque <expan>presbiter</expan> sacerdos cottidianis adsistat 
            orationibus pro pon<lb break="no"/>tifice cuius gubernatur regimine * <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-3_2"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-4" corresp="BK.36_6_inscriptio"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="21">XXI</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-5" corresp="BK.36_6">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t vnusquisque sacerdos cunctos sibi
            pertinentes erudiat <lb/> vt sciant qualiter decimas totius facultatis ecclesis diuinis
            <lb/> debitae offerant <add><hi rend="coloured">vt unusquis</hi></add> <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-6" corresp="BK.36_17_inscriptio"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="22">XXII</seg> .
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-7" corresp="BK.36_17">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t qui possessionem ecclesię parrochiam per
            XXX annos sine alicuius <lb/> interpellatione tenuerit <sic>uire</sic> perpetuo possideat *
            Si uero inde <lb/> <mod>c</mod>rebro repetitum fuerit . fiat diligens inquisitio .
            et si eum <lb/> qui repetit iuste quęrere potuerit ad<mod>h</mod>ibitis veracibus et
            <lb/> nobilibus testibus quod repetit confirmando vindicet * <lb/>
         </ab>


         <milestone n="BK.55" unit="capitulare"/>

         <ab corresp="BK.55_1_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-8"
            rend="coloured"> . <seg type="num" n="23">XXIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-279v-9" corresp="BK.55_1">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e clericis et laicis qui chrisma ad aliquam
            nimietatem <lb/> dant et accipiunt . si quis <expan>presbiter</expan> aut diaconus
            dare <lb/> aut accipere <expan>presumpserit</expan> gradum amittat ; <cb n="280r"/>
            Cęteri clerici et nonanes corporalem et carceris custo<subst><del/><add>diam</add></subst>
            <lb/> sustineant laici qui acceperint aut alicui dederint manum perdant * <lb/>
         </ab>


         <milestone n="BK.56" unit="capitulare"/>

         <ab corresp="BK.56_3_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280r-1"
            rend="coloured"> . <seg type="num" n="25">XXIIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280r-2" corresp="BK.56_3">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis homo liber peccato inminente quod
            absit patrem aut <lb/> matrem uel auunculum uel nepotem interfecerit hereditatem amittat
            * <lb/> Et si quis mechatus fuerit matrem sororem amitam uel neptam simi<lb break="no"
            />liter hereditatem perdat . </ab>


         <milestone n="BK.42" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280r-3" rend="coloured"
            corresp="BK.42_inscriptio"> QVARTO ANNO AD <rs type="place">sal</rs> . </ab>
         <ab corresp="BK.42_2_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280r-4"
            rend="coloured"><seg type="num" n="25">XXV</seg> . <lb/> </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280r-5" corresp="BK.42_2">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e decimis ubi antiquitus fuerunt ecclesię
            baptismales et deuo<lb break="no"/>tio facta fuit . Iuxta quod episcopus ipsius
            parrochię ordinauerit <lb/> omnimodis fiant donatę et si per donationes regum aut
            cete<lb break="no"/>rorum deum timencium bonorum hominum ad episcopia siue <lb/>
            monasteri<mod>a</mod> aliquę res delegate sunt . et ex ipsis
            rebus antiquitus <lb/> ad ipsas priores ecclesias decime date fuerint . Ipsa
               anti<mod>q</mod>ua <lb/> donatio uel deuocio firma et stabilis omnino permaneat .
            <lb/> Tamen vt supra diximus de ipsius rebus decimas qui eas possidere <lb/> videtur
            persoluat . vt propter nouas ecclesias antiquiores suas decimas non perdant <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.42_3_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280r-6"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="26">XXVI</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280r-7" corresp="BK.42_3">
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>vicumque uoluerit in sua <del unit="chars"
               quantity="1"/>
            <lb/> proprietate ecclesia ędificare una cum sensu et uoluntate <lb/> episcopi in cuius
            parrochia fuerit licentiam habeat . verum<lb break="no"/>tamen omnino
               <expan>preuidentum</expan> est vt ecclesiae alię antiquiores <lb/> propter hanc
            occasionem nullatenus suam iusticiam aut decimam <lb/> perdant sed semper ad antiquiores
               ecc<del>l</del>lesias persoluantur . <cb n="280v"/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.42_7_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-1"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="27">XXVII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-2" corresp="BK.42_7">
            <seg type="initial" rend="coloured">O</seg>mnino prohibemus vt nullvs masculum filivm
            aut nepotem <lb/> uel parentem suum in monasterio puellarum ad nutriendum 
            com<lb break="no"/>mendare <expan>presumat</expan> . nec quisquam vllum suscipere audeat : 
            <lb/> </ab>

         <ab corresp="BK.42_8_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-3">
            <seg type="num" n="28">XXVIII</seg> <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-4" corresp="BK.42_8">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus ex clericali ordine sacerdos . <lb/>
            uidelicet aut alius clericus <subst>
               <del>nec</del>
               <add>neque</add>
            </subst>
            laicus brunias aut arma infra <lb/> monasteria puellarum <expan>commendare</expan>
            <expan>presumat</expan> nec quisquam <lb/> recipere audeat excepto si in elemosinam
            datum fuerit * <lb/>
         </ab>


         <milestone n="BK.52" unit="capitulare"/>

         <ab corresp="BK.52_1_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-5"
            rend="coloured"><seg type="numDenom">CAPITULUM</seg> . <seg type="num" n="29"
                  >XXVIII<add>I</add></seg> <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-6" corresp="BK.52_1">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e marcha ad <expan>preuidendum</expan>
            vnvsquisque paratus sit illuc festinan<lb break="no"/>ter uenire quandocumque necessitas
            fuerit * </ab>

         <ab corresp="BK.52_2_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-7">
            <seg type="num" n="29">XXVIIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-8" corresp="BK.52_2"
            next="#heiligenkreuz-sb-217-280v-10"><seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e
            latronibus ut melius distringantur et ut nullus hominem <lb/> suspendere presumat nisi 
            per iudicium . <hi rend="coloured">S</hi>i uero aliquis sine <lb/> culpa penditus
            fuerit et ibi moritur tunc ab eo qui eum sine iudi<lb break="no"/>cio pendidit proximis
            parentibus sit compositus . <hi rend="coloured">E</hi>t si ibi <lb/> mortuus non fuerit 
            sed uiuens euaserit tunc sibimet sit <lb/> compositus et res et <sic>mantipia</sic> sua 
            in fisco non cadant . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.52_2_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-9"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="30">XXX</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-10" corresp="BK.52_2"
            prev="#heiligenkreuz-sb-217-280v-8"><seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis
            alterius seruum absque culpa et sine iudicio pendide<lb break="no"/>rit et ibi mortvus
            fuerit uveregeldus eius domino suo <lb/> soluatur et si de ipsa morte euaserit . 
            <hi rend="coloured">I</hi>pse ipsam ludem <lb/> accipiat . et liber postea permaneat . </ab>

         <ab corresp="BK.52_5_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-11"
            rend="coloured">
            <add>De emptionibus uel vendicionibus . <seg type="num" n="31">XXXI</seg> . </add> 
            <lb/> . <sic><seg type="num" n="31">XXXI</seg></sic>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-280v-12" corresp="BK.52_5">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e emptionibus et
            uenditionibus vt nullus <expan>presumat</expan> aliter uendere
            <lb/> et emere sagellum meliorem duplum . XX . <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidis</expan>
            </choice> . simplum cum . X . <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidis</expan>
            </choice>
            <cb n="281r"/> Reliquos uero minus . Roccum <sic>marderinum</sic> et lutrinę meliorem
            <lb/> . XXX . <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidis</expan>
            </choice> . <sic>sisemusinum</sic> X . <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidis</expan>
            </choice> . Et si aliquis amplio uendiderit <lb/> aut empserit cogatur exsoluere in
            pannum <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidos</expan>
            </choice> . XL . Et ad illum <lb/> qui hoc inuenerit et evm exinde conuicerit <choice>
               <abbr>sol</abbr>
               <expan>solidos</expan>
            </choice> XX . pertineant . </ab>


         <milestone n="BK.66" unit="capitulare"/>

         <ab corresp="BK.66_3_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-1"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="32">XXXII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-2" corresp="BK.66_3">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t missi nostri quando iusticiam pauperibus
            facere iusserint . semel <lb/> aut <subst>
               <del>p</del>
               <add>b</add>
            </subst>is <expan>precipiant</expan> ut iustitia fiat . tercia die si non factum est !
            <lb/> ipsi pergant ad locum et ad hominem qui iustitiam facere noluit . <lb/> et cum
            uirtute tollant ab eo quod <subst><del/><add>inius</add></subst>te alteri tulit et
            reddant <lb/> illi cuius per iustitiam esse debuit . </ab>


         <milestone n="BK.20a" unit="capitulare"/>

         <ab corresp="BK.20a_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-3"
            rend="coloured"> <date>ANNO . XI .</date> </ab>
         <ab corresp="BK.20a_11_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-4"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="33">XXXIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-5" corresp="BK.20a_11">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e uindicta et de iudicio in latronibus
            testimonio episcoporum absque <lb/> peccato comitis esse dicunt . ita tamen vt absque
            inuidia <lb/> aut occasione mala et <del>ad</del> aliquid tale ibi interponatur . nisi
            <lb/> uera iustitia ad perficiendum . et si per odium aut per malum ingenium <lb/>
            hominem interfecerit . honorem suum perdat . et hominem quem <lb/> iniuste interfecit .
            secundum poenam quam intulit emendetur . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.20a_23_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-6">
            <seg type="num" n="34">XXXIIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-7" corresp="BK.20a_23">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e latronibus ita <expan>precipiamus</expan>
            obseruandum vt pro prima culpa non <lb/> moriantur . sed oculum perdant
            . de secunda vero culpa nasum ipsius <lb/> lat<mod>ro</mod>ni
            capituletur . de tercia uero culpa si se non emenda<lb break="no"/>uerint moriantur * </ab>


         <milestone n="BK.78" unit="capitulare"/>

         <ab corresp="BK.78_3_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-8"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="35">XXXV</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-9" corresp="BK.78_3">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t laici omnino non audeant munera exigere a
               <expan>presbiteris</expan>
            <lb/> propter <expan>commendacionem</expan> ecclesię cuiquam <expan>presbitero</expan> . </ab>

         <ab corresp="BK.78_15_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-10"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="36">XXXVI</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281r-11" corresp="BK.78_15">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t ne in diebus dominicis mercatum fiat neque
            placitum . <cb n="281v"/> et vt his diebus nemo ad poenam uel ad mortem
            iudicetur et de ope<lb break="no"/>ribus cauendis ammoneant . </ab>


         <milestone unit="capitulare" n="BK.191_1"/>

         <ab corresp="BK.191_8_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-1"
            rend="coloured"><seg type="num" n="37">XXXVII</seg> . <lb/></ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-2" corresp="BK.191_8">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t de rebus ecclesiarum quę ab eis per XXX .
            annorum spacium sine vlla <lb/> interpellatione possessa sunt . testimonia non
            recipiantur sed <lb/> eo modo contineantur sicut res ad fiscum 
            domini<add>c</add><metamark function="insertion"/>um pertinentes <lb/> contineri 
            solent . </ab>


         <milestone n="BK.131" unit="capitulare"/>

         <ab corresp="BK.131_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-3"
            rend="coloured"> DE capitulis . Domni <rs type="person">KAROLI</rs> imperatoris 
            et <rs type="person">hlvdovuici</rs> . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.131_1_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-4"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="38">XXXVIII</seg> <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.131_1" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-5">
            <seg type="initial" rend="coloured">N</seg>emo <rs>iudeus</rs>
            <expan>presumat</expan> de ecclesia dei ali<mod>q</mod>uid recipere neque in uua<lb
               break="no"/>dio nec pro ullo debito ab ullo christiano in auro siue in argen<lb
               break="no"/>to neque in cęteris rebus * Quod si facere <expan>presumpserit</expan>
            quod absit <lb/> omnis substantia sua auferatur ab eo et dextera manus <lb/> illi
            amputetur . </ab>

         <ab corresp="BK.131_2_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-6"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="39">XXXVIIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.131_2" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-7">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus <rs>iudevs</rs> neminem christianum
            in uvadium ab ullo <rs>iudeo</rs>
            <lb/> aut ab ali<subst>
               <del>a</del>
               <add>o</add>
            </subst> christiano mittere <expan>presumat</expan> ne deterior fiat . <lb/>
            <hi rend="coloured">Q</hi>uod si facere <expan>presumat</expan> secundum suam legem
            restituat . <lb/> et debitum et uuadium simul perdat . </ab>

         <ab corresp="BK.131_3_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-8"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="40">XL</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.131_3" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-9">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nemo <rs>iudeus</rs> monetam in domo sua
            habeat . et neque ui<lb break="no"/>num nec annonam uel aliam rem vendere
               <expan>presumat</expan> . <hi rend="coloured">Q</hi>uod si <lb/> inuentum fuerit
            omnis substantia sua ab illo auferatur <lb/> et in carcerem recludatur vsque ad
               <expan>presentiam</expan> nostram veniat . <lb/>
         </ab>

         <ab corresp="BK.131_4" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-10"
            rend="coloured" next="#heiligenkreuz-sb-217-281v-12"> DE SACRAMENTO <rs>IVDEORUM</rs>
            contra christianos . </ab>
         <ab corresp="BK.131_4_inscriptio" type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-11"
            rend="coloured"> <seg type="num" n="41">XLI</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab corresp="BK.131_4" type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-281v-12"
            prev="#heiligenkreuz-sb-217-281v-10">
            <seg type="initial" rend="coloured">M</seg>itte rumice bis a capite in circuitu pedum
            eius ibi debet stare <lb/> quando iurat sacramentum . et habere debet in dextro brachio
            <cb n="282r"/> <sic>quinq</sic> libros <rs type="person">moisy</rs> secundum suam legem 
            et si habere non potest <lb/> secundum <rs>hebreum</rs> . <hi rend="coloured">T</hi>amen 
            habeat latinitatem . <hi rend="coloured">S</hi>i me deus adiuuet <lb/> ille deus qui dedit
            legem <rs type="person">moysi</rs> in <rs type="place">monte synai</rs> . et si <choice>
               <abbr>lepa</abbr>
               <expan>lepra</expan>
            </choice> <rs type="person">neaman</rs> <lb/> <rs>siri</rs> super me non ueniat sicut super 
            illum uenit et sic terra me non <lb/> deglutiat sicut deglutiuit <rs type="person">dathan</rs> 
            et <rs type="person">abiron</rs> . de ista causa <lb/> contra te malum non merui . </ab>


         <milestone unit="capitulare" n="Ansegis.A1_10"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282r-1" rend="coloured"
            corresp="Ansegis.A1_10_inscriptio">
            <choice>
               <abbr>CAP</abbr>
               <expan>CAPITULA</expan>
            </choice> domni <rs type="person">Karoli</rs>
            <choice>
               <abbr>impris</abbr>
               <expan>imperatoris</expan>
            </choice> . <seg type="num" n="42">XLII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282r-2" corresp="Ansegis.A1_10">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e ecclesiis siue sanctis nouiter inuentis .
            sine auctoritate . nisi episcopo <lb/> minime uenerentur . Salua etiam <sic>beth</sic> .
            et de omnibus ecclesiis <lb/> canonica auctoritate . </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="Ansegis.A1_34"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282r-3" rend="coloured"
            corresp="Ansegis.A1_34_inscriptio">
            <seg type="num" n="43">XLIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282r-4" corresp="Ansegis.A1_34">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t isti mangones et cotiones qui sine omni
            lege vagabundi <lb/> uadunt per istam terram non sinantur vagare . aut deceptiones <lb/>
            hominum agere . <hi rend="coloured">N</hi>ec isti nudi cum ferro qui dicunt se data
            <lb/> sibi poenitentia ire vagantes . melius uidetur . vt hi qui in<lb break="no"
            />consuetum et capitale crimen <expan>commiserint</expan> vt in uno loco per<lb
               break="no"/>maneant laborantes et seruientes . et poenitentiam agentes <lb/> secundum
            quod sibi canonice impositum fuit . </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="Ansegis.A2_35"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282r-5" rend="coloured"
            corresp="Ansegis.A2_35_inscriptio">
            <seg type="num" n="44">XLIIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282r-6" corresp="Ansegis.A2_35">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i aliquis <rs>saxo</rs> caballos inuenerit in
            sua mense . et ipsos ca<lb break="no"/>ballos inde ducere <hi rend="coloured">pro</hi>
            suo damno ad con<hi rend="coloured">pro</hi>bandum voluerit . <lb/> si quis liber homo
            ei hoc contradixerit aut aliquid malum <lb/> fecerit tripla <expan>compositione</expan> 
            secundum legem contra evm emendare <lb/> studeat <hi rend="coloured">et</hi> insuper 
            bannum <hi rend="coloured">dominicvm</hi> soluat et manum <lb/> perdat . pro eo quod 
            inobediens fuit contra <expan>preceptum</expan> <choice><abbr>dni</abbr>
            <expan>domni</expan></choice> <cb n="282v"/> imperatoris quod ipse pro pace 
            sta<add>t</add><metamark function="insertion"/>uerat . <hi rend="coloured">Si</hi> seruus
            hoc fecerit <lb/> secundum suam legem omnia in triplum restitvat et discipline 
            corpora<lb break="no"/>li subiaceat . </ab>


         <milestone unit="capitulare" n="BK.192_1"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282v-1" rend="coloured">
            <date>ANNO . XVI . REGNANTE <rs type="person">HLVDOVVICO</rs></date> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282v-2" rend="coloured"
            corresp="BK.192_12_inscriptio"><seg type="num" n="45">XLV</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282v-3" corresp="BK.192_12"><seg
               type="initial" rend="coloured">V</seg><hi rend="coloured">t</hi> examen aquę frigidę
            quod actenus faciebant a missis nostris <lb/>omnibus interdicatvr ne vlterius fiat .
            <lb/>
         </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.195"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282v-4" rend="coloured"
            corresp="BK.195_1_inscriptio">DE INSCRIPCIONE TEMPORUM . <seg type="num" n="46"
               >XLVI</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-282v-5" corresp="BK.195_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">L</seg>icet iampridem a nobis fuerat ordinatum vt si quis in populo
            <lb/> nostro barbare nationis persona . aut in re sua consisteret inui<lb break="no"
            />tasset . aut si terram ad <add>h</add>abitaculum voluntarius deputasset . <lb/> eiquę
            per annos . XV . sine tertiis habuisset in uoluntate <lb/> ipsius permaneret . <hi
               rend="coloured">N</hi>eque exinde quiquam sibi ille qui de<lb break="no"/>derat scire
            esse reddendum tamen absque vlla permutatione <lb/> omni tempore generaliter memorata
            condicio debeat cus<lb break="no"/>todiri <expan>presenti</expan> placuit constitui .
               <hi rend="coloured">S</hi>i quis terram vero ab al<lb break="no"/>tero uiolenter
            dixerit et conuicerit fuisse sublatvm . priusqvam <lb/> XXX . annorum numerus compleatur
            . et rem constiterit <lb/> occupatam et requirere poterit et repetens partibvs <lb/>
            reformare . <hi rend="coloured">C</hi>ęterum si impletis . <hi rend="coloured">XXX</hi>
            . <hi rend="coloured">a</hi>nnis terra a quo<lb break="no"/><hi rend="coloured">cumque
               etiam pervasa</hi><note type="editorial">Es folgen dreieinhalb freie Zeilen.</note> .
               <cb n="283r"/></ab>


         <milestone unit="capitulatio" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-283r-capitulatio"
            spanTo="#capitulatio-finis_5"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-283r-1"
            corresp="BK.266_c_10_inscriptio_c" rend="nota"><seg type="initial" rend="coloured"
               >D</seg>e eo qui infra regnum sine iussione dominica vi <expan>predauerit</expan> .
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-283r-2"
            corresp="BK.266_c_11_inscriptio_c"><seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui
            infra regnum rapinam fecerit . aut de rebus ecclesiarum aliquid . abstulerit <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-283r-3" corresp="BK.242_c_4_inscriptio_c"
               ><seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nemo vagum hominem recipiat . sed
            fugientem omnes persequantur . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-283r-4" corresp="BK.242_c_5_inscriptio_c"
               ><seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui ab episcopo aliquo
            excommunicatus fuerit et iusticiam fugerit . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-283r-5" corresp="BK.242_c_6_inscriptio_c"
               ><seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nemo episcoporum hominem <expan>excommu<subst>
                  <del>c</del>
                  <add>nicet</add>
               </subst></expan> . donec evangelicę ammoneatur . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-283r-6" corresp="BK.242_c_7_inscriptio_c"
               ><seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t illis hominibus qui in nos peccauerunt
            . rationalis <expan>misericordia</expan> impendatur . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-283r-7"
            corresp="BK.242_c_10_inscriptio_c"><seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nostri
            fideles vnusquisque in suo ordine . et statu a nobis securi sint . <lb/>
         </ab>

         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="284r"/>
         <lb n="17"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284r-17" corresp="BK.273_inscriptio_c"
            rend="nota"><date><seg type="initial" rend="coloured">A</seg><hi rend="coloured">NNO <choice>
                     <abbr>INCARNAT</abbr>
                     <expan>INCARNATIONE</expan>
                  </choice> DOMINI DCCCLXIIII</hi> . <hi rend="coloured">R</hi>egnante <rs
                  type="person"><hi rend="coloured">K</hi>arolo</rs> . <hi rend="coloured">XXV</hi>
               . <lb/>
               <hi rend="coloured">ANNO <choice>
                     <abbr>INDICT</abbr>
                     <expan>INDICTIONE</expan>
                  </choice> XII . VII . <choice>
                     <abbr>KL</abbr>
                     <expan>KALENDAS</expan>
                  </choice></hi> iulii</date> in loco qui dicitur <rs type="place">pistis</rs> * <lb/>
            <hi rend="coloured">C</hi>um consensu fidelium nostrorum atque consilio constitvimus .
            et cunctis <lb/> per regnum nostrum sine ulla refragatione obseruanda mandauimus * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284r-18"
            corresp="BK.273_b_5_inscriptio_c"><seg type="num" n="50" rend="coloured">L</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t uille indominicate . <hi rend="coloured"
               >et</hi> uille <hi rend="coloured">de mo</hi>nasteriis et quem sub <lb/> inmunitate
               <hi rend="coloured">con</hi>sistunt <hi rend="coloured">cum saluamento
               consistant</hi> * <cb n="284v"/></ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-1"
            corresp="BK.273_b_22_inscriptio_c"><seg type="num" n="51" rend="coloured">LI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e colonis qui bonos denarios reiciunt et de
            his qui beneficia . uel <lb/> alodas in duobus uel III<hi rend="super">vs</hi> . uel .
               IIII<hi rend="super">or</hi> . comitatibus habent * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-2"
            corresp="BK.273_b_25_inscriptio_c"><seg type="num" n="52" rend="coloured">LII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui <rs>nordmannis</rs> pruniam uel
            caballum donauerit * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-3"
            corresp="BK.273_b_32_inscriptio_c"><seg type="num" n="53" rend="coloured">LIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t conlimitanei comites in una die si fieri
            potest mallum non habeant * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-4"
            corresp="BK.273_b_34_inscriptio_c"><seg type="num" n="54" rend="coloured">LIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui filios suos fame uel aliqua
            neccessitate uendunt * <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-5" corresp="BK.287_inscriptio_c"
            rend="coloured">
            <rs type="person">Karolomannus</rs>
            <expan>gratia</expan> dei rex ad palatium <rs type="place">uernis</rs> . <date>Anno <lb/>
               <choice>
                  <abbr>incarnat</abbr>
                  <expan>incarnatione</expan>
               </choice> dominicę . DCCCLXXXIIII . <choice>
                  <abbr>ann</abbr>
                  <expan>anno</expan>
               </choice> autem regni sui . V. <choice>
                  <abbr>idict</abbr>
                  <expan>indictione</expan>
               </choice> . II . mense <choice>
                  <abbr>mrt</abbr>
                  <expan>martio</expan>
               </choice> . </date>
            <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-6" corresp="BK.287_2_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="52" rend="coloured">LII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ualiter de his fiat qui rapinam
               <sic>exercurint</sic> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-7" corresp="BK.287_3_inscriptio_c"
            rend="nota"><seg type="num" n="53" rend="coloured">LIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ualiter episcopus de his facere debeat . in
            cuius parrochia <expan>depredauerint</expan> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-8" corresp="BK.287_5_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="54" rend="coloured">LIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ualiter episcopus de his faciat qui per
            parrochiam iter agendo <expan>predauerint</expan> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-9" corresp="BK.287_11_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="55" rend="coloured">LV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i uassi dominici <expan>predauerint</expan> .
            vt per comitem ad emendationem uocentur * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-10" corresp="BK.287_13_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="56" rend="coloured">LVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t <expan>presbiteri</expan> ospitales sint et
            alios ad<del quantity="2" unit="chars"/>moneant * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-11" corresp="BK.287_14_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="57" rend="coloured">LVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t <expan>presbiteri</expan> et ministri
            comitis uillanis <expan>precipiant</expan> ne collectam faciant * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-12"
            corresp="Benedictus.Levita.1_36_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="58" rend="coloured">LVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>ualiter de sacerdotibus purgationes uel
            sacramenta fiant . et de vuergeldo eorum * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-13">
            <seg type="num" n="59" rend="coloured">LVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e synodo quę habita . est . ad <rs
               type="place">suessionis</rs>
            <choice>
               <abbr>ciuitat</abbr>
               <expan>ciuitatem</expan>
            </choice> . in <rs type="place">monasterio <lb/>
               <rs type="person">sancti medardi</rs></rs>
            <choice>
               <abbr>cf</abbr>
               <expan>confessoris</expan>
            </choice> . in <expan>presentia</expan> domni <rs type="person">
               <hi rend="coloured">karoli</hi></rs> . <hi rend="coloured">et</hi>
            <rs type="person">hincmari</rs>
            <rs>remensis</rs>
            <lb/> ecclesię archiepiscopi . et aliorum episcoporum et abbatum * <date><seg
                  type="initial" rend="coloured">A</seg>nno <choice>
                  <abbr>incarnat</abbr>
                  <expan>incarnationis</expan>
               </choice> <choice><abbr>dni</abbr><expan>domini</expan></choice>
               <lb/> DCCCLIIII . anno <subst>
                  <del>eius regni</del>
                  <add>regni eius</add>
               </subst>
               <rs type="person">karoli</rs> . XIII . <choice>
                  <abbr>indict</abbr>
                  <expan>indictione</expan>
               </choice> . I . VI . <choice>
                  <abbr>kl</abbr>
                  <expan>kalendas</expan>
               </choice> maii</date> . <lb/> in qua etiam de <rs type="person">ebone</rs> mencio
            facta est * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284v-14" corresp="BK.94_12_inscriptio_c">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t comes non <expan>presumat</expan> ulli
            homini sua testimonia tollere * <cb n="284va"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284va-1" corresp="BK.20a_1_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="60" rend="coloured">LX</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e metropolitanis * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284va-2" corresp="BK.20a_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="61" rend="coloured">LXI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e episcopis vt ordinentur * <cb n="284b"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284vb-1" corresp="BK.20a_8_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="64" rend="coloured">LXIIII</seg>            
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e omicidiis si quis <choice>
               <abbr>fug</abbr>
               <expan>fugerit</expan>
            </choice> ad ecclesiam * </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-284vb-2" corresp="BK.20a_9_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="65" rend="coloured">LX<subst>
                  <del/>
                  <add>V</add>
               </subst></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e latronibus infra <choice>
               <abbr>inmunit</abbr>
               <expan>inmunitatem</expan>
            </choice> . <cb n="285ra"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-1" corresp="BK.20a_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="62" rend="coloured">LXII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e monasteriis regularibus <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-2" corresp="BK.20a_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="63" rend="coloured">LXIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e episcopis vt potestatem <choice>
               <abbr>hab</abbr>
               <expan>habeant</expan>
            </choice> * <cb n="285rb"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-1" corresp="BK.20a_9_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="66" rend="coloured">LXVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e uassis dominicis * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-2" corresp="BK.20a_10_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="67" rend="coloured">LXVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <sic>peiuriis</sic> vt manus non reddat <cb
               n="285r"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285r-1" corresp="BK.20a_17_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="68" rend="coloured">LXVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e iter agentibus qui ad palatium pergunt *
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285r-2" corresp="BK.20a_17_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="69" rend="coloured">LXVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e erba defensionis * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285r-3" corresp="BK.20a_21_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="70" rend="coloured">LXX</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e comite qui iusticias <choice>
               <abbr>fac</abbr>
               <expan>faciat</expan>
            </choice> * <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285r-4" corresp="BK.23_inscriptio_c"
            rend="coloured">
            <date><seg type="initial">A</seg>nno <choice>
                  <abbr>incarnat</abbr>
                  <expan>incarnationis</expan>
               </choice> <choice><abbr>dni</abbr><expan>domini</expan></choice> DCCCLXXXVIII . 
               Actum in <rs type="place">aquis</rs> palatii . X <choice>
                  <abbr>kl</abbr>
                  <expan>kalendas</expan>
               </choice>
               <choice>
                  <abbr>aprl</abbr>
                  <expan>aprilis</expan>
               </choice></date> . <cb n="285ra"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-3" corresp="BK.23_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="71" rend="coloured">LXXI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e an<subst>
               <del>o</del>
               <add>achoretis</add>
            </subst> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-4" corresp="BK.23_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="72" rend="coloured">LXXII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e obediencia <choice>
               <abbr>abb</abbr>
               <expan>abbati</expan>
            </choice>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-5" corresp="BK.23_6_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="73" rend="coloured">LXXIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e cellariis <choice>
               <abbr>monast</abbr>
               <expan>monasterii</expan>
            </choice> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-6" corresp="BK.23_10_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="74" rend="coloured">L<mod>X</mod>XIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e uestimentis monachorum * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-7" corresp="BK.23_15_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="75" rend="coloured">LXXV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e abbatibus vt
               <expan>premivm</expan> non querant * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-8" corresp="BK.23_16_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="76" rend="coloured">LXXVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t monachis dis<add>ci</add><metamark
               function="insertion"/>plina <expan>inponatur</expan> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-9" corresp="BK.23_18_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="77" rend="coloured">LXXVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e sacramentis <choice>
               <abbr>fid</abbr>
               <expan>fidelitatis</expan>
            </choice> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-10" corresp="BK.23_20_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="78" rend="coloured">LXXVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e tabulis uel codicibus vt non
            sorciatur * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-11" corresp="BK.23_23_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="79" rend="coloured">LXXVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t episcopi baptisterium audiant a <choice>
               <abbr>prbris</abbr>
               <expan>presbiteris</expan>
            </choice> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-12" corresp="BK.23_25_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="80" rend="coloured">LXXX</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t in diebus festis in domibus missam non <choice>
               <abbr>celeb</abbr>
               <expan>celebratur</expan>
            </choice> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-13" corresp="BK.23_30_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="81" rend="coloured">LXXXI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t monachi ad <expan>secularia</expan> non
            transeant * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-14" corresp="BK.23_31_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="82" rend="coloured">LXXXII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t episcopi <choice>
               <abbr>abb</abbr>
               <expan>abbates</expan>
            </choice> . copulas canum non <choice>
               <abbr>hab</abbr>
               <expan>habeant</expan>
            </choice> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-15" corresp="BK.23_32_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="83" rend="coloured">LXXXIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e pauperibus in plateis iacentibus * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-16" corresp="BK.23_33_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="84" rend="coloured">LXXXIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t super altare laquearia fiant * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-17" corresp="BK.23_34_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="85" rend="coloured">LXXXV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t coclas non baptiz<subst>
               <del>et</del>
               <add>ent</add>
            </subst> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285ra-18" corresp="BK.23_36_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="86">LXXXVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e leprosis * <cb n="285rb"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-3" corresp="BK.95_2_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="87" rend="coloured">LXXXVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e e<add>c</add>clesiis baptismalibus * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-4" corresp="BK.95_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="88" rend="coloured">LXXXVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e aduocatis sacerdotum * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-5" corresp="BK.95_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="89" rend="coloured">LXXXVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e uiri statu ingenuitatis * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-6" corresp="BK.95_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="90" rend="coloured">XC</seg> . De <expan>compositionibus</expan> quę
            ad pal<subst>
               <del>i</del>
               <add>atium</add>
            </subst> pertinent * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-7" corresp="BK.95_8_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="91" rend="coloured">XC<add rend="default">I</add></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e rebus in elemosynam datis * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-8" corresp="BK.95_11_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="92" rend="coloured">XCII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e feminis quę habent <lb/> potestatem emere *
            <lb/>
         </ab>

         <anchor xml:id="capitulatio-finis_5"/>


         <milestone unit="capitulatio" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-capitulatio"
            spanTo="#capitulatio-finis_6"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-9" rend="coloured"> Capitulare quod
            constituit in <rs type="place">papia</rs> * <lb/>
         </ab>         
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-10" corresp="BK.94_2_inscriptio_c">
            <seg type="numDenom" rend="coloured">capitulum</seg> . <seg type="num" n="1">I</seg> .
               <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e monachis qui monas<lb break="no"/>teria
            dimittunt * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-11" corresp="BK.94_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="2" rend="coloured">II</seg> <hi rend="coloured"> . </hi>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e episcopis . abbatibus seu aliis <lb/>
            hominibus qui ad palativm pergunt <lb/> non <expan>presumant</expan>
            <expan>predare</expan> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285rb-12" corresp="BK.94_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="3" rend="coloured">III</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus alterius vas<lb break="no"/>sallum
            sine comiatu <lb/> recipiat * <cb n="285v"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-1" corresp="BK.94_14_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="4" rend="coloured">IIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus alterius causam
               <expan>presumat</expan> * </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-2" corresp="BK.98_3_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="5" rend="coloured">V</seg> De eo qui <sic>herefliz</sic>
            <choice>
               <abbr>fecer</abbr>
               <expan>fecerit</expan>
            </choice> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-3" corresp="BK.98_4_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="6" rend="coloured">VI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <sic>lotrone</sic> mortis digno * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-4" corresp="BK.98_7_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="7" rend="coloured">VII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui furem <expan>comprehendat</expan> *
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-5" corresp="BK.98_5_inscriptio_c">
            <seg type="num" n="8" rend="coloured">VIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui alterum castrauerit
               <expan>presumptiose</expan> * </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-6" corresp="BK.20b_6_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="9" rend="coloured">VIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t nullus alterius clericum recipiat . uel
            ordinet * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-7" rend="coloured"><date>Anno . I .
                  <rs type="person">Domni hlo<subst>
                     <del>da</del>
                     <add>tha</add>
                  </subst>rii</rs></date> in <rs type="place">allonia</rs> * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-8" corresp="BK.157_3_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="10" rend="coloured">X</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e adulteris in adulterio
               <expan>conprehensis</expan> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-9" corresp="BK.157_4_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="11" rend="coloured">XI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e libero qui liberam habet uxorem si alicuius
            se seruitio subdit * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-10" corresp="BK.157_6_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="12" rend="coloured">XII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui testes habere non potest per
            iussionem comitis adquirat sibi necessarios * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-11" corresp="BK.163_1_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="13" rend="coloured">XIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <expan>excommunicatis</expan> oboedire
            nolentibus per episcopum <lb/> simul et comitem distringantur * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-12" corresp="BK.163_4_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="14" rend="coloured">XIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t singuli episcopi abbates et abbat<subst>
               <del/>
               <add>isse</add>
            </subst> duos aduocatos habeant * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-13" corresp="BK.163_5_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="15" rend="coloured">XV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t nemo usuras faciat . post contestationem
            sui episcopi * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-14" corresp="BK.163_8_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="16" rend="coloured">XVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t singule ecclesiae fiant restauratę et
            plebes * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-15" corresp="BK.163_10_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="17" rend="coloured">XVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <expan>precariis</expan> quę hucusque
            inrationabiliter fiebant a rectoribus ecclesiarum * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-16" corresp="BK.165_1_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="18" rend="coloured">XVIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e mediocribus liberis . qui per se hostem
            facere non possunt * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-17" corresp="BK.165_2_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="19" rend="coloured">XVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e liberis qui non propter paupertatem sed
            hostem uitandam sub censu <sic>propietatem</sic> ecclesiis tradunt <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-18" corresp="BK.165_3_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="20" rend="coloured">XX</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e laicis si aliorum <expan>predia</expan>
            suscipiunt . vt per hoc publica vtilitas non minoretur * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-19" corresp="BK.165_4_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="21" rend="coloured">XXI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e fratribus qui paterne seu materne
            hereditati succedunt si unus clericvs . est * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" rend="nota" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-20"
            corresp="BK.165_5_inscriptio_c"><seg type="num" n="22" rend="coloured">XXII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e liberis qui mobilem suum <choice>
               <abbr>transfer</abbr>
               <expan>transferunt</expan>
            </choice> in alienam potestatem vt pignorari non possint * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-21" corresp="BK.165_6_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="23" rend="coloured">XXIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e fratribus qui hereditatem non uolunt
            diuidere . vt unus eorum in hostem pergat . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-22" corresp="BK.165_7_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="24" rend="coloured">XXIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t in testimonium non recipiantur qui
            facultatem <expan>compositionis</expan> non habent . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-23" corresp="BK.165_8_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="25" rend="coloured">XXV</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t iuratores simul iurent * </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-285v-24" corresp="BK.165_9_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="26" rend="coloured">XXVI</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>ebito uel <lb/> sacramento si ante occasum *
            solis fuerit * <cb n="286r"/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-286r-1" corresp="BK.165_10_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="27" rend="coloured">XXVII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e eo qui se ingeniose tradiderit * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-286r-2" corresp="BK.165_11_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="28" rend="coloured">XXVIII<del unit="chars" quantity="1"/></seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui proprietates suas alicui delegunt .
            et postea fraudulenter uendunt * <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-286r-3" corresp="BK.165_12_inscriptio_c"
               ><seg type="num" n="29" rend="coloured">XXVIIII</seg>
            <seg type="initial" rend="coloured">Q</seg>uibus pugna fuerit iudicata . propter
            contencionem vt cum fustibus <lb/> pugnent <expan>preter</expan> de infidelitate * </ab>
         <anchor xml:id="capitulatio-finis_6"/>


         <gap reason="editorial"/>

         <cb n="287r"/>
         <lb n="11"/>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.266"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-287r-9" corresp="BK.266_c_10_inscriptio">
            . <seg type="num" n="1" rend="coloured">I</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-287r-10" corresp="BK.266_c_10"><seg
               type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis in exercitu infra regnum sine iussione
            dominica per uim <lb/> hostilem aliquid <expan>predare</expan> uoluerit . aut foenum
            tollere . aut gra<lb break="no"/>num siue peccora maiora uel minora . domosque
            infringere <lb/> uel incendere . hec ne fiant omnino prohibemus * <hi rend="coloured"
               >Q</hi>uodsi ab <lb/> aliquo <expan>presumptiose</expan> factum fuerit . LX . solidis
            . si liber est sit culpabilis <lb/> et omnia similia restituat . aut cum . XII .
            testibus se purget * <lb/>
            <hi rend="coloured">S</hi>i uero seruus hoc fecerit . capitali crimini subiaceat . et
            dominus <lb/> omnia similia restituat . qui seruum suum non <choice>
               <abbr>correx</abbr>
               <expan>correxit</expan>
            </choice> . <hi rend="coloured">N</hi>ec <lb/> custodiuit vt talia non perpetraret
            quoniam si nosmetipsos <lb/> comedimus . cito deficiemus . <hi rend="coloured"
            >U</hi>nusquisque tamen custodiat <lb/> exercitum suum . ne aliqua
               <expan>depredatio</expan> infra regnum fiat * <cb n="287v"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-287v-1" corresp="BK.266_c_11_inscriptio">
            . <seg type="num" n="2" rend="coloured">II</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-287v-2" corresp="BK.266_c_11"><seg
               type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis infra regnum rapinam fecerit . aut
            cuique nostro fideli eiusque homini <lb/> aliquid ui abstulerit . in triplo cui aliquid
            abstulerit regaliter <lb/>
            <choice>
               <abbr>comp</abbr>
               <expan>componat</expan>
            </choice> . et insuper pannum nostrum . LX . solidos nobis persoluat . <hi
               rend="coloured">P</hi>ostmodum <lb/> uero ante nos a comite adducatur . vt in
               <sic>bastinaco</sic> retru<lb break="no"/>sus . usque dum nobis placuerit . poenas
            luat * <hi rend="coloured">N</hi>am si publice <lb/> actum fuerit . <hi rend="coloured"
               >P</hi>ublicam inde poenitentiam agat * Iuxta <lb/> sanctorum canonum sanctionem *
               <hi rend="coloured">S</hi>i uero occulte sacerdotum <lb/> consilio . ex hoc agat
            poenitentiam . quoniam raptores ut ait <rs type="person">apostolus</rs> * <lb/>
            <hi rend="coloured">N</hi>isi uero egerint poenitentiam . regnum dei <mod>non</mod>
            possidebunt * <hi rend="coloured">Q</hi>ui <lb/> uero de rebus ecclesiarum aliquid
            abstulerit . grauius inde iudi<add>c</add><metamark function="insertion"/>etur . <lb/>
            quia sacrarum rerum ablatio sacrilegium . est . et sacrilegus <lb/> uocatur . qui ex eis
            aliquid abstulerit aut rapuerit * Extor<lb break="no"/>res namque a liminibus sanctę
            matris ecclesię qui leserunt sunt haben<lb break="no"/>de atque firmiter denotande *
            <lb/>
         </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.242"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-287v-3" corresp="BK.242_c_4_inscriptio">
            <subst>
               <del/>
               <add> . <seg type="num" n="3" rend="coloured">III</seg> . </add>
            </subst>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-287v-4" corresp="BK.242_c_4"><subst>
               <del/>
               <add><seg type="initial" rend="coloured">E</seg></add>
            </subst>t quia per uagos homines pax et tranquillitas pertvrbari solet * <lb/> Uolumus
            ut ad <expan>quemcumque</expan> nostrum talis euenerit . nemo ex nobis illum <lb/>
            aliter re<subst>
               <del/>
               <add>cipiat</add>
            </subst> . nisi ut ad rectam recctionem perducatur . <lb/> et si subterfugerit . omnes
            in commune in cuius regnum euene<lb break="no"/>rit . illum persequamur . donec ad
            iurationem perducatur . aut <lb/> de regno deleatur . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-287v-5" corresp="BK.242_c_5_inscriptio">
            <seg type="num" n="4" rend="coloured">IIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-287v-6" corresp="BK.242_c_5"><seg
               type="initial" rend="coloured">S</seg>imiliter et de eo agendum qui pro aliquo
            capitali crimine . <lb/> a quolibet episcopo excommunicatur . et regimen regis inmutat .
               <cb n="288r"/> ne <add>de</add><metamark function="insertion"/>bitam poenitentiam
            suscipiat . interdum etiam incestam propin<lb break="no"/>quam suam aut sanctimonialem .
            uel raptam . siue adulteram . <choice>
               <abbr>q</abbr>
               <expan>quam</expan>
            </choice> illic <lb/> ei non licebat habere . fugiens secum d<mod>u</mod>cit . Hic talis
            cum episcopus <lb/> ad cuius pertinet curam nobis notum fec<del quantity="1"
               unit="chars"/>erit . diligenter perqui<lb break="no"/>ratur . ne morandi in regno
            alicui nostrum inueniat locum . <lb/> et dei . ac nostros fideles . suo mor<subst>
               <del/>
               <add>bo</add>
            </subst> inficiet . et de <expan>quo<lb break="no"/>cumque</expan> crimine publico
            debitam poenitentiam suscipere compellatur * <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-288r-1" corresp="BK.242_c_6_inscriptio">
            <seg type="num" n="5" rend="coloured">V</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-288r-2" corresp="BK.242_c_6"><seg
               type="initial" rend="coloured">V</seg>t nemo episcoporum hominem peccantem ab
            ecclesia <lb/> et <mod>ch</mod>ristiana communione alienet . donec illum . secundum
               euvan<lb break="no"/>gelicum <expan>preceptum</expan> . ut ad emendatione<mod>m</mod>
            et poenitentiam <lb/> redeat commonitum habeat . <hi rend="coloured">Q</hi>ui peccans si
               <expan>commonitus</expan>
            <lb/> inobediens et incorrigibilis permanserit . et ad emendationem redire <lb/>
            noluerit . regiam . uel <add>rei</add><metamark function="insertion"/> publice
            potestatem per se episcopus aut per ministros suos <lb/> adeat . vt
               constringa<del>n</del>tur . et ad emendationem et penitentiam <lb/> peccator redeat *
               <hi rend="coloured">Q</hi>ui etiam si ita ad correctionem perduci ne<lb break="no"
            />quiuerit . tunc secundum leges ecclesiasticas medicinali separa<lb break="no"/>tione a
            communione ecclesiastica segregetur * <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-288r-3" corresp="BK.242_c_7_inscriptio">
            . <seg type="num" n="6" rend="coloured">VI</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-288r-4" corresp="BK.242_c_7"><seg
               type="initial" rend="coloured">V</seg>t illis hominibus qui in talibus
            perturbationibus sicut in his <expan>preteritis</expan>
            <lb/> annis <choice>
               <abbr>accider</abbr>
               <expan>acciderunt</expan>
            </choice> in deum et in sanctam ecclesiam atque in nos <choice>
               <abbr>peccauer</abbr>
               <expan>peccauerunt</expan>
            </choice> . <lb/> si se ex ueritate recognoscentes petierint . et deinceps <lb/> nobis
            ueraciter fideles esse . uoluerint . et in regnis nostris <lb/> pacifici ac
               qu<add>i</add><metamark function="insertion"/>eti . et legibus ac iusticię obedientes
               <cb n="288v"/> extiterint . rationalis misericordia impendatur . Non solum in
               indulgen<lb break="no"/>tia <expan>commissorum</expan> et in concessione proprietatum
            . uerum etiam et in largiti<lb break="no"/>one honorum secundum nostram rationabilem
            possibilitatem * <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-288r-5" corresp="BK.242_c_10_inscriptio">
            <seg type="num" n="7" rend="coloured">VII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-288r-6" corresp="BK.242_c_10 BK.242_a_epilog">
            <milestone unit="span" corresp="BK.242_c_10" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-288r-6_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t nostri fideles unusquisque in suo ordine et
            statu sin<mod>t</mod> de nobis securi . <lb/> quia nullum abhinc in antea contra legem
            aut damnabimus . aut op<lb break="no"/>primemus . uel indebitis machinationibus
            affligemus . et illorum scilicet <lb/> communi consilio secundum dei uoluntatem ad
            restaurationem sanctę <lb/> dei ecclesię atque pacem populi nobis
               <expan>commissi</expan> assensum <expan>prebebimus</expan> * Ut illi <lb/> non sint
            resistentes . ad ista exequenda . Uerum etiam sic sint fi<lb break="no"/>deles ac ueri
            adiutores . ad ista peragenda sicut per rectum unusquisque <lb/> in suo ordine principi
            suo . esse . debet * <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-288r-6_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.242_a_epilog" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-288r-6_2"/>
            <hi rend="coloured">H</hi>ęc sunt episcoporum nomina <lb/> qui <date><choice>
                  <abbr><hi rend="coloured">NON</hi></abbr>
                  <expan><hi rend="coloured">NONIS</hi></expan>
               </choice>
               <choice>
                  <abbr>iun</abbr>
                  <expan>iuniis</expan>
               </choice></date> . <hi rend="coloured">I</hi>n secretario <rs>basilicę sancti
               castoris</rs> considerunt cum no<lb break="no"/>bilibus ac fidelibus laicis .
            firmitatemque gloriosi reges nostri * <rs type="person"><hi rend="coloured">H</hi>l<subst>
                  <del>u</del>
                  <add>o</add>
               </subst>do<lb break="no"/>uuicvs</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">K</hi>arol<subst>
                  <del>o</del>
                  <add>v</add>
               </subst>s</rs> . atque <rs type="person">lotharius</rs> . inter se <choice>
               <abbr>fecer</abbr>
               <expan>fecerunt</expan>
            </choice> . <rs type="person"><hi rend="coloured">H</hi>incmarus</rs> . <rs
               type="person"><hi rend="coloured">G</hi>unta<lb break="no"/>rius</rs> . <rs
               type="person"><hi rend="coloured">A</hi>ltfridus</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">S</hi>alomon</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured"
               >A</hi>duentius</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">A</hi>tto</rs> . <rs
               type="person"><hi rend="coloured">T</hi>heotericus</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">L</hi>iut<lb break="no"/>pertus</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">G</hi>ebechardus</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured"
                  >C</hi>ristianus</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">U</hi>uolfadus</rs>
            abba . <rs type="person"><hi rend="coloured">U</hi>uitgarius</rs>
            <choice>
               <abbr>abb</abbr>
               <expan>abba</expan>
            </choice> . <lb/>
            <hi rend="coloured">H</hi>aec sunt nomina laicorum . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">C</hi>huonradus</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured"
                  >E</hi>berhardus</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">A</hi>delradus</rs>
            . <lb/>
            <rs type="person"><hi rend="coloured">A</hi>rnustvs</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">V</hi>uarnarius</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured"
                  >L</hi>iutfrit</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">R</hi>uodolf</rs> .
               <rs type="person"><hi rend="coloured">E</hi>rchenger</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">G</hi>iselpertus</rs> . <lb/>
            <rs type="person"><hi rend="coloured">R</hi>apot<subst>
                  <del>a</del>
                  <add>o</add>
               </subst></rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">A</hi>rnolfus</rs> . <rs
               type="person">vto</rs> . Item . <rs type="person"><hi rend="coloured"
               >C</hi>huonradus</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">L</hi>iutharius</rs> .
               <rs type="person"><hi rend="coloured">B</hi>erenga<lb break="no"/>rius</rs> . <rs
               type="person"><hi rend="coloured">M</hi>atfrid</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">B</hi>uoso</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured"
               >S</hi>igere</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">H</hi>artmannus</rs> . <rs
               type="person"><hi rend="coloured">R</hi>ichoinus</rs> . <lb/>
            <rs type="person"><hi rend="coloured">V</hi>uigricvs</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">V</hi>ntfridus</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured"
               >B</hi>ernoltus</rs> . <rs type="person"><hi rend="coloured">A</hi>tto</rs> . <rs
               type="person"><hi rend="coloured">A</hi>dalbertus</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">B</hi>urchardus</rs> . <lb/>
            <rs type="person"><hi rend="coloured">C</hi>ristianus</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">L</hi>iut<del quantity="1" unit="chars"/>olfus</rs> . <rs
               type="person"><hi rend="coloured">H</hi>eisse</rs> . <rs type="person"><hi
                  rend="coloured">H</hi>erimannus</rs> . <hi rend="coloured">I</hi>tem <rs
               type="person"><hi rend="coloured">R</hi>uodolfu<mod>s</mod></rs>
            <rs type="person"><hi rend="coloured">S</hi>igegardvs</rs> . <anchor
               xml:id="heiligenkreuz-sb-217-288r-6_2"/>
         </ab>

         <gap reason="editorial"/>

         <cb n="300v"/>
         <lb n="19"/>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.273"/>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-300v-1" corresp="BK.273_b_prolog">
            <date><seg type="initial" rend="coloured">A</seg>nno ab incarnatione domini <hi
                  rend="coloured">DCCCLXIIII</hi> regno ipsivs <rs type="person">karoli</rs> . <hi
                  rend="coloured">XXV</hi> . <lb/>
               <choice>
                  <abbr>indicit</abbr>
                  <expan>indictione</expan>
               </choice>
               <hi rend="coloured"><sic>XXII</sic> VII <choice>
                     <abbr>k</abbr>
                     <expan>kalendas</expan>
                  </choice>
                  <choice>
                     <abbr>iul</abbr>
                     <expan>iulias</expan>
                  </choice></hi></date> in loco <add rend="coloured" hand="X">qui <choice>
                  <abbr>dr</abbr>
                  <expan>dicitur</expan>
               </choice>
               <rs type="place">pistis</rs> . vna cum fidelium <choice>
                  <abbr>nor</abbr>
                  <expan>nostrorum</expan>
               </choice> consensu atque consilio</add><metamark function="insertion"/> constituimus
            et cunctis sine vlla <lb/> refragacione per regnum nostrum obseruanda<del>s</del>
            mandauimus . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-300v-2" corresp="BK.273_b_5_inscriptio"
            rend="coloured">
            <add hand="X">
               <seg type="numDenom">Capitulus</seg>
            </add>
            <lb/>
            <seg type="num" n="49">XLVIIII</seg>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-300v-3" corresp="BK.273_b_5"><seg
               type="initial" rend="coloured">U</seg>olumus et expresse comitibus nostris mandauimus
            vt uille <lb/> nostre indominicate sed et uille de monasteriis quę coniugi nostrę <cb
               n="301r"/> et filiis ac filiabus nostris concessa atque donata habemus <hi
               rend="coloured">Q</hi>uęque sub <expan>inmunitate</expan>
            <lb/> consistunt cum saluamento et debita reuerentia in comitatibus eorum <lb/>
            consistant . <hi rend="coloured">S</hi>ed et quę homines nostri ac illorum illarumque
            quis ne vlla <lb/> differentia et nostris cum saluamento et debito honore habere possint
            . <lb/> et <mod>n</mod>on ignorent neque obliuiscantur comite<mod>s</mod> ac missi
            nostri quod domi<lb break="no"/>norum dominus dicit . <hi rend="coloured">H</hi>orif<subst>
               <del/>
               <add>icantes</add>
            </subst> me honorificabo et qui contemnunt <lb/> me inhonorat<subst>
               <del/>
               <add>i</add>
            </subst> erunt . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-301r-1" corresp="BK.273_b_22_inscriptio"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="50">L</seg>
            <lb/>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-301r-2" corresp="BK.273_b_22"><seg
               type="initial" rend="coloured">V</seg>t a <sic>caolonis</sic> qui iam pro reiaectione
            bonorum denariorum flagellati flagel<lb break="no"/>landi sunt nulla alia exactio <sic><subst>
                  <del/>
                  <add>re</add>
               </subst>quratur</sic> et si ab aliquo eorum aliquid <lb/> inde acceptum fuit a missis
            nostris cog<mod>a</mod>tur restitui . <hi rend="coloured">E</hi>t qui beneficia uel al<subst>
               <del>a</del>
               <add>o</add>
            </subst><lb break="no"/>das in duobus uel tribus aut IIIIorum comitatibus habent . et
            non habent . <lb/> in unoquoque comitatu . vnde plenum pannum possint soluere . <hi
               rend="coloured">M</hi>is<lb break="no"/>sis nostris . hoc notum fatiant . et ab
            eisdem missis nostris diligent<mod>er</mod> inbreuien<lb break="no"/>tur . et nobis
            renuncietur . et nostra discrecione discernamus qualiter et casti<lb break="no"/>gacio
            ex <expan>composicione</expan> fiat . et homines vltra mensuram non grauentur . <lb/>
            <hi rend="coloured">Q</hi>uia sicut sancta scriptura <choice>
               <abbr>dic</abbr>
               <expan>dicit</expan>
            </choice> . <hi rend="coloured">N</hi>on inde requirimus datum sed fructum . <lb/>
            <choice>
               <abbr>ide</abbr>
               <expan>id est</expan>
            </choice> non inde requirimus inhonestum lucrum . sed regni ex casti<lb break="no"
            />gacione profectum . et non solum in <sic>paperibus</sic> sed etiam in dicioribvs
               conside<lb break="no"/>rare volumus discretionem quam decessores nostri reges in .
               IIII<hi rend="super">to</hi> libro <lb/> capitulorum posuerunt LVII . decernentes .
               <hi rend="coloured">V</hi>t deo debito inquiunt quod <lb/> ad opus nostrum fuerunt <choice>
               <abbr>reuuad</abbr>
               <expan>reuuadiatum</expan>
            </choice> et cetera . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-301r-3" corresp="BK.273_b_25_inscriptio"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="51">LI</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-301r-4" corresp="BK.273_b_25"><seg
               type="initial" rend="coloured">V</seg>t <expan>quicumque</expan>
            <date>post proximas <choice>
                  <abbr>iul</abbr>
                  <expan>iulii</expan>
               </choice> . <choice>
                  <abbr>kad</abbr>
                  <expan>kalendas</expan>
               </choice> huius . <choice>
                  <abbr>indict</abbr>
                  <expan>indictionis</expan>
               </choice> . XII</date> . norman<subst>
               <del/>
               <add>nis</add>
            </subst>
            <lb/>
            <expan>quocumque</expan> ingenio . <mod>uel</mod> pro redemptione uel pro aliquo
               <expan>precio</expan> pruniam uel <expan>quecumque</expan>
            <cb n="301v"/> arma aut capallum donauerit sicut proditor patrię et expositor
               christiani<lb break="no"/>tatis ad perditionem gentilitatis sine vlla
               <sic>retracione</sic> uel <sic>remptione</sic>
            <lb/> de uita <choice>
               <abbr>cop</abbr>
               <expan>componat</expan>
            </choice> . quę omnia ominibus citissime a missis nostris et comitibvs . <lb/> nota
            faciant . ne de ignorantia se excusare valeant . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-301v-1" corresp="BK.273_b_32_inscriptio"
            rend="coloured">
            <seg type="numDenom">Capitulum</seg> <lb/> <seg type="num" n="52">LII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-301v-2" corresp="BK.273_b_32"><seg
               type="initial" rend="coloured">V</seg>t conlimitanei et uicini comitis in vna die si
            fieri potest mal<lb break="no"/>lum non teneant maxime post <choice>
               <abbr>oct</abbr>
               <expan>octauas</expan>
            </choice>
            <choice>
               <abbr>pasch</abbr>
               <expan>pasche</expan>
            </choice>
            <choice>
               <abbr>ppte</abbr>
               <expan>propter</expan>
            </choice>
            <rs>francos homines</rs> . <lb/>
            et<handShift new="E"/> aduocatos qui ad utraque non possunt occurrere . sed mittant
            <lb/> sibi in<add>ui</add>cem missos . et si vnus die lunis mallum habuerit alter die
            iouis <lb/> aut die lunis sequentis <choice>
               <abbr>ebdom</abbr>
               <expan>ebdomade</expan>
            </choice> mallum habeat . <hi rend="coloured">E</hi>t ne graue ei <lb/> sit qui suum
            malum <sic>intereicit</sic> qui uno anno primus tenuerit <lb/> mallum sequenti anno
            consentiat alteri<del quantity="1" unit="chars"/> primum tenere . <lb/>
            <hi rend="coloured">E</hi>t si sacramenta legalia in primo die lunis post
               <sic>pacha</sic> iuranda <lb/> deuenerint aut in aliis feriis quando mallum tenere
            <lb/> debuerit . mittat quisque com<subst>
               <del>et</del>
               <add>es</add>
            </subst> missum suum qui ipso <lb/> sacramento auscultet . ne ipsi 
            homines<handShift new="D"/> iectiui inueniantur . <lb/>
            <hi rend="coloured">E</hi>t ipse sic mallum svum tenea<del>n</del>t vt barigildi eius et
            aduocati qui <lb/> in aliis comitatibus rationes habent . et ad suvm mallum occurre<lb
               break="no"/>re non possunt . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-301v-3" corresp="BK.273_b_34_inscriptio"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="53">LIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-301v-4" corresp="BK.273_b_34"><seg
               type="initial" rend="coloured">I</seg>N lege etiam <choice>
               <abbr>q</abbr>
               <expan>quam</expan>
            </choice>
            <expan>prede<subst>
                  <del/>
                  <add>cessores</add>
               </subst></expan> nostri <choice>
               <abbr>cstituer</abbr>
               <expan>constituerunt</expan>
            </choice> . de his <mod>q</mod>ui filios suos <lb/> fame aut alia a<mod>l</mod>iqua
               ne<del>c</del>cessitate vendunt . plura haben<lb break="no"/>tur capitula . <hi
               rend="coloured">Q</hi>uaę omnia hic necesse duximus ponere <lb/> tamen illud
            capitulum quod cum sanctis ecclesiasticis regulis <lb/> ex maxima parte
               concord<del>i</del>ari inuenimus . <hi rend="coloured">I</hi>d ponere <cb n="302r"/>
            necessarium duximus in quo dicit . <hi rend="coloured">V</hi>t <expan>quicumque</expan>
            ingenui filios suos quod <lb/> et de ips<subst>
               <del>o</del>
               <add>i</add>
            </subst>s liberis hominibus qui se vendunt obseruari volumus . <lb/> quamlibet
            necessitate seu famis <choice>
               <abbr>temp</abbr>
               <expan>tempore</expan>
            </choice> uendiderint ipsa ne<lb break="no"/>cessitate compulsi<handShift new="E"/>
            emtor . si <hi rend="coloured">V</hi> . solidis emit . <hi rend="coloured">VI</hi> .
            recipiat <hi rend="coloured">S</hi>i . <hi rend="coloured">X</hi> . <lb/>
            <hi rend="coloured">XII</hi> . solidos similiter recipiat . aut si amplius secundum
            suprascriptam <lb/> rationem augmentum <expan>precii</expan> consequatur . <hi
               rend="coloured">S</hi>anctus autem <rs type="person">gregorius</rs>
            <lb/> etiam de his qui liberi a paganis capti fuerint . si aliquis eos <lb/> redimerit
            ipsi qui redempti sunt procurent ut tantum 
            <expan>pre<lb break="no"/>cium</expan><handShift new="D"/> redemptori suo donent . 
            sicut ab eo redempti <choice>
               <abbr>fuer</abbr>
               <expan>fuerunt</expan>
            </choice> . et in sua <lb/> libertate permaneant . <hi rend="coloured">S</hi>i autem
            ecclesia eos redimerit . gratissimę <lb/> aliqua <expan>composicione</expan> liberi
            fiant . <hi rend="coloured">Q</hi>uod<handShift new="E"/> et nos per regnum una cum
            <lb/> consensu et fidelium nostrorum consilio obseruar<subst>
               <del>e</del>
               <add>i</add>
            </subst> a regia auctoritate <lb/> praecipimus . <lb/>
         </ab>

         <milestone unit="capitulare" n="BK.287"/>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-302r-1" corresp="BK.287_prolog"><rs
               type="person"><seg type="initial" rend="coloured">K</seg>arlomanus</rs>
            <expan>gratia</expan> dei rex ad pallatium <rs type="place">uernis</rs> . <date>anno domi<subst>
                  <del>no</del>
                  <add><lb break="no"/>nice</add>
               </subst> incarnationis . <hi rend="coloured">DCCCLXXXIIII</hi> . autem regni sui . V
               . <choice>
                  <abbr>indict</abbr>
                  <expan>in<lb break="no"/>dictione</expan>
               </choice> . II . mense <choice>
                  <abbr>mar</abbr>
                  <expan>martio</expan>
               </choice></date> hęc capitulas constituit . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-302r-2" corresp="BK.287_2_inscriptio"
            rend="coloured"><seg type="num" n="52">LII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-302r-3" corresp="BK.287_2">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>ecernimus igitur ut omnes in palatio nostro
            commorantes <lb/> et illud undique adeuntes <sic>pacifi</sic> viuant . <hi
               rend="coloured">Q</hi>uodsi ali<lb break="no"/>quis <sic>corpta</sic> pace rapinam
            exercuerit . per nostram regiam potestatem <lb/> et missi nostri iusio<mod>n</mod>em ad
            palatinam adducatur audientiam ut <lb/> secundum quod in capitulis antecess<subst>
               <del>e</del>
               <add>o</add>
            </subst>rum nostrorum continetur . legali <lb/>
            <sic>multur</sic> iuditio tripla conpositione peracta . cum dominico <lb/> panno . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-302r-4" corresp="BK.287_3_inscriptio"
            rend="coloured"> . <seg type="num" n="53">LIII</seg> . <cb n="302v"/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-302v-1" corresp="BK.287_3">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i<handShift new="F"/> quis vero 
            ab<add>s</add>que seniore
            aut infra palacium aut<del>em</del> circa illvd degens <lb/> hoc <choice>
               <abbr>ide</abbr>
               <expan>idem</expan>
            </choice> fecerit hu<subst>
               <del/>
               <add>nc</add>
            </subst> missus noster adeat . et ad ipsum palacium nostrum <lb/> iussv nostro venire
               <expan>precipiat</expan> . <hi rend="coloured">Q</hi>uodsi ausu te<mod>m</mod>erario
            contempserit <lb/> venire citius ad nostram <expan>presenciam</expan> adducatur
            subdensis <expan>predecessorum</expan>
            <lb/> nost<mod>r</mod>orum sanctionibus . <hi rend="coloured">S</hi>i autem nos et
            missum nostrum contempserit . <lb/> et ad nos uenire noluerit . et se defendendo ibi
            occisus fuerit <lb/> et aliquis parentum aut<del>em</del> amicorum eius . inde faidam
            fidelibus <lb/> nostris qui eum occiderint portare voluerit potestatiue <lb/> eam ei
            iurare faciemus . et fideles nostros regia nostra auc<lb break="no"/>toritate exinde adiuuabi<subst>
               <del>n</del>
               <add>mus</add>
            </subst> . </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-302v-2" corresp="BK.287_5_inscriptio"
            rend="coloured"> . <seg type="num" n="54">LIIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-302v-3" corresp="BK.287_5"><seg type="initial"
               rend="coloured">E</seg>piscopus in cuius parrochia aliquis consistens aliquid
            depraedatus fuerit . <lb/> semel et bis atque tercio si necesse fuerit vocabit illum sua
               admo<lb break="no"/>nitione per suum <expan>presbiterum</expan> canonicae ad
            emendationem s<subst>
               <del>e</del>
               <add>iue</add>
            </subst>
            <lb/>
            <expan>compositionem</expan> . et ad penitenciam vt deo et ecclesię satisfatiat qui
            <lb/> lesit . <hi rend="coloured">S</hi>i autem dispexerit atque contempserit eius
            admonitionem <lb/> atque <choice>
               <abbr>salbrima</abbr>
               <expan>saluberrimam</expan>
            </choice> inuitationem . feriat illum pastorali virga <lb/> hoc est sententia
               <expan>excommunicationis</expan> . vt a <expan>communi<subst>
                  <del/>
                  <add>one</add>
               </subst></expan>
            <lb/> sanctę ecclesię omniumque christianorum sit separatus vsque ad congruam <lb/>
            satisfactionem et dignam emendacionem . <hi rend="coloured">Q</hi>uam emendacionem <lb/>
            debebit isdem episcopus seniori illi notum facere . et omnibvs suis <lb/> coepiscopus ne
            eum recipiant usque ad satisfactionem . <lb/>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-302v-4" corresp="BK.287_6" rend="nota"><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>e illis autem qui <sic>insra</sic>
            <sic>prrochiam</sic> beneficia et alodem non ha<lb break="no"/>bent . et alterius
            episcopi parrochiani sunt . et dum ad curtem pergunt . <cb n="303r"/> aut <sic>de
               leco</sic> ad locum iter faciunt . rapinas et <expan>depredationes</expan> infra
            <lb/> parrochiam faciunt . placuit nobis et fidelibus nostris . vt si ita prope <lb/>
            episcopum fuerit factum . vt ei <sic><expan>depredcio</expan></sic> illorum nota possit
            fieri ante<lb break="no"/>quam parrochiam eius exeant . mittat strennvum et prudentem <lb/>
            <expan>presbiterum</expan> qui a sua vice racionabiliter illos ad emendacionem vocet .
            <lb/> in quo superior modvs conposicionis et emendacionis seruabitur . <lb/> si uocati
            venire noluerint . <hi rend="coloured">S</hi>i uero uocationem atque <sic>admonica<lb
                  break="no"/>cionem</sic> episcopi s<add>u</add>perbe<note type="editorial"
                  ><mentioned>u</mentioned> ergänzt. Über <mentioned>be</mentioned> wurden zwei
               Zeichen getilgt.</note> contempserint . simili<del>a</del> sententia
                  <expan>excommunica<lb break="no"/>tionis</expan> feriantur . qua et ille qui infra
            parrochiam <subst>
               <del>s</del>
               <add>res</add>
            </subst> aut benefi<lb break="no"/>cia habent . et insuper
               <expan>excommunicentur</expan> . ne extra parrochiam ex<lb break="no"/>eant antequam
            superius statuta adimpleant . <hi rend="coloured">Q</hi>uorum <expan>excom<lb break="no"
               />municatio</expan> seniori illorum et proprio eorum episcopo significanda . est .
            <lb/> ne eos recipiant <choice>
               <abbr>anteq</abbr>
               <expan>antequam</expan>
            </choice> illuc redeant vbi rapi<add>n</add>am fecerunt . <lb/> ibique <choice>
               <abbr>plent</abbr>
               <expan>pleniter</expan>
            </choice> emendent . <lb/>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-303r-1" corresp="BK.287_8 BK.287_9 BK.287_10">
            <milestone unit="span" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-303r-1_1" corresp="BK.287_8"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">P</seg>lacuit<handShift new="G"/> nobis et
            fidelibus pro <expan>communi</expan> vtilitate et instanti necessitate <lb/> ut nullus
            episcoporum grauiter ferat . si eius parrochianum pro eiusmodi <lb/> causa
               <expan>depredacionis</expan> . alter episcopus <expan>excommunicauerit</expan> .
               <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-303r-1_1"/>
            <milestone unit="span" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-303r-1_2" corresp="BK.287_9"/>
            <hi rend="coloured">E</hi>t quia ad tan<lb break="no"/>tum malum funditus eradicandum
            atque tollendum . et <subst>
               <del>t<gap/></del>
               <add>ad tan</add>
            </subst>tum bonum <lb/> plantandum . atque statuendum . necesse habet episcopalis
            auctoritas <lb/> iudiciali<del>s</del> potestate adiuuari . placuit nobis et fidelibus
            nostris <lb/> in <expan>communione</expan> vt missi dominici suis in locis ex . hoc
            fideliter <lb/> adiuuent et <add>co</add>mes <expan>precipiat</expan> suo vicecomiti .
            suisque uicariis <lb/> atque <sic>contenariis</sic> ac reli<mod>q</mod>uis ministris rei
            publice . <cb n="303v"/> necnon <rs>francis <sic>homnibus</sic></rs> mundane legis
            documentis erudi<lb break="no"/>tis ut pro amore dei omnipotentis ac pace sanctę dei .
            ecclesiae et fidelita<lb break="no"/>te nostra ex . hoc adiuuent quantum melius
            potuerint . tam <lb/> per se quam cum ministris ęcclesiae quociens episcopi aut ministri
            <lb/> illorum siue etiam ipsi pauperes . svper <subst>
               <del/>
               <add>hac</add>
            </subst> re <choice>
               <abbr>appellauer</abbr>
               <expan>appellauerint</expan>
            </choice>
            <lb/> ita vt ministri ęcclesię habeant auctoritatem sui episcopi . et <lb/> ministri
            comitis habeant auctoritatem sui comitis . <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-303r-1_2"/>
            <milestone unit="span" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-303r-1_3" corresp="BK.287_10"/>
            <hi rend="coloured">U</hi>olumus autem vt si episcopalem aut regiam auctoritatem ausu
               teme<lb break="no"/>rario aliquis pro nihilo duxerit in comitatu consistens . aut
            <lb/> etiam iter faciens . aut legaliter quod iniuste abstulerit . emen<lb break="no"
            />dare contempserit . et <subst>
               <del><gap/>e</del>
               <add>re</add>
            </subst>bellis exsistens si ibi occisus fuerit . <lb/> nulli fidelium nostrorum qui eum
               occi<mod>d</mod>erunt aliquis faidam por<lb break="no"/>tet . neque pro eius morte
            aliquid <choice>
               <abbr>copn</abbr>
               <expan>componat</expan>
            </choice> . <hi rend="coloured">S</hi>i vero aliquis paren<lb break="no"/>tum aut
            amicorum eius . inde faidam portare voluerit <lb/> potestatiue eam ei iurare faciemus et fidel<subst>
               <del>i</del>
               <add>e</add>
            </subst>s nostros regia <lb/> nostra auctoritate exinde adiuuabimus ;. <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-303r-1_3"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-303v-1" corresp="BK.287_11_inscriptio"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="54">LV</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-303v-2" corresp="BK.287_11 BK.287_12">
            <milestone unit="span" corresp="BK.287_11" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-303v-2_1"/>
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e nostris <mod>quoque</mod> dominicis
            uassallis iubemus . vt si aliquis <expan>pre<lb break="no"/>das</expan> egerit . comes
            in cuius potestate fuerit ad emen<lb break="no"/>dationem eum uenire vocet . <hi
               rend="coloured">Q</hi>ui si comitem aut missvm <lb/> illius audire noluerit . per
            fortiam illud emendare cogatur <lb/> prout lex docet . et quemadmodum in capitularibus
            regum <lb/> tenetur insertum in eodem loco vbi <expan>preda</expan>
            <expan>commissa</expan> fuerit . <lb/>
            <hi rend="coloured">Q</hi>uodsi proclamauerint se ante <expan>presenciam</expan> nostram
               <cb n="304r"/> uelle pocius <choice>
               <abbr>q</abbr>
               <expan>quam</expan>
            </choice> ante comitem aut per credibiles fideiiussores . <lb/> aut per sacramentum sui melior<subst>
               <del>e</del>
               <add>i</add>
            </subst>s hominis . ante nos uenire <lb/> permittantur . vt ibi talis racio finem
            accipiat . <hi rend="coloured">H</hi>onorem enim talem <lb/> nostris vassis dominicis
            concedimus . vt ipsi non <subst>
               <del>sc</del>
               <add>sicut</add>
            </subst> reliqui manu <lb/> propria sacramentum iurent sed melior homo illorum et
               credibi<lb break="no"/>lis illud agere non differat . <hi rend="coloured">S</hi>i
            autem quę supra diximus dispexe<lb break="no"/>ri<add>n</add>t . et nullo modo emendare
            voluerint et in contemptu manen<lb break="no"/>tes . ibi occisi fuerint . <hi
               rend="coloured">N</hi>ullam contra ipsos qui eos occiderint <lb/> iracundiam nec
            faidam tenebimus <choice>
               <abbr>umq</abbr>
               <expan>umquam</expan>
            </choice> . <hi rend="coloured">Q</hi>uodsi aliquis pa<lb break="no"/>rentum aut
            amicorum eorum inde faidam portare uoluerit . <sic>po<lb break="no"/>testatue</sic> eam
            ei iurare faciemus . sicut superius est dictum . <lb/> et nostra regia auctoritate illos
            iuuabimus . <hi rend="coloured">S</hi>i uero quod eis <lb/> comes non secundum legem
            fecerit . sed pro aliqu<subst>
               <del/>
               <add>a</add>
            </subst> iracundia aut <lb/> inuidia <choice>
               <abbr>q</abbr>
               <expan>quam</expan>
            </choice> ante contra ill<mod>o</mod>s tenebat illud fecerit . hoc <lb/> comes eis ante
            nos satisfaci<mod>a</mod>t . secundum quod nobis placuerit . quod non ob a<lb break="no"
            />liud <choice>
               <abbr>q</abbr>
               <expan>quam</expan>
            </choice> pro rapina sit factum . <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-303v-2_1"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.287_12" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-303v-2_2"/>
            <hi rend="coloured">U</hi>t autem omnis occasio rapinę tollatur uolumus . <lb/> vt
               <expan>presbiteri</expan> qui bonum exemplum caritatis omnibus ostendere debent .
            <lb/> ho<add>s</add>pitales exsistant . iuxta quod apostolus <rs type="person"
               >paulus</rs> dicit . <hi rend="coloured">H</hi>ospitales <lb/> inuicem sine
            murmuratione . et humanitatem <expan>prebeant</expan> iter fa<lb break="no"/>cientibus
            quia per hospitalitatem <choice>
               <abbr>placuer</abbr>
               <expan>placuerunt</expan>
            </choice> deo quidam angelis hospi<lb break="no"/>cio receptis <anchor
               xml:id="heiligenkreuz-sb-217-303v-2_2"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304r-1" corresp="BK.287_13_inscriptio"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="56">LVI</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304r-2" corresp="BK.287_13">
            <seg type="initial" rend="coloured">P</seg>lacuit nobis et nostris fidelibus vt
               <expan>presbiteri</expan> suos parrochianos ad<subst>
               <del>n</del>
               <add>moneant</add>
            </subst>
            <add>vt et ipsi hospitales exsist<mod>a</mod>nt . </add>
            <lb/> vt nulli iter facienti mansionem denegent . et ut <mod>om</mod>nis occasio rapine
            tollatur . <cb n="304v"/> nihil carius vendant transeuntibus nisi quanto in mercato
            uendere <lb/> possunt . <hi rend="coloured">Q</hi>uodsi carius vendere uoluerint . ad
               <expan>presbiterum</expan> transeuntes <lb/> hoc referant et illius ius<subst>
               <del>u</del>
               <add>su</add>
            </subst> cum humanitate eis uendant . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304v-1" corresp="BK.287_14_inscriptio"
            rend="coloured">
            <seg type="num" n="57">LVII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304v-2" corresp="BK.287_14">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>olumus ut <expan>presbiteri</expan> et
            ministri comitis uillanis <expan>precipiant</expan> ne collectam faciant . <lb/>
            <choice>
               <abbr>q</abbr>
               <expan>quam</expan>
            </choice> uulgo geldam uocant contra illos qui aliquid rapuerit . sed causam suam .
            <lb/> ad illum <expan>presbiterum</expan> referant qui episcopi missus est . et ad illos
            qui in ill<subst>
               <del>o</del>
               <add>i</add>
            </subst>s <lb/> locis ministri comitis existunt . ut omnia prudenter et raciona<lb
               break="no"/>biliter corrigantur . </ab>


         <milestone unit="capitulare" n="Benedictus.Levita"/>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304v-3"
            corresp="Benedictus.Levita.1_36_inscriptio">
            <seg type="num" n="58">LVIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304v-4"
            corresp="Benedictus.Levita.1_36 Benedictus.Levita.1_186">
            <milestone unit="span" corresp="Benedictus.Levita.1_36"
               xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304v-4_1" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-304v-4_2"/>
            
            <gap reason="editorial"/>
            <cb n="305v"/>
            <lb n="3"/>
            
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304v-4_2"/>
            
            <milestone unit="span" corresp="Benedictus.Levita.1_186"
               xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304v-4_5" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-304v-4_6"/>
            <expan><hi rend="coloured">P</hi>resbiteri</expan><note type="editorial">
               Der gesamte Abschnitt verbindet unter der Zählung als <mentioned>LVIII</mentioned>
               ohne weitere optische Zäsuren drei Kapitel, die auch im ersten Buch von Benedictus 
               enthalten sind, dort mit den Kapitelnummern 36, 37 und 186. Hier beginnt der Text 
               von c. 186 (= MGH Capit. N.S. 4, Nr. 54c).</note>
               interfe<mod>c</mod>ti . <lb/> episcopo ad cuius parrochiam pertinent soluantur .
            secundum capitulare <lb/> gloriosi <rs type="person">Karoli</rs> genitoris nostri . ita
            uidelicet ut medietatem <lb/> vuirgildi eius episcopus utilitatibus ęcclesię cui
               <expan>prefuit</expan> tribuat . et al<lb break="no"/>teram medietatem in elemosina
            ipsius iuste dispercia . quia nullus <lb/> nobis heres proximior uidetur quam ille qui
            ipsum domino <sic>sciauit</sic> . <lb/>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-304v-4_6"/>
         </ab>

         <gap reason="editorial"/>
         <cb n="310r"/>
         <lb n="1"/>

         <milestone n="BK.94" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-1"
            corresp="BK.94_inscriptio">De capitula<lb break="no"/>rio quod constitit in <rs
               type="place">papio</rs>
            <rs type="person">pipinus</rs> . <lb/>
         </ab>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-2" corresp="BK.94_12">
            <seg type="initial" rend="coloured">P</seg>lacuit nobis ut nullus comes nec eorum
            iuniores ullatenus <expan>pre<lb break="no"/>sumant</expan> alicui homini sua testimonia
            tollere aut <sic>sabtrahere</sic> sed <lb/> permittat eum habere sua testimonia qui ea 
            potest conquirere . <lb/> atque rogare . et si aliquis contra hoc facere 
            <expan>presumpserit</expan> nostr<mod>a</mod> volun<lb break="no"/>tas . est . ut ipse 
            veniat in nostram <expan>presenciam</expan> et ibidem talem exinde <lb/> accipiat sententiam .
            quomodo nostra fuerit voluntas ad iudicandum <lb/>
         </ab>

         <milestone n="BK.40" unit="capitulare"/>

         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-3" corresp="BK.40_18">
            <del><seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e canibus qui in dextero armo tonsi sunt ut
            homo qui <unclear>e</unclear>um <lb/> habuerit cum ipso cane in presentiam regis ueniat .</del>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-4" corresp="BK.40_19">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t populus interrogetur de capitulis que in
            lege nouiter ad<lb break="no"/>ditę sunt et postquam omnes consenseri<add>n</add>t
            subscriptiones et <lb/>
            <sic>manufrimationes</sic> suas in ipsis capitulis faciant * <lb/> </ab>


         <milestone n="BK.20a_1" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-5"
            corresp="BK.20a_1 BK.20a_1_inscriptio">
            <milestone unit="span" corresp="BK.20a_1" spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-310r-5_2"
               next="#heiligenkreuz-sb-217-310r-6" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-5_1"/> De
            metropolitanis <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-5_2"/>
            <milestone unit="span" corresp="BK.20a_1_inscriptio"
               spanTo="#heiligenkreuz-sb-217-310r-5_3"/>
            <seg type="num" n="60">LX</seg>
            <anchor xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-5_3"/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-6" corresp="BK.20a_1"
            prev="#heiligenkreuz-sb-217-310r-5_1">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t suffraganei episcopi secundum cano<lb
               break="no"/>nes metropolitanis subiecti sint et ea que erga ministeri<lb break="no"
            />um ill<mod>o</mod>rum emendanda cognoscant . libenti animo emen<lb
               break="no"/>dent atque corrigant . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-7"
            corresp="BK.20a_2_inscriptio">
            <seg type="num" n="61">LXI</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-8" corresp="BK.20a_2">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>bi <expan>presentes</expan> episcopi ordinati
            non sunt sine tarditate ordinentur . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-9"
            corresp="BK.20a_3_inscriptio">
            <seg type="num" n="62">LXII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-10" corresp="BK.20a_3">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e monasteriis qui regulares fuerunt . vt
            secundum regulam <lb/> viuant necnon et monasteria pu<add>e</add>llarum ordinem sanctum
               custodi<lb break="no"/>ant . et unaquęque abbatissa in suo monasterio sine
            intermissione resideat <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-11"
            corresp="BK.20a_4_inscriptio">
            <seg type="num" n="73">LXXIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310r-12" corresp="BK.20a_4">
            <seg type="initial" rend="coloured">U</seg>t episcopi de <expan>presbiteris</expan> et
            clericis infra illorum parrochiam po<lb break="no"/>test<mod>a</mod>tem habeant secundum
            canones . <cb n="310v"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-1"
            corresp="BK.20a_8_inscriptio">
            <seg type="num" n="74">LXXIIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-2" corresp="BK.20a_8">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t homicidas aut cetero reos qui legibvs mori
            debent si ad <del>ęc</del>
            <lb/> ęcclesia confugerint . non excusentur neque eis ibidem victus detur . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-3"
            corresp="BK.20a_9_inscriptio">
            <seg type="num" n="75">LXXV</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-4" corresp="BK.20a_9"
            next="#heiligenkreuz-sb-217-310v-6">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t latrones de infra inmunitatem illi iudices
            ad comitis placita <lb/>
            <expan>presentent</expan> . et qui hoc non fecerit beneficium et honorem perdat . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-5"
            corresp="BK.20a_9_inscriptio">
            <seg type="num" n="76">LXXVI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-6" corresp="BK.20a_9"
            prev="#heiligenkreuz-sb-217-310v-4">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>imiliter et <sic>vassuis</sic> nostri si 
            hoc non adimpleuerit . beneficium suum . <lb/> et honorem perdat et qui beneficium 
            non habuerit bannum solvat * <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-7"
            corresp="BK.20a_10_inscriptio">
            <seg type="num" n="77">LXXVII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-8" corresp="BK.20a_10">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e e<unclear>o</unclear> qui periurium fecerit
            nulla redemptio . nisi manum perdat . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-9"
            corresp="BK.20a_17_inscriptio">
            <seg type="num" n="68">LX<del>X</del>VIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-10" corresp="BK.20a_17"
            next="#heiligenkreuz-sb-217-310v-12">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e iterantibvs qui ad palatium alicubi pergunt
            vt eos cum col<lb break="no"/>lata nemo sit ausus assallire . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-11"
            corresp="BK.20a_17_inscriptio">
            <seg type="num" n="69">LXVIIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-12" corresp="BK.20a_17"
            prev="#heiligenkreuz-sb-217-310v-10">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nemo alterius herbam defensionis tempore
            tollere <expan>presumat</expan> <lb/> nisi in hostem per<mod>g</mod>endum aut missus
            noster sit . qualiter facere <expan>presumat</expan> emendat <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-13"
            corresp="BK.20a_21_inscriptio">
            <seg type="num" n="70">LXX</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-14" corresp="BK.20a_21">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i comes qui in svo ministerio iustitias non
            fecerit . <lb/> missum nostrum obsoniat vsque dum iustitias ibidem factas fuerint .
            <lb/> et si uassvs noster iustitias non fecerit tunc comes et <subst>
               <del/>
               <add>missus</add>
            </subst>
            ad ip<lb break="no"/>sius casam sedeant et de svo uiuant quousque iusticiam feci<subst>
               <del/>
               <add>ant</add>
            </subst> . <lb/>
         </ab>


         <milestone n="BK.23" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-15"
            corresp="BK.23_prolog">
            <date>Anno <choice>
                  <abbr>incar</abbr>
                  <expan>incarnationis</expan>
               </choice> . DCCCLXXXVIII . X . <choice>
                  <abbr>K</abbr>
                  <expan>Kalendas</expan>
               </choice>
               <choice>
                  <abbr>aprl</abbr>
                  <expan>aprilis</expan>
               </choice></date> in <rs type="place"><choice>
                  <abbr>aq</abbr>
                  <expan>aquis</expan>
               </choice></rs>
            <choice>
               <abbr>palat</abbr>
               <expan>palatio</expan>
            </choice> . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-16"
            corresp="BK.23_2_inscriptio">
            <seg type="num" n="71">LXXI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-17" corresp="BK.23_2" rend="nota">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <sic>nachoretis</sic> melius est vt
            hortentur . in congraegatione perma<lb break="no"/>nere quam ani<mod>m</mod>os eorum
            alicubi ambulare <sic>tempnent</sic> . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-18"
            corresp="BK.23_4_inscriptio">
            <seg type="num" n="72">LXXII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-19" corresp="BK.23_4">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e obedientia quę abbatibus exhiberi debet .
            et vt absque murmuratione fiat . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-20"
            corresp="BK.23_6_inscriptio">
            <seg type="num" n="73">LXXIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-21" corresp="BK.23_6">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e cel<add rend="coloured">l</add>ariis
            monasterii vt non <sic>a<mod>u</mod>a</sic>
            mittantur . <lb/> sed quales regula <expan>prec<subst>
                  <del>e</del>
                  <add>i</add>
               </subst>pit</expan> . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-22"
            corresp="BK.23_10_inscriptio">
            <seg type="num" n="74">LXXIIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-23" corresp="BK.23_10">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e uestimentis monachorum vbi svperfluum est
            abscidantur et vbi minus augeantur<note type="editorial">über <mentioned>g</mentioned>
            ein redundanter Kürzungsstrich</note> . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-24"
            corresp="BK.23_15_inscriptio">
            <seg type="num" n="75">LXXV</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-310v-25" corresp="BK.23_15">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus abbas pro svsceptionem monachi
               <expan>premium</expan> quęrat . <cb n="311r"/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-1"
            corresp="BK.23_16_inscriptio">
            <seg type="num" n="76">LXXVI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-2" corresp="BK.23_16">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t disciplina monachis regularis inponatur .
            non secularis idem non <lb/> orbentur . nec mancationes aliquas habeant nisi ex
            auctoritate regulę . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-3"
            corresp="BK.23_18_inscriptio">
            <seg type="num" n="77">LXXVII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-4" corresp="BK.23_18">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e sacramentis fidelitatis causa quod nobis et
            filiis nostris iurare de<lb break="no"/>bent quod his uerbis contestari debet sic
            promitto partibus domi<lb break="no"/>nici <rs type="person">Karoli</rs> et filiorum
            eius quia fidelis svm et ero
            <expan>debus</expan> vitę meę sine fraude et malo . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-5"
            corresp="BK.23_20_inscriptio">
            <seg type="num" n="78">LXXVIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-6" corresp="BK.23_20">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e tabulis uel codicibus requirendis et <lb/>
            ut nullus in psalterio . uel in evuangelio . uel in aliis rebvs sortire <lb/> presumat
            nec diuinationes aliquas obseruare . <lb/> </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-7"
            corresp="BK.23_23_inscriptio">
            <seg type="num" n="79">LXXVIIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-8" corresp="BK.23_23">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t audiant episcopi pabtisterium
               <expan>presbiterorum</expan> . vt secundum <mod>m</mod>orem <rs>romanum</rs>
            baptizent . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-9"
            corresp="BK.23_25_inscriptio">
            <seg type="num" n="80">LXXX</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-10" corresp="BK.23_25">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t in diebvs festis uel dominicis omnes ad
            ęcclesiam ueniant . et non <lb/> inuitent <expan>presbiteros</expan> a domos suas 
            missam faciendam . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-11"
            corresp="BK.23_30_inscriptio">
            <seg type="num" n="81">LXXXI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-12" corresp="BK.23_30">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t mona<add>c</add>hi et qui in
            sacerdo<subst><del/><add>t</add></subst>ali constituti sunt gradu ad secularia . <lb/>
            negocia non transeant . de reliquis tonseratis detur spaci<lb break="no"/>um vsque in 
            synodum nostrum . 
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-13"
            corresp="BK.23_31_inscriptio">
            <seg type="num" n="82">LXXXII</seg> <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-14" corresp="BK.23_31" rend="glossa">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t episcopi et abbates . et abbatisse
               cuplas<note type="editorial">Über dem Wort die Glosse <mentioned>uel copulas</mentioned>.
               </note> canum non habeant . <lb/> nec falchones . nec accipitres nec
            <sic>loculatores</sic> . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-15"
            corresp="BK.23_32_inscriptio">
            <seg type="num" n="83">LXXXIII</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-16" corresp="BK.23_32">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e <sic>paperibus</sic> uel in plateis . uel
            in quadruviis iacentibvs vt ad <lb/> ęcclesiam veniant et illorum confessiones donent .
            <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-17"
            corresp="BK.23_33_inscriptio">
            <seg type="num" n="84">LXXXIIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-18" corresp="BK.23_33">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t svper altaria teguria fiant vel laquearia .
            <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-19"
            corresp="BK.23_34_inscriptio">
            <seg type="num" n="85">LXXXV</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-20" corresp="BK.23_34">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t coclas non baptizaent . nec cartas per
            perticas pendant propter grandinem <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-21"
            corresp="BK.23_36_inscriptio">
            <seg type="num" n="86">LXXXVI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-22" corresp="BK.23_36">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e leprosis vt se non intermisceant alii
            populo . <lb/>
         </ab>
         
         <milestone n="BK.95" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-23"
            corresp="BK.95_2_inscriptio">
            <seg type="num" n="87">LXXXVII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311r-24" corresp="BK.95_2">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e ęcclesiis
            baptisma<subst><del/><add>libvs</add></subst> vt nullatenus eas laici homines <lb/> tenere
            debeant sed per sacerdotales homines fiant sicut ordo est . <cb n="311v"/> gubernate et
            neque illi pagenses neglegentiam habeant de hoc ! <lb/> quod ibidem facere debeant et illi 
            sacerdotes eas regat quo<lb break="no"/>modo ordo canonicus exposcet . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-1"
            corresp="BK.95_3_inscriptio">
            <seg type="num" n="88">LXXXVIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-2" corresp="BK.95_3">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e aduocatis sacerdotum volumus pro
               eccl<mod>esias</mod>tico honore
            <lb/> et pro illorum reuerentia aduocatos habeant . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-3"
            corresp="BK.95_4_inscriptio">
            <seg type="num" n="89">LXXXVIIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-4" corresp="BK.95_4">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e uiri statu ingenuitatis aut aliis querelis
            vnusquisque <lb/> secundum suam legem se ipsum defendat . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-5"
            corresp="BK.95_5_inscriptio">
            <seg type="num" n="90">XC</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-6" corresp="BK.95_5">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e conpositionibvs quę ad palacium pertinent .
            si comites ip<lb break="no"/>sas causas <expan>commouerint</expan> ad querendum illam
            tertiam partem ad <lb/> eorum recipiant opus . duas vero ad palatium . et si per suam
                  <sic>ne<lb break="no"/>glegentam</sic> remanserit . et m<mod>i</mod>ssus dominicus
            ipsas causas cępe<lb break="no"/>rit inquirere . <hi rend="coloured">T</hi>unc volumvs 
            vt illam
            tertiam partem non habeat <lb/> sed cum integritate ad palatium veniat * </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-7"
            corresp="BK.95_8_inscriptio">
            <seg type="num" n="91">XCI</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-8" corresp="BK.95_8">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i cui res in elemosina datę sunt et ipse
            mortuus fuerit antequam <lb/> eas dispenset . <hi rend="coloured">T</hi>unc missus
            dominicus un<mod>a</mod> cum episcopo parrochię il<lb break="no"/>lius .
            conreddat qualiter in domni regis mercedem ipsa elemosi<lb break="no"/>na fiat facta .
            et infra . XXX . noctes i<mod>m</mod>pleta esse . debeant . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-9"
            corresp="BK.95_11_inscriptio">
            <seg type="num" n="92">XCII</seg> <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-10" corresp="BK.95_11">
            <seg type="initial" rend="coloured">P</seg>lacuit etiam nobis ut
               <expan>quecumque</expan> femina potestatem habet per co<lb break="no"/>miatum viri
            svi emere . habeat potestatem et donare . <lb/>
         </ab>
         
         
         <milestone n="BK.94_1" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-11" rend="coloured">
            <seg type="initial">C</seg>apitulare quem constituit in <rs type="place">papia</rs> . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-12"
            corresp="BK.94_2_inscriptio">
            <seg type="numDenom">Capitulum</seg>
            <seg type="num" n="1">I</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" corresp="BK.94_2" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-311v-13">
            <seg type="initial" rend="coloured">I</seg>nstituimus vt sicut domnus rex <rs
               type="person">Karolus</rs> demandauit de <lb/> illis monachis qui de <rs type="place"
               >frantia</rs> . uel de aliis locis deuenerunt et <lb/> eorum monasteria <choice>
               <abbr>dimiser</abbr>
               <expan>dimiserunt</expan>
            </choice> vt <expan>presenti</expan> illis partibvs reuertantur . <cb n="312r"/> ad
            monasterium et ne<mod>m</mod>o ex uobis ipsos secum detineat . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312r-1"
            corresp="BK.94_4_inscriptio">
            <seg type="num" n="2">II</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" corresp="BK.94_4" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312r-2" rend="glossa">
            <seg type="initial" rend="coloured">D</seg>e episcopis abbatibvs comitibvs seu vassis
            dominicis uel reliquis <lb/> hominibus qui ad palatium veniunt . et inde vadunt uel
                  <expan>vbi<lb break="no"/>cumque</expan> per regnum <mod>n</mod>ostrum pergunt vt
            non <expan>presumant</expan> ipsi aut homines eorum <lb/> alicui homini suam causam<note
               type="editorial">Über dem Wort die Glosse <mentioned>uel casam</mentioned>.</note> 
            tollere nec svum laboratum in tantum si <lb/> non <subst>
               <del>conconparauerunt</del>
               <add>conparauerint</add>
            </subst> . aut ipse homo per suam spont<subst><del>e</del><add>aneam</add></subst>
               uolunta<lb break="no"/>tem eis non dederit . <hi rend="coloured">E</hi>t quando
            hibernum tempus fuerit nullus <lb/> debeat mansionem vet<mod>a</mod>re ad ipsos iter 
            agent<subst>
               <del>i</del>
               <add>e</add>
            </subst>s in tantum . <lb/> vt ipsi iniuste nullam causam tollant . <hi rend="coloured"
               >E</hi>t si hoc aliquis face<lb break="no"/>re <expan>presumpserit</expan> tam
            seniores et uasalli et ipse homo ibidem . <lb/> ad eos proclamauerit . 
            <hi rend="coloured">T</hi>unc volumu<mod>s</mod> vt ad <expan>presentialiter</expan> qui 
            <lb/> ipsum malum fecit . et hoc quid ipsi homini tulit . ei secundum <lb/> suam legem
            emendet . <hi rend="coloured">E</hi>t si <mod>h</mod>oc euenit vt ips<subst>
               <del>e</del>
               <add>a</add>
            </subst> causa ibidem <lb/> secundum legem <expan>presentaliter</expan> emendata non
            fiat . et ad palacium ex<lb break="no"/>inde <expan>preuenerit</expan> proclamatio . 
            <hi rend="coloured">T</hi>unc volumus ut ipse qui hoc <lb/> malum fecit
            contra ipsum hominem qui proclamat suam le<lb break="no"/>gem emendet . et ad palatium
            pannum nostrum compo<lb break="no"/>nat pro <mod>q</mod>uo svper nostrum bannum hoc
            facere ausus fuit . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312r-3"
            corresp="BK.94_5_inscriptio">
            <seg type="num" n="3">III</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" corresp="BK.94_5" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312r-4">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>tetit nobis de illis hominibvs qui hic intra
               <rs type="place">italia</rs> eorum <lb/> seniores dimittent . <hi rend="coloured"
               >v</hi>t nullus debeat recipere in uas<lb break="no"/>saticum sine comiatu senioris
            svi . et antequam sciat vera<lb break="no"
            />citer . pro qua causa aut culpa
            seniorem dimisit . <hi rend="coloured">E</hi>t <lb/> ille homo qui eum recipere voluerit
            et ipsvm secum habuerit . <cb n="312v"/> debeat eum in nostram <expan>presentiam</expan>
            <expan>presentare</expan> aut ipse aut missum intra <lb/> noctes <hi rend="coloured"
               >XL</hi> . postquam ipse homo ad eum uenerit . si nos intra <rs type="place"
               >italia</rs>
            <lb/> sumus . <hi rend="coloured">E</hi>t si intra <rs type="place">italiam</rs> non
            fuerimus . <hi rend="coloured">T</hi>unc postquam in dei no<lb break="no"/>mine fuerimus
            reuersi similiter inter noctes <hi rend="coloured">XL</hi> . in nostram <lb/>
            <expan>presentiam</expan> debeat <expan>presentari</expan> sicut diximus . <hi
               rend="coloured">E</hi>t qui super hoc face<lb break="no"/>re contempserit . et ita
            non conplaeuerit . exinde bannum <lb/> nostrum ad partem nostram . conponat . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312v-3"
            corresp="BK.94_14_inscriptio">
            <seg type="num" n="4">IIII</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" corresp="BK.94_14" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312v-4">
            <seg type="initial" rend="coloured">V</seg>t nullus alterius causam
               <expan>presumat</expan> sine iudicio tollere aut in<lb break="no"/>uadere et qui hoc
            facere <expan>presumpserit</expan> . <choice>
               <abbr>exide</abbr>
               <expan>exinde</expan>
            </choice><note type="editorial">gek. <mentioned>exide</mentioned>; über 
               <mentioned>e</mentioned><hi rend="super">2</hi> ein weiterer, redundanter
               Kürzungsstrich.</note>
            bannum nostrum <expan>conponat</expan> ad partem nostram <lb/>
         </ab>
         
         
         <milestone n="BK.98" unit="capitulare"/>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312v-5"
            corresp="BK.98_3_inscriptio">
            <seg type="num" n="5">V</seg> . </ab>
         <ab type="text" corresp="BK.98_3" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312v-6">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis adeo contumax aut superbvs exstiterit
            . <lb/> vt dimisso exercitu <sic>asque</sic> 
            iussu regis domi reuertatur . et quod <lb/> nos
            thiuti<add>s</add>ca lingua dicimus heresliz fecerit . ipse vt reus
            <lb/> status uitę periculum incurrat et res eius fisco nostro socientur . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312v-7"
            corresp="BK.98_4_inscriptio">
            <seg type="num" n="6">VI</seg> . </ab>
         <ab type="text" corresp="BK.98_4" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312v-8">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis latronem mortis dignum sibi ad
            occidendum tra<lb break="no"/>ditum reseruauerit . uitam indigno concesserit medieta<lb
               break="no"/>tem damni propter quod traditus est pro latrone <choice>
               <abbr>cop</abbr>
               <expan>conponat</expan>
            </choice> . et si <choice>
               <abbr>ide</abbr>
               <expan>idem</expan>
            </choice> la<lb break="no"/>tro iterum in latrocinio fuerit <expan>conprehensus</expan>
            . quod primum <lb/>
            <sic>debuera</sic> capituli sententię debitum exsoluat . <lb/>
         </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312v-9"
            corresp="BK.98_7_inscriptio">
            <seg type="num" n="7">VII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" corresp="BK.98_7" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-312v-10">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis furem uel latronem <expan>conprehender<subst>
                  <del>ę</del>
                  <add>it</add>
               </subst></expan> et eum indemnem <lb/> dimiserit neque illum ad
               <expan>presentiam</expan> ducis uel comitis . aut ad <lb/> locum seruatoris qui
            missus comitis est adduxerit . et d<mod>e</mod>
            <lb/> hoc <sic>fatu</sic> uel nequitia in <expan>presentia</expan> post hoc iudicium
            conuictus <lb/> fuerit . ipse damnum ad estimacionem pro quo fur uel latro
            <expan>conprehen<cb n="213r" break="no"/>sus</expan> est conponere cogatur . </ab>

         <ab type="meta-text" rend="coloured" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-1"
            corresp="BK.98_5_inscriptio">
            <seg type="num" n="8">VIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" corresp="BK.98_5" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-2">
            <seg type="initial" rend="coloured">S</seg>i quis alterium
            <expan>presumptiose</expan> uel sponte
            castrauerit . et ei ambos testicu<lb break="no"/>los amputauerit . integrum
               vuidigild<mod>u</mod>m
            svum iuxta condicionem <lb/> personę conponat . <hi rend="coloured">S</hi>i uirgam
            absciderit similiter . Si unum testiculum <lb/> medietatem persoluat . <hi
               rend="coloured">D</hi>e oculos . Manibus ac pedibvs . uel de lingua <lb/> sanctimus .
            <sic>sy</sic> unum eorum abscisum fuerit . medietas vuidrigildi <lb/> si ambo integritas
            pro facti emendatione conponatur . </ab>

         
         <milestone unit="capitulare" n="BK.20b"/>

         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-3a" rend="coloured"
            corresp="BK.20b_inscriptio">
            <add hand="Y"><date>Anno . I . <rs type="person">domni hlotarii</rs></date></add>
            <lb/> </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-3b" rend="coloured"
            corresp="BK.20b_6_inscriptio">
            <seg type="num" n="9">VIIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-4" corresp="BK.20b_6"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>t nulli liceat alterius clericu<subst>
               <del>s</del>
               <add>m</add>
            </subst> recipere et ordinare in aliquo gra<lb break="no"/>du . nisi de su<add>i</add>s
            hominibus clericum habuerit . nullatenus ad <lb/> ordinandum ducere
               <expan>presumat</expan> . nisi ad illum episcopum de cuius p<subst>
               <del>o</del>
               <add>a</add>
            </subst>rroc<lb break="no"/>hia . aut in cuius parrochia post ea habitare debet , <lb/>
         </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.157_1"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-5" rend="coloured"
            corresp="BK.157_3_inscriptio"><seg type="num" n="10">X</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-6" corresp="BK.157_3"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>i quis adulter cum adultera <expan>conprehensvs</expan> fuerit
            secundum edicta <lb/> legis <rs>longobardorum</rs> . marito adultere ambo ad <choice>
               <abbr>uindicit</abbr>
               <expan>uindiciter</expan>
            </choice> . <lb/> traditi fueri<add>n</add>t . si eos quispiam emerit eosque
               coniu<add>n</add>ctos in eodem <lb/> scelere habere repertum fuerit ipsos fiscus
            adquirat <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-7" rend="coloured"
            corresp="BK.157_4_inscriptio"><seg type="num" n="11">XI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-8" corresp="BK.157_4"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>i quis liber homo vxorem habens liberam propter aliquod crimen
            aut <lb/> debitum . seruicio alterius se subdit eademque coniux mane<lb break="no"/>re
            cum ipso voluerit . ipsorum procreatio quę tali coniugio <lb/> sit libertatis statum non
            omittat si uero ea defuncta fuerit <lb/> secunda uxor et tamen libera tali se sciens
            uinxerit coniugio <lb/> liberi illorum seruituti subdantur . . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-9" rend="coloured"
            corresp="BK.157_6_inscriptio"><seg type="num" n="12">XII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313r-10" corresp="BK.157_6"><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>ecernimus ut quisquis aliter teste habere non
            potuerit . <lb/> uolumus ut per comitis iussionem quos in suo testimonio ne<cb
               break="no" n="313v"/>ce<subst>
               <del/>
               <add>ssa</add>
            </subst>rios quisque habuerit ueritatem prolaturi publico conuen<lb break="no"/>tu
            adducantur . <hi rend="coloured">v</hi>t per ipsos rei ueritas cum iuramento valeat
            inquiri . <lb/>
         </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.163"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.163_1_inscriptio"><seg type="num" n="13">XIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-2" corresp="BK.163_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">P</seg>lacuit nobis vt si pro quibvslibet culpis atque criminibvs
                  <expan>que<lb break="no"/>cumque</expan> persona tocies fuerit <sic>corrpta</sic>
            <subst>
               <del/>
               <add>ut</add>
            </subst> iam <expan>excommunicatione</expan>
            <lb/> episcopali per contemptum dignus habeatur . <hi rend="coloured">C</hi>ommitem suum
            episcopus sibi con<lb break="no"/>societ et per amborum consensu huiuscemodi
            distringatur . contemptor <lb/> ut ius<subst>
               <del>i</del>
               <add>s</add>
            </subst>ione episcopi sui obediens existat . <hi rend="coloured">S</hi>i uero consensum
            non dede<lb break="no"/>rit bannum nostrum persoluat . <hi rend="coloured">Q</hi>uod si
            adhuc contumax perstiterit tunc <lb/> ab episcopo <expan>excommunicetur</expan> . <hi
               rend="coloured">S</hi>i uero <expan>excommunicatus</expan> corrigi nequiue<lb
               break="no"/>rit a comite uinculis distringatur . quousque nostrum is contemptor <lb/>
            suscipiat iudicium . <hi rend="coloured">S</hi>i uero in talibvs comes repertus fuerit
            noxius <lb/> per<note type="editorial">gek. <mentioned>p</mentioned> ohne erkennbares
               Kürzungszeichen</note> episcopum eius nobis nuncietur . <hi rend="coloured">S</hi>i
            autem uassallus noster in hac culpa <lb/> lapsvs fuerit . sicut supra per comitem
            constringatur . <hi rend="coloured">Q</hi>uod si non <lb/> audierit nobis innotescat <choice>
               <abbr>antq</abbr>
               <expan>antequam</expan>
            </choice> in uinculis mittatur . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-3" rend="coloured"
            corresp="BK.163_4_inscriptio"><seg type="num" n="14">XIIII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-4" corresp="BK.163_4"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>ingulis episcopis abbatibus abbatissis duos conce<subst>
               <del/>
               <add>dimus</add>
            </subst> aduocatos eos<lb break="no"/>que quam diu aduocationem tenuerint ab hoste
            relaxamus . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-5" rend="coloured"
            corresp="BK.163_5_inscriptio"><seg type="num" n="15">XV</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-6" corresp="BK.163_5"><seg type="initial"
               rend="coloured">P</seg>rohibemus ut nemo usuram <subst>
               <del/>
               <add>facere <expan>presumat</expan> post</add>
            </subst> episcopi sui contestacionem <lb/>
            <hi rend="coloured">Q</hi>uod si quis post eius interdictum facere
                  <expan>presum<mod>p</mod>serit</expan> . a comitibus sicut supra de con<del
               quantity="1" unit="chars"/><lb break="no"/>temptoribvs <expan>precepimus</expan>
            distringatur . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-7" rend="coloured"
            corresp="BK.163_8_inscriptio"><seg type="num" n="16">XVI</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-8" corresp="BK.163_8"><seg type="initial"
               rend="coloured">P</seg>recipimus ut singulę <lb/> plebes secundum antiquam
            consuetudinem fiant restauratę quod si filii eius<lb break="no"/>dem ęcclesię eas
               <sic>restarare</sic> noluerint a ministris rei publice <sic>distrn<lb break="no"
                  />ga<add>n</add>tur</sic> . ut uolentes nolentesque nostram obseruent
                  <expan>pre<mod>c</mod>epcionem</expan> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-9" rend="coloured"
            corresp="BK.163_10_inscriptio">
            <seg type="num" n="17">XVII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-313v-10" corresp="BK.163_10"><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>e <expan>precariis</expan> quoque quę a
            rectoribus ęcclesiarum inrationabiliter fiebant suosquę <cb n="314r"/> successores poena
            graui obligant . vt <sic>fancta</sic> ipsius nequiret . <lb/> dissoluere .
               <expan>precipimus</expan> vt nemo successor in antecessoris svi pena <lb/> statuta
            sit obligatur . sed sue prouidentię sit concessum . et si antaecessor <lb/> eius res
            ęcclesię inracionabiliter distribuit ab eo ad cuius tenenda sunt reuocentur . <lb/>
         </ab>
         <milestone unit="capitulare" n="BK.165_2"/>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314r-1" rend="coloured"
            corresp="BK.165_1_inscriptio"><seg type="num" n="18">XVIII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314r-2" corresp="BK.165_1"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e mediocribvs quippe liberis qui non possunt per se hostem
            facere comitum fi<lb break="no"/>delitat<subst>
               <del>e</del>
               <add>i</add>
            </subst> comittimus . ut inter . II uel III . aut IIII seu si necesse fuerit <lb/>
            amplius vni qui melior esse . uidetur . adiutorium <expan>prebeant</expan> ad nostrum
            <lb/> seruitium faciendum . <hi rend="coloured">D</hi>e his quoque qui propter nimiam
               <sic>pauperitatem</sic>
            <lb/> neque per se hostem facere nec adiutorium <expan>prestare</expan> possunt
               conser<lb break="no"/>uentur . quousque ualeant recuperare . . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314r-3" rend="coloured"
            corresp="BK.165_2_inscriptio">
            <seg type="num" n="19">XVIIII</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314r-4" corresp="BK.165_2"><seg type="initial"
               rend="coloured">P</seg>lacet nobis ut liberi homines qui non propter
               <sic>pauperitatem</sic> sed ob uitandam <lb/> rei publicę utilitatem fraudolenter .
               ac<note type="editorial">Über dem Wort befindet sich ein an die
                  <mentioned>us</mentioned>-Kürze erinnernder Bogen ohne ersichtliche
               Funktion.</note> ing<unclear>iu</unclear>osę<note type="editorial">Die beiden
               Buchstaben nach dem <mentioned>g</mentioned> sind nicht eindeutig zu bestimmen. Es
               könnte sich um <mentioned>in</mentioned>, <mentioned>iu</mentioned> oder um
                  <mentioned>ni</mentioned> handeln.</note> res suas ęcclesiis <lb/> delegant easque
            denuo sub censu utendas recipiunt ut quovsque <lb/> ipsas res possident hostem et
            reliquas publicas functiones fa<lb break="no"/>ciant . <hi rend="coloured">Q</hi>uodsi
               iu<add>s</add>sa facere neglexerunt licentiam eis distrin<lb break="no"/>gendi
            comitibvs permittimus . per ipsas res nostra non resistente in<mod>mu</mod><lb
               break="no"/>nitate vt status et utilitas <subst>
               <del/>
               <add>regni huiusmodi adinuentionibus</add>
            </subst> non infirmetur . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314r-5" rend="coloured"
            corresp="BK.165_3_inscriptio">
            <seg type="num" n="20">XX</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314r-6" corresp="BK.165_3"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>olumus vt similis mensura in laicali ordine . de <subst>
               <del>n</del>
               <add>h</add>
            </subst><lb break="no"/>ac re seruetur . videlicet si quis alterius proprietatem qui
            hostem fa<lb break="no"/>cere potest emerit . aut quo ius <mod>m</mod>odo ad eum
            peruenerit eique ad <lb/> vtendum eas dimiserit si neglegens de hoste fuerit per ipsas
            <lb/> res a comite distringatur . vt in <expan>quocumque</expan> publica non minoretur
               utilita<mod>s</mod><note type="editorial"><mentioned>s</mentioned> korr. (?). Die
                  <mentioned>ur</mentioned>-Kürze steht eigentlich über dem <mentioned>u</mentioned>
               von <mentioned>utilitas</mentioned>. Ein Zeilenwechsel trennt das Wort
                  <mentioned>utilitas</mentioned> nach dem <mentioned>u</mentioned>, wobei hinter
               dieses ein Punkt gesetzt wurde.</note> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314r-7" rend="coloured"
            corresp="BK.165_4_inscriptio">
            <seg type="num" n="21">XXI</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314r-8" corresp="BK.165_4"><seg type="initial"
               rend="coloured">P</seg>recipimus d<mod>e</mod><note type="editorial"
                  ><mentioned>e</mentioned> korr. (?). Über dem <mentioned>e</mentioned> wurde
               nochmals ein <mentioned>e</mentioned> zur Verdeutlichung geschrieben.</note> his
            fratribvs qui <rs>in nostris et romanę finibus</rs>
            <cb n="314v"/> paterne seu materne sucedunt heriditati . si contegerit quod vnus <lb/>
            eorum ęcclesiasticę milicię sit mancipatus et idcirco is qui secu<lb break="no"/>lariter
            militare debuerat . vt se a deffensione regni nostri sub<lb break="no"/>trahat in
            nostris finibus partem substantię in portionem suscipe<lb break="no"/>re dissimulauerit
            . idcirco vt nequeat constringi <subst>
               <del/>
               <add><expan>vbicum<lb break="no"/>que</expan> comes suus eum</add>
            </subst> inuenerit . licentiam ei distringendi concedi<lb break="no"/>mus . ita vt
               pr<mod>imum</mod> fideiussores donet usque ad palacium suu<subst>
               <del/>
               <add>m</add>
            </subst>
            <lb/> et ba<subst>
               <del/>
               <add>nn</add>
            </subst>um nostrum persoluat . <hi rend="coloured">S</hi>i uero fideiussores non
            inuenerit tam <lb/> diu sub custodia per comitem teneatur . quousque fideiussores in<lb
               break="no"/>ueniat . aut bannum nostrum solutum habeat . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.165_5_inscriptio"><seg type="num" n="22">XXII</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314v-2" corresp="BK.165_5"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e liberis uero hominibvs qui in alienam potestatem mobile suum <lb/>
            <choice>
               <abbr>transfer</abbr>
               <expan>transferunt</expan>
            </choice> . vt accusator eorum eos pignorare non possit . Placet <lb/> nobis vt res
            eorum infiscentur quousque uenientes ad audientium . <lb/> iusticiam faciant . <hi
               rend="coloured">S</hi>i uero uenire <expan>contempserint</expan> secundum capitulare <lb/>
            <rs type="person">domni karoli</rs> de eorum rebus agatur . <hi rend="coloured">N</hi>am
            et de ips<subst>
               <del>o</del>
               <add>i</add>
            </subst>s rebus habita exis<lb break="no"/>timatione damnum quesitoris sartiatur . <hi
               rend="coloured">Q</hi>u<subst>
               <del>o</del>
               <add>i</add>
            </subst> uero illud mobile <lb/> recepit si hoc sacramento probare non potuerit quod
            propter <sic>iustitam</sic>
            <lb/> alterius differendam illud non recepisset bannum nostrum persoluat . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314v-3" rend="coloured"
            corresp="BK.165_6_inscriptio">
            <seg type="num" n="23">XXIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-314v-4" corresp="BK.165_6"><seg type="initial"
               rend="coloured">D</seg>e fratribvs namque qui simul in paterna seu materna hereditate <lb/>
            <expan>commune</expan> viuunt nolentes substantiam illorum diuidere hac <lb/> occasione
            . vt <sic>nuus</sic> tantum eorum in hostem vadat . volumus vt <lb/> si solus est vadat
            . <hi rend="coloured">S</hi>i autem duo sunt <choice>
               <abbr>simil</abbr>
               <expan>similiter</expan>
            </choice> . Si tres . fuerint unus rema<lb break="no"/>neat . et si ultra tres numerus
            fratrum creuerit unus semper propter do<cb n="315r" break="no"/>mesticam curam atque
            rerum <expan>communium</expan> excolentiam remaneat . <lb/>
            <hi rend="coloured">S</hi>i uero inter eos aliqua orta fuerit contentio quos eorum
               expedicio<lb break="no"/>nem facere debeat . prohibemus ut nemo illorum remaneant .
            In etate <lb/> quoque illorum lex propria seruetur . <choice>
               <abbr>Simil</abbr>
               <expan><hi rend="coloured">S</hi>imiliter</expan>
            </choice> et in nepotibvs hęc condicio teneatur . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-1" rend="coloured"
            corresp="BK.165_7_inscriptio">
            <seg type="num" n="24">XXIIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-2" corresp="BK.165_7"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>t in testimonium non recipiantur . <lb/> de his capitulis . id
            est de libertate de hereditate uel proprietate <lb/> in mancip<add>i</add>is . et terris
            siue de homicidio et de incendio . <lb/> illi qui non habent si conuincti fuerint
               fa<mod>ls</mod>um dixisse tes<lb break="no"/>timonium . vnde secundum legem
               <expan>compositionem</expan> plenam reddere possint <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-3" rend="coloured"
            corresp="BK.165_8_inscriptio">
            <seg type="num" n="25">XXV</seg> . </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-4" corresp="BK.165_8"><seg type="initial"
               rend="coloured">S</seg>tatuimus ut <sic>uratores</sic> omnes simul iurent . <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-5" rend="coloured"
            corresp="BK.165_9_inscriptio">
            <seg type="num" n="26">XXVI</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-6" corresp="BK.165_9"><seg type="initial"
               rend="coloured">V</seg>t qui sacramentum uel debitum ante solis occasum persoluerit
            <lb/> securus inde sit . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-7" rend="coloured"
            corresp="BK.165_10_inscriptio">
            <seg type="num" n="27">XXVII</seg> . <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-8" corresp="BK.165_10"><seg
               type="initial" rend="coloured">V</seg>idetur nobis vt <expan>quicumque</expan> liber
            ingeniose se in serui<lb break="no"/>t<add>i</add>o tradiderit is qui eum recipit . hoc
            quod ille qui <lb/> in seruicium se tradidit . in publico per antiquam . <lb/>
            consuetudinem facere debuit impleat . </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-9" rend="coloured"
            corresp="BK.165_11_inscriptio">
            <seg type="num" n="28">XXVIII</seg>
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315r-10" corresp="BK.165_11"><seg
               type="initial" rend="coloured">D</seg>e his qui proprietates suas habent et spontanee
            alicui <lb/> delegant . et postea <sic>fradulenter</sic> ab alio aliquo ig<lb break="no"
            />noranti . <expan>precium</expan> easdem res venundantes accipiunt . <lb/> et is cui
            easdem res traditę <choice>
               <abbr>fuer</abbr>
               <expan>fuerant</expan>
            </choice> cognito negotio . an<lb break="no"/>num integrum silens non <choice>
               <abbr>ctradix</abbr>
               <expan>contradixerit</expan>
            </choice> . sed per inlusionem tacens <lb/> sinit emptorem inludere . si
            <add>i</add>nfra anni spacium patriam vt <lb/> dictum est fuerit . prior tradicio nihil
            ei valeat . <hi rend="coloured">Ill</hi>e vero . <cb n="315v"/> qui post primam
            traditionem res uendideri<del>n</del>t . si uiuens conprobatus <lb/> fuerit . hanc
            inlusionem fecisse bannum persoluat id est <sic>lex</sic> . <lb/> solidos . <hi
               rend="coloured">S</hi>i uero bannum non habet unde componat <sic>uerbetretur</sic> .
            <lb/>
         </ab>
         <ab type="meta-text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315v-1" rend="coloured"
            corresp="BK.165_12_inscriptio">
            <seg type="num" n="29">XXVIIII</seg>
         </ab>
         <ab type="text" xml:id="heiligenkreuz-sb-217-315v-2" corresp="BK.165_12"><seg
               type="initial" rend="coloured">Q</seg>uibvscumque per legem propter . aliquam
               conten<lb break="no"/>tionem pugna fuerit iudicata <expan>preter</expan> de
            infidelitate <lb/> cum fustibus pugnent sicut in capitulare dominico <lb/>
            <sic>constitum</sic> fuit . </ab>
      </body>
   </text>
</TEI>
